درگاه پاسخگویی به مسایل دینی - جمهوری اسلامی- ولایت فقیه( کارکرد و راهبرد)

کارآمدی حکومت اسلامی از دیدگاه /استاد شهید مطهری

Thu, 21 Dec 2006 11:37:13 +0300

اینک ما به اهم آسیب ها یا بیماری هایی که متوجه جامعه اسلامی و امروز به طور قطع نظام جمهوری اسلامی را تهدید می کند به طور اجمال می پردازیم و تحقیق تفضیلی آن را به مقالی دیگر و فرصتی بیش تر موکول می کنیم. نا گفته نماند که رویکرد سوالات یا شبهات و پاسخ آن در عین خردمندی، جوان پسندانه است زیرا ذهن کاوشگر و علاقمند جوان است که در وادی تحقیق و اندیشه با آن سوالات یا شبهات مواجه می شود و تشنه پاسخی است که نیاز عقل و فطرت او را تامین کند و استاد شهید هم عموما بر اساس این رویکرد یا پیش فرض ها ریخت و قالب مباحث خود را پی ...

شرط اعلمیت در رهبرى / سید کاظم حائری

Sat, 03 Mar 2007 09:30:32 +0300

به این گونه اخبار استدلال مى شود که ولایت امر به معناى رهبرى امت در احکام ولایى و حکومتى، مشروط به این است که رهبر از نظر فقهى اعلم از جمیع علما باشد.
ما در ابتداى امر در مقابل این استفاده از روایات، چهار احتمال را که ممکن است مورد نظر روایات باشد مطرح مى کنیم:
احتمال اول:
مقصود از شرط اعلمیت، اعلمیت از تمام مردم نباشد بلکه مراد اعلمیت رهبر در میان علماى واجد سایرِ شرایط رهبرى باشد; به این معنا که رهبر باید در میان واجدین سایر شرایط رهبرى مانند شجاعت، کفایت سیاسى و اجتماعى، آگاهى به زمان و… اعلم باشد.
احتمال دوم...

رهبرى و زعامت سیاسى در اسلام/ محمد هادی معرفت

Sat, 16 Dec 2006 13:24:34 +0300

سیاست از روز نخست با دین آمیخته بوده و از آن جدا نبوده است.
اسلام از همان روز اول، تشکیل دولت داد و امت واحدى را به وجود آورد که هریک از این دو عمل، نمود بارزى از توان سیاسى اسلام است. پیغمبر اسلام(ص)از جایگاه نبوت، مقام زعامت سیاسى امت را بر عهده داشت، و ولایت او بر امت از مقام نبوت او برخاسته بود: ((النبى اولى بالمومنین من انفسهم))2 عنوان نبوت او را شایسته مقام ولایت نموده بود، زیرا تعلیق حکم بر وصف عنوانى، مشعر بر علیت است. با مطرح کردن عنوان ((نبوت)) مسئله ((ولایت)) او را بر امت مطرح نموده است. به خوبى پیدا است که ولایت او از نبوت نشات گرفته است. ولایت در این آیه، به معناى زعامت سیاسى است که در رابطه با شئون عامه و اداره ...

دین و سیاست / علی اکبریان

Sat, 16 Dec 2006 12:08:38 +0300

درک عمومى و مانوس مسلمانان از اسلام، که از آن به «ارتکاز متشرعه‏» تعبیرمى‏شود، از ابتداى ظهور اسلام تاکنون چنین بوده که گستره تعالیم و فرامین، اسلام‏تمامى ابعاد زندگى انسان و به ویژه حکومت و سیاست را فراگرفته است، منشا این‏برداشت عمومى را مى‏توان در دو امر واقعى و عینى (نه پیشداورى ذهنى و انتظار بیهوده‏از دین) جستجو کرد:
1- تشکیل حکومت توسط پیامبر اسلام:
گرچه تبلیغ اسلام از آغاز بعثت، علاوه بر جنبه عبادى و ایجابى، رنگ سیاسى نیز دربعد عدم پذیرش حکومت کفر داشت اما شکوفایى سیاست...

