درگاه پاسخگویی به مسایل دینی - گفتگوی تمدن ها

پایان گفت‌وگوی تمدن‌ها: سراب یا واقعیت؟ / دکتر صادق زیباکلام

Sat, 19 May 2007 16:59:53 +0400

بچه‌ای که پدر و مادرش مثلا‌ سی سال پیش از پاکستان به انگلستان مهاجرت کردند و در انگلستان متولد شده و کاملا‌ تحت تاثیر فضای غیراسلا‌می جامعه بریتانیا رشد یافته و تحصیل کرده است، امروز در میان مسلمانان مبارز القاعده در پاکستان و افغانستان و عراق حضور دارد. بدین لحاظ است که می‌گویم پاسخ سوال شما بسیار پیچیده است. علل پیدایش این تحولی که در جهان اسلا‌م پدید آمده و چرایی ظهور این اسلا‌م مبارز و رادیکال و احیای اسلا‌م موضوع جدیدی است که در ایران به دلیل عقب‌ماندگی علوم انسانی مورد مطالعه قرار نگرفته است، در حالی که اروپاییان و آمریکاییان به طور وسیع در حال تحقیق ...

گسلهای خاورمیانه/ ساموئل هانتینگتون

Thu, 01 Mar 2007 10:50:39 +0300

ساموئل هانتینگتون:
استدلال من همچنان این است که هویت‌ها، دشمنی¬ها و بستگی‌های فرهنگی در ساموئل هانتینگتونروابط بین کشورها نه فقط نقش ایفا خواهد کرد، بلکه نقش عمده¬ای ایفا خواهد کرد.
* شما نوشته¬اید که به مدت 45 سال، پرده آهنین خط تقسیم¬کننده اصلی در اروپا بود. این خط چند صد کیلومتر به سمت شرق انتقال پیدا کرده است. اکنون این خط، خطی است که از یک سو پیروان مسیحیت غربی را از پیروان اسلام و از سوی دیگر، ارتدکس جدا می‌کند. آیا چنین تمایز دو قطبی بین غرب و اسلام تلویحا به معنای یکپارچگی در درون این دو مقوله نیست؟ آیا تمایز یادشده این حقیقت را نادیده نمی¬گیرد که جوامع اسلامی در جهان غرب ...

وضع شناسی تمدن اسلامی(2)/ دکتر موسی نجفی

Sun, 04 Mar 2007 09:11:05 +0300

ما یک وقت بحث را تاریخی مطرح می کنیم و می گوییم فلان واقعه یا فلان مقطع تاریخی واقعی بوده یا نبوده یا رویداد آن به گونه ای که نقل شده است بوده یا نبوده. این نوع بررسی مربوط به دهه های قبل است. امروز با پیشرفت علوم و تخصصی شدن علوم به خصوص ایجاد و پیشرفت علوم بین رشته ای نگاه ها هم بین رشته ای شده است. همین مطلبی که شما گفتید یعنی استبداد در جامعه ایران. این بحث دیگر فقط تاریخی، سیاسی یا جامعه شناختی نیست بلکه بین رشته ای است و می شود گفت هم اندیشه سیاسی، هم تاریخ سیاسی، هم جامعه شناسی سیاسی و هم تاریخ معاصر است و چندین رشته را در خودش دارد.

این یک نظریه است ولی این نظریه ریشه در خود ایران ندارد. یک عده ننشسته اند تاریخ ایران را بررسی کنند و از درون آن استبداد در بیاید بلکه این یک نظریه ای است که دنباله روی...

وضع شناسی تمدن اسلامی(3)/ دکتر موسی نجفی

Sun, 04 Mar 2007 09:11:12 +0300

توسعه یعنی توسعه ملاک‌های غربی و هر کس خلاف این کمیت حرکت کند توسعه ندارد. ما در چنین وضعیتی که ملاک‌های آنها ملاک‌های اصلی بشریت تلقی می‌شود تا وقتی این معادله را اصلاح نکرده‌ایم مسلما اختلاف‌مان با آنها باقی است و به جایی نمی‌رسد. اینها به هر حال ملاک‌خودشان برای توسعه خودشان را ملاک پیشرفت بشر می‌دانند و اصل پیشرفت بشر را عمل به همین ملاک‌ها می‌دانند...

