عدالت اجتماعی ( اختلاف طبقاتی - مساوات)

عدالت در قرآن و روایات

عدالت چیست و معیار آن کدام است؟ بوعلی سینا در این باره در کتاب «شفا» می‌‌آورد: «انسان دارای زندگی اجتماعی است و از وضع قوانینی که بتواند زندگی اجتماعی و بلکه فردی‌اش را براساس عدالت سامان دهد و او را به سعادت شایسته خود برساند، ناتوان است. پس بر خداوند لازم است که به مقتضای حکمتش، انسان را در این زمینه هدایت کند» پس، چنان‌که مشاهده می‌‌شود، عدالت از ضروریات دین است و باید معیار آنرا از وحی ...

مساوات (2) / شهید سید مرتضی آوینی

اگر آنچنان که در تاریخ‏هاى رسمى تمدّن آمده است بخواهیم به انسان نظر کنیم و بزرگ‏ترین مسأله تمدّن‏ها را «تولید» بدانیم و تحوّلات تاریخى بشر را مبتنى بر روش‏ها و ابزار تولید ارزیابى نماییم، مسلّماً ورودِ بشر را در عصر تکنولوژى بزرگ‏ترین واقعه تاریخ قلمداد خواهیم کرد و تکامل و ترقّى انسان را در غلبه هرچه بیشتر بر طبیعت و توسعه استیلاى غرب بر سراسرِ زمین خواهیم دید؛ امّا حقیقت این ...

مساوات (1) / شهید سید مرتضی آوینی

آیا «ایمان و عمل صالح» گذشته از حقوق اخروى، لازمه تفاوتهایى در حقوق مادّى نیز هست؟ به عبارت دیگر آیا «انسانِ متّقى» در دنیا و عالم مادّه نیز امتیازاتى وراء حقوق دیگران داراست؟ و اگر جواب مثبت است، این امتیازات در چه زمینه‏ هایى است؟...

مساوات در اسلام / نویسنده ..............................

اسلام کلیه تفاخرها و امتیازات نژادى و اختلافهاى طبقاتى و برترى جوییهاى اجتماعى را نفى کرده و به صراحت اعلام کرده است...

اصل عدالت اجتماعى (اهمیت و جایگاه عدالت اجتماعى) / نویسند ه .............................

عدالت اجتماعى در اندیشه دینى از چنان جایگاه ویژه‏اى برخوردار است که هیچ امر دیگرى با آن قابل مقایسه نیست.

عدل رکن است و هدف و معیار و مقیاس. همه چیز با عدل سنجیده مى‏شود. عدالت، اصلى اساسى است که ارسال رسل و انزال کتب براى آن است. راز مبارزه انبیا است و هدف اجتماعى - سیاسى پیامبران و مصلحان با آن محقق ...

مرورى بر عدالت اجتماعى در حکومت علوى/ سیدعلى شفیعى

پیش از آنکه مصداق واقعى عدل را بیابیم، ضرورى است مفهوم حقیقى عدل را بفهمیم.
عدل، به معناى «برابرى و همسانى و همسویى» است. در این مورد، دو نکته اساسى، در خور توجه است.
یکم، آنکه عدل، از لغاتى است که مفهوم آن، بیشتر، از ضد آن به دست مى آید، لذا دانشمندانِ لغت شناس، چنین گفته اند: «العدل نقیض الجور».[1]
از کلمه (نقیض) استفاده مى شود که عدل و جور، ثالثى ندارند، لهذا نقیضین هستند که هم اجتماع و هم ...

عدالت و آزادى/ دکتر بهرام اخوان کاظمی

آزادی از دیدگاه اسلام و ربط آن با عدالت چگونه و به چه معناست? (روزنتال) در کتاب خویش درباره دیدگاه های مسلمانان درباره آزادی، بیانی مقارن با واقعیت در این زمینه عرضه کرده است. به باور وی:
(در زبان سیاسیِ اسلامی برای آزادی از واژه (حریت) استفاده می شود که در نقطه مقابل عبودیتِ [غیر خدا] قرار دارد و در دو معنا به کار می رود: یکی در معنای رهایی از هر آمریت دنیایی و دیگری رهایی از تمنیّات درونی برای وسوسه های مادی.)8
در آثار اسلام شناسان معاصر نیز همین معنا از آزادی به خوبی مشهود است. به اعتقاد آن ها با چنین...

عدالت اجتماعى در حکومت علوى/ محمود لطیفی

با مراجعه به کتب لغت در مفردات راغب مى خوانیم: العدالة و المعادلة لفظ یقتضى المساواة و یستعمل باعتبار المضایقة ... فالعدل هو التقسیط على سواء ...؛ عدالت و معادله داراى معناى برابرى است و به همین خاطر همواره در مقایسه بین اشیاء کاربرد دارد. عدل همان تقسیم به دو نیم مساوى و هماهنگ است.
و ابن منظور مى نویسد: العدل ما قام فى النفوس انه مستقیم و هو ضد الجور ... و فى اسماء الله سبحانه: العدل، هو الذى لا یمیل به الهوى فیجور فى الحکم ... و العدل: الحکم بالحق. یقال: هو یقضى بالحق و یعدل ...؛ عدل هر آن چیزى که فطرت انسان حکم به استقامت آن نماید و ... .
و در افصاح آمده است: العدل: الانصاف و هو اعطاء المرء ما له و اخذ ما علیه ... عدل فى امره ...: استقام. و ـ فى حکمه: حکم بالعدل...

ابعاد اجتماعى و حکومت دینى - گفت‏وگو با سید محمدحسین فضل اللَّه‏

در این نشست سید محمد حسین فضل اللَّه ابتدا در رابطه با این پرسش که میزان و محدوده دخالت دین در امور اجتماعى چیست، مى‏گوید: یکى از اهداف مهم ارسال رسل و انزال کتب، اقامه عدل و قسط بوده است: «لَقَدْ أرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ». مفهوم کلى عدل مى‏بایست در همه ابعاد حیات انسانى جریان یابد. در سنت پیامبرصلى الله وعلیه وآله برخى از مصادیق عدل ذکر شده است، مانند رعایت حقوق زن و شوهر نسبت به یکدیگر. فراتر از این، دین از کوچک‏ترین جزئیات حقوق اجتماعى مردم غفلت نورزیده و حتى به جریمه زخم سطحى هم توجه داشته و آن‏را معین کرده است. خداوند متعال در تشریع احکام، بسیارى از عناوین کلى را مطرح و تشخیص جزئیات آن‏را به عقل انسانى وا نهاده است، مانند نقش عقل در تشخیص عناوین ثانوى احکام.

امام علی(ع) عدل و تعادل - محمد حکیمی

امام‌ علی(ع)، معیارهای‌ عدالت‌ را نیک‌ شناخت، و با ژرفترین‌ واژه‌ها و جمله‌ها آن‌ را بازگفت، و در عینیت‌ زندگیِ‌ خویش‌ - با همة‌ فراز و نشیبها - آن‌ را به‌ پیدایی‌ آورد. او لحظه‌ای‌ و ذره‌ای‌ از میزان‌ عدل‌ فاصله‌ نگرفت، حتی‌ در میدان‌ جنگ‌ و با دشمن‌ترین‌ دشمنان. او با قاتل‌ خویش‌ به‌ عدالت‌ رفتار کرد، و سرانجام‌ هستی‌ خویش‌ در این‌ راه‌ نهاد، و خود شهید عدالت‌ گشت. چنین‌ چهره‌ای‌ در سراسر تاریخ‌ انسان، علی(ع) بود.