حکومت مطلوب از منظر امام خمینى(س)/ محمد حسین جمشیدی

Sat, 16 Dec 2006 10:35:46 +0300

در میان اندیشمندان جهان سیاست برخى نیز به شکل حکومت توجه داشته اند و به عنوان مثال حکومت فردى را برترین نوع حکومت دانسته اند. مانند هاکز و هیوم. برخى دیگر نیز به صفات حاکم توجه نموده اند و مطلوبترین حکومت را حکومتى دانسته اند که در رأس آن مطلوبترین زمامدار باشد. براى مثال امام محمد غزالى در کتاب فضائح الباطنیه، در مجموع 10 شرط براى امامت قائل است8 ولى ماوردى هفت شرط را مطرح ساخته است.9 شرایط مورد نظر غزالى عبارتند از: بلوغ، عقل، حرّ بودن (بنده و برده نباشد)، دارا بودن نسبت قریشى، ذکوریت، سلامت شنوایى و بینایى، شوکت، کفایت، ورع و علم.
بطور کلى در بحث از مطلوبیت حکومت، گاه نفس حکومت به مثابه یک نهاد مورد توجه قرار گرفته است و گاه...

حکومت‌ دینی‌ از دیدگاه‌ امام‌ حسین‌ (ع)/ سید جواد ورعی

Mon, 19 Feb 2007 17:01:23 +0300

حاکمیت‌ جامعه‌ باید به‌ دست‌ کسی‌ باشد و به‌گونه‌ای‌ باشد که‌ در پرتو آن‌ اسلام‌ نشر و گسترش‌ یابد. در حالی‌ که‌ با قدرت‌ شخصی‌ چون‌یزید باید فاتحه‌ اسلام‌ را خواند. آیا در یک‌ جامعه‌ اسلامی‌ مردم‌ مسلمان‌ بالاخص‌ رجال‌ وشخصیت‌های‌ موجة‌ جامعه‌ که‌ امید مردم‌اند و مهمتر از آن‌ شخصیتی‌ چون‌ حسین‌ بن‌علی‌(ع) که‌ انتسابش‌ به‌ پیامبر اسلام‌ مهمترین‌ وجهة‌ شخصیت‌ اوست‌، می‌توانند در برابرچنین‌ خطری‌ بی‌ تفاوت‌ بوده‌ و سکوت‌ اختیار کنند؟ به‌ همین‌ دلیل‌ بود که‌ امام‌ در برابرکسانی‌ که‌ از آن‌ حضرت‌ خواستند سکوت‌ اختیار کند و اگر با یزید بیعت‌ هم‌ نمی‌کند، لااقل‌مخالفت‌ نکرده‌ و انزوا...

حکومت حق است یا تکلیف ؟/ نویسنده............

Sun, 25 Feb 2007 07:57:31 +0300

مسأله دیگرى که در نهج البلاغه بسیار حائز اهمیت است ، این است که آیا حکومت ،یک حق است یا یک تکلیف ؟ و امیر المؤمنین « علیه السلام » در بیانى خلاصه و موجز ،حکومت را هم یک حق مى‏داند و هم یک تکلیف . به این ترتیب نیست که هر کسى که برایش شرایط تولیت امور مردم فراهم شد و توانست به نحوى با کسب وجاهت ، با تبلیغ ، با کارها و شیوه‏هایى که معمولا طالبان قدرت خوب مى‏دانند آن شیوه‏ها را انجام بدهند ، نظر مردم را جلب کند و بتواند حکومت کند . وقتى حکومت ، حکومت حق است ، این حق متعلق به کسان معینى است ، و این به معناى آن نیست که یک طبقه ، طبقه ممتازند . زیرا که در جامعه اسلامى ، همه فرصت آن را دارند که ...

حکومت اسلامى در احادیث شیعه/ رضا استادی

Wed, 07 Mar 2007 07:40:53 +0300

روایات یاد شده شامل مطالبى است که در ارتباط با حکومت است و اگر حاکم و حکومتى نباشد این روایات مورد نخواهد داشت، پس وجودِ اصلِ حکومت در میان احکام اسلام مفروغ عنه است و اسلام جداى از حکومت اسلامى نیست که توسط رسول خدا ـ صلى اللّه علیه وآله ـ ابلاغ شده است و جمله معروف تفکیکِ اسلام از سیاست در واقع تفکیک اسلام از اسلام...

