گفتگوی تمدن ها

بچه‌ای که پدر و مادرش مثلا‌ سی سال پیش از پاکستان به انگلستان مهاجرت کردند و در انگلستان متولد شده و کاملا‌ تحت تاثیر فضای غیراسلا‌می جامعه بریتانیا رشد یافته و تحصیل کرده است، امروز در میان مسلمانان مبارز القاعده در پاکستان و افغانستان و عراق حضور دارد. بدین لحاظ است که می‌گویم پاسخ سوال شما بسیار پیچیده است. علل پیدایش این تحولی که در جهان اسلا‌م پدید آمده و چرایی ظهور این اسلا‌م مبارز و رادیکال و احیای اسلا‌م موضوع جدیدی است که در ایران به دلیل عقب‌ماندگی علوم انسانی مورد مطالعه قرار نگرفته است، در حالی که اروپاییان و آمریکاییان به طور وسیع در حال تحقیق ...

ساموئل هانتینگتون:
استدلال من همچنان این است که هویت‌ها، دشمنی¬ها و بستگی‌های فرهنگی در ساموئل هانتینگتونروابط بین کشورها نه فقط نقش ایفا خواهد کرد، بلکه نقش عمده¬ای ایفا خواهد کرد.
* شما نوشته¬اید که به مدت 45 سال، پرده آهنین خط تقسیم¬کننده اصلی در اروپا بود. این خط چند صد کیلومتر به سمت شرق انتقال پیدا کرده است. اکنون این خط، خطی است که از یک سو پیروان مسیحیت غربی را از پیروان اسلام و از سوی دیگر، ارتدکس جدا می‌کند. آیا چنین تمایز دو قطبی بین غرب و اسلام تلویحا به معنای یکپارچگی در درون این دو مقوله نیست؟ آیا تمایز یادشده این حقیقت را نادیده نمی¬گیرد که جوامع اسلامی در جهان غرب ...

ما یک وقت بحث را تاریخی مطرح می کنیم و می گوییم فلان واقعه یا فلان مقطع تاریخی واقعی بوده یا نبوده یا رویداد آن به گونه ای که نقل شده است بوده یا نبوده. این نوع بررسی مربوط به دهه های قبل است. امروز با پیشرفت علوم و تخصصی شدن علوم به خصوص ایجاد و پیشرفت علوم بین رشته ای نگاه ها هم بین رشته ای شده است. همین مطلبی که شما گفتید یعنی استبداد در جامعه ایران. این بحث دیگر فقط تاریخی، سیاسی یا جامعه شناختی نیست بلکه بین رشته ای است و می شود گفت هم اندیشه سیاسی، هم تاریخ سیاسی، هم جامعه شناسی سیاسی و هم تاریخ معاصر است و چندین رشته را در خودش دارد.

این یک نظریه است ولی این نظریه ریشه در خود ایران ندارد. یک عده ننشسته اند تاریخ ایران را بررسی کنند و از درون آن استبداد در بیاید بلکه این یک نظریه ای است که دنباله روی...

توسعه یعنی توسعه ملاک‌های غربی و هر کس خلاف این کمیت حرکت کند توسعه ندارد. ما در چنین وضعیتی که ملاک‌های آنها ملاک‌های اصلی بشریت تلقی می‌شود تا وقتی این معادله را اصلاح نکرده‌ایم مسلما اختلاف‌مان با آنها باقی است و به جایی نمی‌رسد. اینها به هر حال ملاک‌خودشان برای توسعه خودشان را ملاک پیشرفت بشر می‌دانند و اصل پیشرفت بشر را عمل به همین ملاک‌ها می‌دانند...

واقعیتهای موجود در جهان بیانگر آن هستند که امروزه گفت‌وگو میان تمدنها خواه‌ناخواه وجود دارد. البته این از سنخ گفت‌وگویی نیست که به شکل آرمانی در نظریه گفت‌وگوی تمدنها بیان شده است، بلکه گفت‌وگویی است یک‌سویه، که یکی از طرفهای آن، گفت‌وگو را به کمک حربه‌های مختلف به دستور و امر مبدل کرده است و طرف دیگر چاره‌ای جز پذیرفتن و اطاعت ندارد. به‌هرحال ما چار‌ه‌ای جز شرکت در گفت‌وگو نداریم ــ البته این‌بار با حفظ و پایبندی به اصول ــ و حداقل اینکه ما نیز در برابر موج شعارهای جهانی‌شدن، ایجاد دهکده جهانی و نظم نوین جهانی نه از موضع تماشاگر و بیننده، بلکه از موضع برابر، در حق تصمیم‌گیری و ارتقای نقش تاریخی...

