درگاه پاسخگویی به مسایل دینی - اخلاق اسلامی( رویکرد و کارکرد)

آموزه‌های اخلاقی، رفتاری امامان شیعه/ محمدتقی عبدوس و محمدمهدی اشتهاردی

Tue, 02 Jan 2007 11:41:19 +0300

کسی که بدون شناخت، عمل و حرکت کند، بیشتر از آن‌که اصلاح کند، به فساد می‌کشاند.با کمال تأسف، پیروی بسیاری از شیعیان از امامان، کورکورانه و قشری است. آنان با این‌که حسن نیت دارند، بر اثر عدم شناخت، گاهی به نام پیروی از امامان، درست در مقابل آرمان آنان حرکت می‌کنند و نمی‌دانند که نمی‌دانند؛ در نتیجه، تا ابدالدهر در «جهل مرکب» خواهند ماند. برای آشنایی با آن بزرگواران نباید تنها به گزارش سرگذشت امامان و تاریخ زندگی آنان، بدون «تجزیه و تحلیل» اکتفا کرد؛ بلکه باید با تجزیه و تحلیل صحیح، فرهنگ ناب اسلام را از زوایای زندگی پربار امامان استخراج نمود. آنان معادن حکمت و بینش اسلامی هستند و گنجینه‌های عالی معرفت بشری می‌باشند. اگر خواسته باشیم از معدنی...

نسبیت و اطلاق در گزاره های اخلاقی / محسن غرویان

Sun, 26 Nov 2006 10:37:34 +0300

ممکن است کسى بگوید آیا تزاحم دو حکم مطلق اخلاقى براى خداوند اتفاق نمىافتد؟ اگر تزاحم دو مطلق اخلاقى براى خداوند هم اتفاق بیفتد، لازمه اش این است که خداوند نیز مهم را فداى اهم کند و این همان نسبیت عملى و رفتارى در اخلاقیات است؟! پاسخ این است که تزاحم از لوازم عالم محدود مادى...

ملاک ارزش گذارى افعال/ سید حسین هاشمى

Tue, 26 Dec 2006 12:16:48 +0300

برخى از فلاسفه اخلاق دریافت خصوصیات اخلاقى افعال را بر پایه ادراک و شهود شخصى استوار مى‏دانند و بر این باورند که حقایق اخلاقى را تنها از راه شهود مى‏توان دریافت و دیگر امور اخلاقى اگر چنان که باید لحاظ شوند، بدیهى و بى‏نیاز از توضیح خواهند بود. [1]
جى. اى . مور که از بزرگ‏ترین فلاسفه شهودگرا است و رویکرد به شهودگرایى در قرن حاضر از اثر او با نام (مبناى اخلاق) آغاز مى‏گردد، بر این عقیده است که خوب، تعریف ناپذیر، شهودى و بدیهى است. او مى‏نویسد:
(اگر از من پرسیده شود که خوب کدام است، در جواب خواهم گفت که خوب، خوب است و این غایت مطلبى...

مکتب لذت‏گرایى در چهره‏هاى گوناگون/ آیت‏الله جعفر سبحانى

Tue, 26 Dec 2006 12:14:57 +0300

مکتب لذت‏گرایى، به دو صورت مطرح مى‏شود، شخصى و جمعى و ما در این بخش به هر دو اشاره خواهیم کرد:
پایه‏گذار این مکتب، شخصى است‏به نام «اریستیپوس‏» که از شاگردان سقراط به شمار مى‏رود، او در سال 435 قبل از میلاد متولد، و در سال 366ق.م. درگذشته است (1) و از نظر طبقه، معاصر افلاطون (428 - 347) ق.م. مى‏باشد.
نظریه او درباره نظام اخلاقى، درست‏بر خلاف چیزى است که از استادش سقراط نقل شده است زیرا بنیاد تعلیمات اخلاقى سقراط این است که انسان جویاى خوشى وسعادت است، و جز این تکلیفى ندارد، اما خوشى به استیفاى لذات و شهوات به دست نمى‏آید، بلکه به وسیله جلوگیرى از خواهشهاى نفسانى ...