مروری بر مبانی نظری گفت‌وگوی تمدن‌ها/ حسین خزائی

Sun, 04 Mar 2007 09:10:54 +0300

واقعیتهای موجود در جهان بیانگر آن هستند که امروزه گفت‌وگو میان تمدنها خواه‌ناخواه وجود دارد. البته این از سنخ گفت‌وگویی نیست که به شکل آرمانی در نظریه گفت‌وگوی تمدنها بیان شده است، بلکه گفت‌وگویی است یک‌سویه، که یکی از طرفهای آن، گفت‌وگو را به کمک حربه‌های مختلف به دستور و امر مبدل کرده است و طرف دیگر چاره‌ای جز پذیرفتن و اطاعت ندارد. به‌هرحال ما چار‌ه‌ای جز شرکت در گفت‌وگو نداریم ــ البته این‌بار با حفظ و پایبندی به اصول ــ و حداقل اینکه ما نیز در برابر موج شعارهای جهانی‌شدن، ایجاد دهکده جهانی و نظم نوین جهانی نه از موضع تماشاگر و بیننده، بلکه از موضع برابر، در حق تصمیم‌گیری و ارتقای نقش تاریخی...

وضع شناسی تمدن اسلامی(1)/ دکتر موسی نجفی

Sun, 04 Mar 2007 09:10:45 +0300

هانتینگتون می گویدوضعیت به این صورت که در حال پیش رفتن است به جنگ و برخورد تمدنی وادیان منجر می شود. حالا باید بررسی کرد و دید که آیا او واقعا به حیات تمدنی خارج از ساحت تمدن غرب اعتقادی دارد و آیا قبول می کند که تمدن دیگری کاملا منتزع و مستقل از تمدن غرب با ریشه و سابقه مشخص و حتی درخشان با حق و توانایی حیات در دنیای امروز وجود دارد یا نه؟...

نهضت ترجمه، گفتگویى میان تمدن یونانى و تمدن اسلامى--فرانتس روزنتال(ترجمه: نگار ذیلابى)

Mon, 27 Nov 2006 09:26:59 +0300

مقاله حاضر، مقدمه‏ى فرانتس روزنتال خاورشناس بزرگ آلمانى، بر کتابى است که وى در آن، تلاش نموده با جمع آورى قسمت‏هایى از آثار کلاسیک اسلامى، که در واقع ترجمه یا اخذ و اقتباسى از آثار متقدّم یونانى بودند، تأثیرات تمدن یونانى را بر فرهنگ اسلامى نشان دهد. هدف اصلى این اثر، توضیح کمیّت و کیفیت آشنایى مسلمانان با میراث کلاسیک یونان و مجراهاى متنوعى است که از طریق آنها این میراث بر تفکر غنى اسلامى در اعصار بعد مؤثر واقع شد.

پاسخهاى نوین براساس شریعت / خانم سوفی روآلد/ مترجم حمید غفاری

Tue, 06 Mar 2007 16:11:23 +0300

خانم آن سوفى روآلد (1) ،محقق رشته ادیان در دانشگاه لوند سوئد که خود در سال 1982 به دین اسلام گرویده است، اظهار مى‏دارد که دیدگاهها و راه‏حلهاى سنتى، مناسب و پاسخگوى شرایط در اروپاى امروز نمى‏باشد. بنابراین، مؤمنین در پى یافتن پاسخهاى نوین بر مبناى شریعت‏براى ...

تمدنها، فرهنگها: تقابل یا تعامل - میزگرد - پروفسور موتچوپولوس، حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر رشاد

