جریان شناسی در ایران

جلال آل‌احمد و مبارزه با غرب‌زدگی

جالب اینکه اصل و اساس سخن فردید و پیروان او درباره غرب این است که غرب دارای وحدتی کلی است و بنابراین نمی‌توان جزئی از آن را برگزید و جزئی دیگر را فرو نهاد. و این سخن در نظر آل‌‌احمد هیچ جایگاهی ندارد. آل‌احمد در جای جای غربزدگی می‌خواهد روحیة حماسی ایرانیان را برانگیزد تا در مقابل دنیای غرب برخیزد و به ‌قول او به تعرضی بپردازند. اما هیچ‌گاه این پرسش را طرح نمی‌کند که چرا تمدنی که قرن‌های متمادی در مقابل تاخت‌و‌تاز اقوام بیگانه و سلطنت ایران چون کوهی ...

بازرگان، فرزند بورژوازى ملى/ محمد قوچانى

بدیهى است که پاره اى گفتار هاى بازرگان در باب دین شناسى، از دقت و موشکافى فیلسوفان و متکلمان برخوردار نیست و منطقى است که پاره اى انحراف هاى دینى به خصوص در گردش به چپ برخى جوانان مسلمان را ناشى از آراى بازرگان یا بدفهمى آثار او بدانیم همچنان که بازرگان بارها در نقد چپ گرایى برآمد و اصولاً بزرگ ترین مخالفان او از همین جمع برخاستند اما اندیشه دینى بازرگان از یک سو نه مانند بورژوازى دولتى ابزارى بود و نه مانند بورژوازى سنتى خرافى و نه همچون چپ گرایان انقلابى الحادى، رگه هاى التقاط که در آراى دینى بازرگان به چشم مى خورد ناشى از ضعف فلسفى او است و نه ضعف دینى وى. اما آنچه مسلم است اینکه بازرگان ...

تبارشناسی گروه تروریستی فرقان/ رسول جعفریان

گروه فرقان که سخت با روحانیت مخالف و معتقد به حذف فیزیکی آنان بود، پس از پیروزی انقلاب‌، تلاش خود را برای از بین بردن روحانیون سرشناس و رهبران انقلاب در سال 58 آغاز کرد. ابتدا سپهبد محمد ولی قرنی‌، سپس شهید مطهری و پس از ایشان، دکتر مفتح و برخی دیگر مانند شهید مهدی عراقی (از مؤتلفه‌) و شهید سیدمحمدعلی قاضی طباطبائی‌، از روحانیون دانشمند و انقلابی و ...

اعاده حیثیت از انجمن حجتیه/ رسول جعفریان

در سالهاى پس از انقلاب همچنان موضوع انجمن حجتیه مطرح بوده و تاکنون که نزدیک به 24 سال از انقلاب مى‏گذرد، هر از چندى، برخى از جناحها باز هم از نفوذ انجمن حجتیه سخن مى‏گویند.
یک گزارش جالب دیگر: یک بار هم آقاى مطهرى در حسینیه ارشاد گفته بود که هر زنى که بداند شوهرش بهایى است، خود به خود مطلقه است. زنى که شوهرش ارتشى بوده، همان زمان همراه چهار فرزندش از خانه شوهر خارج شده در نقطه‏اى دور خانه مى‏گیرد. چندى بعد شوهر جاى او را یافته با اسلحه...

بررسی نظری و تاریخی مواضع نهضت آزادی ایران در برخورد با انقلاب اسلامی (قسمت اول)(2) / سیروس حاجی‌زاده

قدرت‌طلبی‌های سران جبهه ملی که منجر به طرد مصدق از رهبری این جبهه شد وی را به موضع مخالفت با رهبران جبهه ملی دوم کشانید. حمایت آشکار مصدق از نهضت آزادی به معنای نفی صریح و آشکار رهبران و گردانندگان جبهه ملی بود. به سال 1356، با خیزش مردم مسلمان و رهبری حکیمانه و مدبرانه امام خمینی و به برکت خون شهیدان در راه مبارزه با استعمار امریکا و سلطنت پهلوی، نوعی فضای باز سیاسی در کشور به وجود آمد و جبهه ملی توانست در چارچوب قانون اساسی تشکیلات خود را دوباره احیا کند. در بحبوحه مبارزات سیاسی مردم و روحانیت، جبهه ملی قدم به صحنه سیاسی نهاد تا بر عصیان و شورش مردم علیه شاه لگام زند و تکوین انقلاب اسلامی و دگرگونی بنیادین رژیم را مهار ...

جاذبه نیچه در ایران امروز - حامد فولادوند

چکیده: نوشته حاضر به جاذبه نیچه در ایران امروز اشاره دارد. این جاذبه در پى عوامل اخلاقى - عقیدتى، و فرهنگى - معنوى به وجود آمده و در اثر بحران‏هاى پس از انقلاب اسلامى شدت یافته است. با پدید آمدن چنین جاذبه‏اى، تصورات نادرست و کلیشه‏اى از نیچه به تصویرهاى مثبت عرفانى، ایرانى مآبى و حکیمانه تبدیل شده است.

مشروطه، عدالت، آزادى و قانون - فیاض زاهد‏

نویسنده این مقاله درصدد بیان مهم‏ترین تأثیرات جنبش مشروطه بر جریان اصلاح‏طلبى دوم خرداد است و این تأثیرات را در چند موضوع مهم خلاصه کرده است: 1- قانون 2- تحدید قدرت فردى و رفتار خودکامه 3- آزادى 4- عدالت 5- دموکراسى‏

مقدماتى در شناخت جنبش مشروطیت‏

جناب حجت الاسلام و المسلمین رسول جعفریان تأثیر گذاران نهضت مشروطه را چند گروه معرفى مى‏کند:
گروه اول: علما(روحانیون) هستند که علمدار آزادى‏خواهى و عدالت‏خواهى بودند. هر چند علما عهده‏دار ولایت شرعى بودند، ولى با این جنبش عملاً به صورت جدى وارد عرصه سیاست شدند و بر تهمت‏هاى نارواى غربیان در مقایسه کشیشان مسیحى با روحانیان خط بطلان کشید. موضع‏گیرى در موقعیت‏هاى مختلف در جریان نهضت تنباکو، حکم تحریم امتیاز لاتارى و حذف امتیاز رویتر از شاخصه‏هاى آزادى‏خواهى روحانیت مى‏باشد.

نفاق تئوریزه ‏شده - سید محمد روحانى‏

این مقاله در پى بررسى پدیده نفاق در جامعه اسلامى است و در گام اول این تصور رایج را به چالش مى‏کشد: «منافقین کفار ناپیدا هستند». نفاق جریانى اجتماعى است که از درون جامعه دینى سر برآورده است و برخلاف شیوه زندگى دینى گام برمى‏دارد و لزوماً هم منشأ خارجى ندارد.
نویسنده براى روشن‏تر شدن بحث، ابتدا مفاهیم فسق، جرم و نفاق را مقایسه کرده و ارتباط آنها را در ضمن مثال‏هایى روشن مى‏کند و نتیجه مى‏گیرد که هر منافقى فاسق است؛

انقلاب یا جنبش - نامدار، حقانى، تقوى‏‏

این نوشتار گزارشى مختصر است از میزگردى پیرامون نهضت مشروطیت که توسط تنى چند از اساتید و پژوهشگران برگزار شد. آقاى نامدار ابتدا با تبیین دو روش بحث در زمینه نهضت مشروطه، به رهیافت‏هاى جنبش مشروطه مى‏پردازد