هانتینگتون می گویدوضعیت به این صورت که در حال پیش رفتن است به جنگ و برخورد تمدنی وادیان منجر می شود. حالا باید بررسی کرد و دید که آیا او واقعا به حیات تمدنی خارج از ساحت تمدن غرب اعتقادی دارد و آیا قبول می کند که تمدن دیگری کاملا منتزع و مستقل از تمدن غرب با ریشه و سابقه مشخص و حتی درخشان با حق و توانایی حیات در دنیای امروز وجود دارد یا نه؟...

مقاله حاضر، مقدمه‏ى فرانتس روزنتال خاورشناس بزرگ آلمانى، بر کتابى است که وى در آن، تلاش نموده با جمع آورى قسمت‏هایى از آثار کلاسیک اسلامى، که در واقع ترجمه یا اخذ و اقتباسى از آثار متقدّم یونانى بودند، تأثیرات تمدن یونانى را بر فرهنگ اسلامى نشان دهد. هدف اصلى این اثر، توضیح کمیّت و کیفیت آشنایى مسلمانان با میراث کلاسیک یونان و مجراهاى متنوعى است که از طریق آنها این میراث بر تفکر غنى اسلامى در اعصار بعد مؤثر واقع شد.

خانم آن سوفى روآلد (1) ،محقق رشته ادیان در دانشگاه لوند سوئد که خود در سال 1982 به دین اسلام گرویده است، اظهار مى‏دارد که دیدگاهها و راه‏حلهاى سنتى، مناسب و پاسخگوى شرایط در اروپاى امروز نمى‏باشد. بنابراین، مؤمنین در پى یافتن پاسخهاى نوین بر مبناى شریعت‏براى ...

آنچه‌ در ذیل‌ از نظر خوانندگان‌ گرامی‌ می‌گذرد حاصل‌ نشست‌ و گفت‌ و گویی‌ است‌ که‌ با حضور پرفسور اوانگلوس‌موتچوپولوس(Mvanghelos Moutsopovlos) رئیس‌ جامعه‌ یونانی‌ مطالعات‌ فلسفه‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسحیت‌ ارتدکس، و حجة‌الاسلام‌ والمسلمین‌ علی‌اکبر رشاد رئیس‌ پژوهشگاه‌ فرهنگ‌ و اندیشه‌ اسلامی‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسیحیت‌ و پرفسور آتانا دلی‌ کاستوپولوسAthan. Delicostopulos) )، استاد دانشگاههای‌ یونان‌ و عضو هیأت‌ علمی‌ سمپوزیوم‌ اسلام‌ و مسحیت‌ ارتدکس‌ صورت‌ بسته‌ است. دانشوران‌ یاد شده، در این‌ گفت‌ و شنود، به‌ تشریح‌ نظرات‌ خود در قبال‌ پرسش‌های‌ قبسات‌ درباره‌ تمدن‌ و مؤ‌لفه‌های‌ تشکیل‌ دهندة‌ آن‌ و رابطة‌ تمدن‌ با فرهنگ، و هم‌چنین‌ تعریف‌ دین‌ و نسبت‌ آن‌ با تمدن‌ و اینکه‌ آیا تمدن‌ دینی‌ متصور و قابل‌ تحقق‌ است‌ یا خیر؛ و علاوه‌ بر این‌ تفاوت‌ تمدن‌ دینی‌ با تمدن‌ سکولار در چیست؟ و نیز در این‌ باره‌ که‌ آیا رابطة‌ تمدنها تعارض‌ و برخورد است‌ یا تعامل‌ و گفت‌وگو، پرداخته‌اند که‌ ضمن‌ سپاس‌ از این‌ دانشوران‌ محترم‌ توجه‌ خوانندگان‌ ارجمند قبسات‌ را به‌ این‌ میزگرد جلب‌ می‌کنیم.

تمدنها همیشه‌ به‌ نوعی‌ در مقابله‌ با یکدیگر بوده‌اند اما به‌ دلیل‌ حریف‌ و هم‌ عرض‌ بودن، از امکان‌ انتقال‌ و تسخیر یکدیگر برخوردار نبودند. ولی‌ مقابله‌ای‌ که‌ امروز شاهدیم، مقابلة‌ یک‌ تمدن‌ جدید با همه‌ تمدنهای‌ دیگر است‌ که‌ خود را در طول‌ آنها دانسته‌ و آنان‌ را حریف‌ و همسنگ‌ خود نمی‌داند و همة‌ امکانات‌ لازم‌ را برای‌ انتقال‌ خود و تسخیر دیگران‌ در اختیار دارد.
نظام‌ اسلامی‌ به‌ نمایندگی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ نیز، در برخورد با تمدنها، مد‌عی‌ آن‌ است‌ که‌ در عرض‌ تمدنهای‌ دیگر نبوده، خود را پیشگام‌ تأسیس‌ یک‌ تمدن‌ جهانی‌ ...