Tue, 27 Feb 2007 18:52:37 +0300

آنچه‌ در ذیل‌ از نظر خوانندگان‌ گرامی‌ می‌گذرد حاصل‌ نشست‌ و گفت‌ و گویی‌ است‌ که‌ با حضور پرفسور اوانگلوس‌موتچوپولوس(Mvanghelos Moutsopovlos) رئیس‌ جامعه‌ یونانی‌ مطالعات‌ فلسفه‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسحیت‌ ارتدکس، و حجة‌الاسلام‌ والمسلمین‌ علی‌اکبر رشاد رئیس‌ پژوهشگاه‌ فرهنگ‌ و اندیشه‌ اسلامی‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسیحیت‌ و پرفسور آتانا دلی‌ کاستوپولوسAthan. Delicostopulos) )، استاد دانشگاههای‌ یونان‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسحیت‌ ارتدکس‌ صورت‌ بسته‌ است. دانشوران‌ یاد شده، در این‌ گفت‌ و شنود، به‌ تشریح‌ نظرات‌ خود در قبال‌ پرسش‌های‌ قبسات‌ درباره‌ تمدن‌ و مؤ‌لفه‌های‌ تشکیل‌ دهندة‌ آن‌ و رابطة‌ تمدن‌ با فرهنگ، و هم‌چنین‌ تعریف‌ دین‌ و نسبت‌ آن‌ با تمدن‌ و اینکه‌ آیا تمدن‌ دینی‌ متصور و قابل‌ تحقق‌ است‌ یا خیر؛ و علاوه‌ بر این‌ تفاوت‌ تمدن‌ دینی‌ با تمدن‌ سکولار در چیست؟ و نیز در این‌ باره‌ که‌ آیا رابطة‌ تمدنها تعارض‌ و برخورد است‌ یا تعامل‌ و گفت‌وگو، پرداخته‌اند که‌ ضمن‌ سپاس‌ از این‌ دانشوران‌ محترم‌ توجه‌ خوانندگان‌ ارجمند قبسات‌ را به‌ این‌ میزگرد جلب‌ می‌کنیم.

مبانی نظری گفتگوی تمدنها - سیدیحیی یثربی

Sun, 04 Mar 2007 09:10:24 +0300

تمدنها همیشه‌ به‌ نوعی‌ در مقابله‌ با یکدیگر بوده‌اند اما به‌ دلیل‌ حریف‌ و هم‌ عرض‌ بودن، از امکان‌ انتقال‌ و تسخیر یکدیگر برخوردار نبودند. ولی‌ مقابله‌ای‌ که‌ امروز شاهدیم، مقابلة‌ یک‌ تمدن‌ جدید با همه‌ تمدنهای‌ دیگر است‌ که‌ خود را در طول‌ آنها دانسته‌ و آنان‌ را حریف‌ و همسنگ‌ خود نمی‌داند و همة‌ امکانات‌ لازم‌ را برای‌ انتقال‌ خود و تسخیر دیگران‌ در اختیار دارد.
نظام‌ اسلامی‌ به‌ نمایندگی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ نیز، در برخورد با تمدنها، مد‌عی‌ آن‌ است‌ که‌ در عرض‌ تمدنهای‌ دیگر نبوده، خود را پیشگام‌ تأسیس‌ یک‌ تمدن‌ جهانی‌ ...

اهداف گفتگوی تمدنی - علی اکبر رشاد

Tue, 27 Feb 2007 19:01:17 +0300

-1 نخست‌ آن‌ که‌ راجع‌ به‌ مقوله‌ «گفت‌وگوی‌ تمدنها»، هنوز تعریف‌ منقح‌ و متفقی‌ در دست‌ نیست‌ و این‌ مسأله‌ بنا به‌ تلقیها، به‌ اشکال‌ مختلفی‌ مطرح‌ می‌شود که‌ نشان‌ می‌دهد هنوز جای‌ کار علمی‌ دقیقِ‌ بسیاری‌ در این‌ موضوع‌ باقی‌ و احیاناً‌ خالی‌ است.
‌-2 امروز هر طرح‌ و دیدگاهی‌ که‌ عنوان‌ شود، عده‌ای‌ از آن‌ جانبداری‌ می‌کنند و عده‌ای‌ دیگر با آن‌ مخالفت‌ می‌ورزند. نفس‌ موافقت‌ و مخالفت‌ و چالشهای‌ نظری‌ و فکری‌ درباره‌ یک‌ مسأله، نه‌ تنها طبیعی‌ بلکه‌ مطبوع‌ و مطلوب‌ است.
اما گاه‌ مخالفتها و موافقتها ...

ماهیت و معیار گفتگوی تمدنی - طوبی کرمانی

Sun, 04 Mar 2007 12:37:12 +0300

غرب‌ در دوران‌ جنگ‌ سرد به‌ بهانه‌ نفوذ کمونیسم، همه‌ کشورهای‌ غربی‌ و ضد کمونیسم‌ را زیر چتر واحد خویش‌ جمع‌ و بدین‌ ترتیب‌ حاکمیتی‌ را برای‌ خویش‌ ترسیم‌ نموده‌ بود، اما با برطرف‌ شدن‌ تهدید جدی‌ کمونیسم‌ به‌ صورت‌ فروپاشی‌ شوروی‌ و خارج‌ شدن‌ نظم‌ بین‌المللی‌ از حالت‌ دو قطبی‌ مطلق‌ خود، این‌ سؤ‌ال‌ گزنده‌ برای‌ سیاستمداران‌ غربی‌ به‌ سردمداری‌ آمریکا و همچنین‌ برخی‌ اندیشمندان‌ پیدا شد که‌ دوام‌ حاکمیت‌ و سیطره‌ آمریکا به‌ چه‌ طریق‌ دیگری‌ امکان‌پذیر است‌ و اکنون‌ چالش‌ جدی‌ در بین‌ کدام‌ گروهها صورت‌ می‌گیرد؟ طبیعی‌ است‌ که‌ فروپاشی‌ نظام‌ شوروی‌ به‌ ...