مرزهاى خشونت و مدارا/ محمدباقر بابانیا

Tue, 26 Dec 2006 10:57:48 +0300

یات و روایات نشان مى‏دهد تساهل و تسامح با هدف حفظ ایمان‏مسلمانان و پرجاذبه ساختن این آیین در برابر دیگر ادیان الهى‏شکل گرفته است; نه پدید آوردن حالت انفعالى در مسلمانان.
بنابراین، اسلام برخلاف پندار ناآگاهان، در برابر انحرافات‏فکرى با قاطعیت مى‏ایستد. خداوند به پیامبرش مى‏فرماید: «وکسانى را که صبح و شام خدا را مى‏خوانند و جزذات پاک او نظرى‏ندارند، از خود دور نکن. نه چیزى ازحساب آنها بر تو است و نه‏چیزى از حساب تو بر آنها. اگر آنها را طرد کنى، از ستمگران‏خواهى بود... هرگاه کسانى که به آیات ما ایمان دارند، نزد توآیند، به آنها بگو: سلام بر شما، پروردگارتان رحمت را برخودواجب ساخته است. هریک از شما ...

عقل و تعقل از دیدگاه امام على (ع)/ دکتر رضا برنجکار

Tue, 19 Dec 2006 09:31:14 +0300

هنگامى که به مباحث مطرح‏شده در تاریخ فکر و فلسفه نظر مى‏کنیم، مى‏بینیم که عقل افلاطون با عقل ارسطو، عقل متکلمان با عقل عارفان، عقل دکارت با عقل کانت و ... تفاوت مى‏کند و هر کس معناى خاصى از آن را اراده کرده است . این‏جااست که پیچیدگى مسئله خود را نشان مى‏دهد و معلوم مى‏شود که تلقى انسان‏ها از چیزى که انسان بودن آنها به آن است، یکسان نیست. لازمه این اختلاف نظر آن نیست که بگوییم هر کس عقل خاصى داردکه متفاوت و متباین با عقل دیگران‏است ؛بلکه مى‏توان گفت این اختلاف به دلیل اختلاف در تفسیر عقل است.
اختلاف در تفسیر را نیز مى‏توان به کارکردها...

جاودانگى اصول اخلاقى و نظریه اعتباریات/ محسن جوادی

Sun, 18 Feb 2007 13:18:01 +0300

در اینکه آیا واقعا بدون ادراک اعتبارى،فعل‏تحقق‏نمى‏یابد جاى خلاف‏است و حکماى‏پیشین اعتقاد داشتند آنچه که مورد فعل راممتاز و مشخص میسازد تعلق احساس‏هاى‏ادراکى از قبیل حب و بغض به آن هست‏ونیازى به وساطت‏یک ادراک اعتبارى نیست.اما مرحوم علامه اصرار بر لزوم وساطت چنین‏ادراکاتى دارند و البته تردیدى نیست که‏تازگى‏آن‏مقتضى‏بحث و گفتگوى...

اطلاق یا نسبیت اخلاق از نگاه مفسران/ محمد بهرامی

Tue, 20 Feb 2007 11:48:40 +0300

نحله‏هاى فلسفى بسیارى چون اگزیستانسیالیسم، مارکسیسم، پراگماتیسم و پوزیتیویسم منطقى، نسبیت اخلاق را باور دارند. آنها مى‏گویند: اخلاق و ارزشهاى اخلاقى هیچ واقعیت و ریشه ثابتى ندارند، زیرا اخلاق، شناخت مجردى است که به تدریج از ناحیه نوع تربیت و محیط در وجود انسان شکل مى‏گیرد، از همین رو ارزشهاى اخلاقى به پیروى از ملتها و زمانها و مکانها، تنوع و گوناگونى پیدا مى‏کند، تا آن جا که چیزى را که گروهى خوب مى‏دانند...

اخلاق و نسبیت اخلاق/ آیت الله مکارم شیرازی

Tue, 20 Feb 2007 12:13:53 +0300

در اسلام و تعلیمات آسمانى، دروغ یا ظلم و ستم و نیز بخل و کینه و حسد ضدارزش است؛ خواه از سوى اکثریت مردم ارزش محسوب شود یا نه؛ و بعکس، احسان و عدالت و راستى و امانت ارزشهاى والائى هستند خواه از سوى جامعه‏اى پذیرفته شوند یا نه.
این یک اصل ثابت است ولى مانعى ندارد که در گوشه و کنار آن گاهى استثنائى وجود داشته باشد. اصل همان‏گونه که از نامش پیدا است اساس و ریشه چیزى را تشکیل مى‏دهد و استثنائات به منزله...