خطوط گسل در نظریه برخورد تمدنها - محمد قراگوزلو

Tue, 06 Mar 2007 09:38:28 +0300

دفاع‌ آشکار آمریکا از نقض‌ حقوق‌ بشر و پشتیبانی‌ از رژیم‌ محمدرضا پهلوی‌ در ایران، سادات‌ و مبارک‌ در مصر، آل‌سعود در عربستان، خانواده‌ صباح‌ در کویت، ملک‌ حسین‌ در اردن، صدام‌ حسین‌ به‌ هنگام‌ جنگ‌ علیه‌ ایران، و... دهها رخنمود دیگر، این‌ سؤ‌ال‌ اساسی‌ را مطرح‌ می‌کند که: غربیان‌ و به‌ عبارت‌ روشنتر آمریکاییان‌ از جان‌ جهانیان‌ چه‌ می‌خواهند؟ البته‌ می‌توان‌ این‌ سؤ‌ال‌ را به‌ گونه‌ای‌ دیگر و از منظر «ساموئل‌ هانتینگتون» نیز نگریست‌ و پرسید: «منابع‌ بی‌ثباتی‌ در جهان‌ معاصر»(3) کجا ...

چه کسانی میتوانند وارد گفتگوی تمدنها شوند - محمد لگن هاوزن - ترجمه: محمدباقر قیومی

Wed, 28 Feb 2007 17:16:27 +0300

ساموئل‌ هانتینگتون(2) تحلیلی‌ سیاسی‌ از دنیای‌ معاصر ارائه‌ می‌دهد که‌ در آن‌ جهان‌ به‌ چند تمدن، ادیان، تاریخها، هویتها، و ارزشها تقسیم‌ شده‌ است. او روابط‌ میان‌ این‌ گروههای‌ فرهنگی‌ را «برخورد تمدنها» می‌نامد، زیرا وجود تفاوت‌ در ارزشها و دیگر عوامل‌ فرهنگی‌ موجب‌ تعارض‌ شده‌ است.
او همچنین‌ تمدن‌ اسلامی‌ را رقیب‌ غرب‌ جدید لیبرال‌ می‌داند و به‌ سیاستگزاران‌ ایالت‌ متحده‌ پیشنهاد می‌کند که‌ باید تلاش‌ گسترده‌تری‌ برای‌ دفاع‌ آگاهانه‌ و به‌ حرکت‌ در آوردن‌ تمدن‌ غربی‌ انجام‌ دهند. کتاب‌ هانتینگتون‌ توجهات‌ زیادی‌ را به‌ خود جلب‌ کرده‌ و نقدهای‌ بسیاری‌ ...

تهاجم فرهنگی و گفتگوی تمدنها - محمدرحیم عیوضی

Sun, 04 Mar 2007 12:37:48 +0300

به‌ دلیل‌ ضرورتهای‌ ناشی‌ از شرایط‌ و اوضاع‌ حاکم‌ بر جوامع‌ بشری، بحث‌ وگفت‌وگوی‌ تمدنها در جامعه‌ علمی‌ ایران‌ توجه‌ محققان‌ و اندیشمندان‌ را به‌ خود معطوف‌ نموده‌ است. از طرف‌ دیگر به‌ منظور تعیین‌ راهکارها، رفع‌ موانع‌ و محدودیتها و تبیین‌ تاریخی‌ و نظری‌ این‌ مسئله، مباحث‌ طولانی‌ عرضه‌ شده‌ و موضوع‌ گفت‌ و گوی‌ تمدنها در ابعاد مختلف‌ و تحت‌ شرایط‌ متفاوت، بسترهای‌ مختلفی‌ را برای‌ بحث‌ و بررسی‌ فراهم‌ کرده‌ است. یکی‌ از حوزه‌های‌ مطالعاتی‌ در عرصة‌ گفت‌ و گوی‌ تمدنها، نقش‌ و جایگا...