اثر متقابل فقه و اخلاق در یکدیگر/ داود الهامی

Sat, 09 Dec 2006 11:38:37 +0300

براى این که قانونگذار، از وضع قانون به نتیجه مطلوب برسد، تنها دقت در تحسین و تحکیم قانون کافى نیست، بلکه علاوه بر این، لازم است که قانونگذار از طرف کسانى که قانون براى ایشان وضع شده، اطمینان حاصل نماید به این معنى که ضامن اجرائى در داخل قلوب و نفوس ایشان بگمارد و شک نیست که ضامن اجراى هر قانون ایمان مردم به عدالت قانون و خشنودى از مقررات آن است. چنانکه از قرآن و سنت استفاده مى‏شود، تشریعات اسلامى بیش از هر شریعت و قانون از این مزیت برخوردار است زیرا احکام و تکالیف خود را بر پایه‏هاى محکم و ایمان و اعتقاد اشخاص ...

آیا اخلاق قابل تغییر است؟/ آیت الله مکارم شیرازی

Tue, 27 Feb 2007 10:43:16 +0300

توجه به طرز به وجود آمدن یک ملکه اخلاقى به ما این قدرت را مى‏دهد که راه از میان بردن آن را نیز پیدا کنیم؛ مساله چنین است که هر عمل خوب یا بد اثر موافق خود را در روح انسان باقى مى‏گذارد، و روح را تدریجا به سوى خود جلب مى‏کند، تکرار این عمل آن اثر را بیشتر و قویتر مى‏سازد، و کم کم کیفیتى به نام «عادت» حاصل مى‏شود، و هر گاه عادت استمرار یابد به صورت «ملکه» در مى‏آید.
بنابراین، همان‏گونه که عادات و ملکات اخلاقى...

نسبیت واطلاق دراخلاق/ سید ابراهیم سجادی

Tue, 20 Feb 2007 11:48:49 +0300

از آنجا که سرشت انسان با اکسیر انس عجین گشته و آدمیان، آرامش و آسایش خویش را در زندگى جمعى و اجتماعى یافته‏اند، همپاى همه مزایاى جمع‏گرایى و پیوندهاى اجتماعى، این همزیستى همواره ...

خشم/ موسسه در راه حق

Mon, 26 Feb 2007 14:01:38 +0300

از خشم - آزاد و رها - بپرهیز، که نخست دیوانگى است و در فرجام پشیمانى .

بخش دوم: چرا اسلام ؟!

Sun, 18 Feb 2007 12:24:07 +0300

در این بخش به برسى و تحلیل اجمالى دین اسلام به عنوان آخرین و جامع ترین دین الهى پرداخته و تاحد توان ، نمایى روشن از این دین آسمانى ، ارائه مى دهیم .
قطعا بررسى همه جانبه این دین از عهده این حقیر، خارج بوده ، از طرفى مجال چنین بحثى نیز نخواهد بود؛ و لذا علاقه مندان را به کتاب هاى بسیارى که در این حوزه ، تاءلیف گردیده ارجاع مى دهیم .
براى آن که از جانب طرفداران متدهاى علمى به تعصب مذهبى در این بحث ، متهم نگردیم در جاى جاى مطالب از نوشته ها و سخنان اندیشمندان بر جسته غربى نیز استفاده خواهیم کرد
هدف در این بخش ، ارائه تصویرى کلى از اسلام - به عنوان گم شده انسان امروزى - و بررسى پتانسیل هاى موجود این دین با توجه به این سوابق تاریخى آن و نیز بحثى پیرامون نقش اسلام در دو حوزه فردى و اجتماعى مى باشد.

بخش اول: چرا دین ؟!

Mon, 04 Dec 2006 19:11:33 +0300

سؤ الى که امروزه اذهان بسیارى از مردم را به خود مشغول کرده است و بحث هاى زیادى را در حوزه هاى مختلف فکرى ، ایجاد نموده این است که آیا با پیشرفت جوامع بشرى در عصر تکنولوژى که منجر به شکوفایى غیر قابل تصور علم و دانش شده است باز هم نیازى به دین در زندگى وجود دارد؟ اصولا دین به کدام بخش از نیازهاى آدمى پاسخ مى گوید و جه مشکلاتى را در زندگى انسان ، مرتفع مى سازد؟