حکومت اسلامى بر اساس دین/ محمد هادی معرفت

Sun, 25 Feb 2007 11:31:07 +0300

عقل در اندیشه سیاسى اسلام، جایگاه بلندى دارد و اصولاً عقل و خرد و اندیشه، در تنظیم حیات اجتماعى اسلامى، نقش اساسى را ایفا مى کند.
عقل در این جا به معنایِ شیوه عُقَلایى است که مورد پسند شرع قرار گیرد. شرع، در تنظیم حیات اجتماعى، یک سرى اصول و قواعد کلى ـ که پایه هاى ضمانت عدل اجتماعى است ـ ارائه مى دهد، ولى در نحوه تنظیم به عُرف عقلا واگذار شده تا آن چه متعارف عقلاى جهان و مورد پسند آنان قرارگرفته و با مبانى شرع منافات نداشته باشد به کار گیرند.
(فبشّر عباد، الذین یستمعون القول فیتّبعون أحسنه; نوید ده بندگان صالح ما را که پیوسته شیوه هاى نیک را مى جویند و بهترین را بر مى گزینند.)
لذا پى جور شدن و شیوه هاى خردپسندانه را ...

حکومت اسلامى/ مهدی هادوی تهرانی

Wed, 13 Dec 2006 12:35:09 +0300

در طول این دوره تاریخى - یعنى از آغاز غیبت‏کبرا تا زمان پیدایش حکومت صفویه - تنهافقیهانى همچون سیدمرتضى و حکیمانى مانندخواجه نصیرطوسى را باید استثنا کرد; چه اینکه،سیدمرتضى با حاکمان آل‏بویه رابطه عمیقى‏داشت و خواجه نصیرطوسى نیز چندى وزارت‏هلاکوخان را به عهده گرفت. از این‏رو، آنان بامسائل حکومتى مواجه شدند و تا حدى هم در آن‏نقش داشتند.
از دیدگاه مرحوم کاشف الغطاء چون این دوبزرگوار به ولایت فقیه معتقد بودند و براى به دست‏آوردن این حق، راهى جز پیوند با حکومت وقت‏نمى‏دیدند، تصمیم گرفتند دست کم...

حکومت ازمقوله وکالت نیست/ حسن ممدوحی

Wed, 13 Dec 2006 12:32:32 +0300

پس آزاد گذاردنِ مطلقِ مردم در واقع خود, خلاف آزادى است و هرگز در مفهوم دمکراسى, آزادى به طور مطلق, نیست. آزادى واقعى وقتى است که به مردم آن چنان آموزش آزاد منشى بدهند که هر دست خائن اجنبى نتواند براى آنان, به نام آزادى, طرح و برنامه ریخته و عاقبت, مردم را به آن سو کَشَد که خاطر خواه اوست.
پس طرح مسئله آزادى, هرگز بدین معنا نیست که حکومت را از مقوله حِکمت بدانیم; گذشته از آن که مفهوم (وکالت) و (حکومت) هر یک مقوله اى مستقل و جدا از یک دیگرند.
با تحلیل بعضى از خواص و لوازم وکالت و مقایسه آن با مسئله ولایت, البته بهتر به این تغایر و تخالف...

حکومت و مشروعیت(2)/ نویسنده.........

Wed, 13 Dec 2006 11:59:45 +0300

شاید در ذهن اکثر مردم چنین باشد که ولایت فقیه به پس از دوران غیبت کبرای امام زمان(علیه السلام)برمی گردد، یعنی به کمتر از 1200 سال قبل، ولی با توجه به مفاد نظریه ولایت فقیه و با مروری اجمالی به تاریخ دوران حضور امامان معصوم(علیهم السلام) به راحتی می توان ولایت فقیه را درعصر حضور معصومین هم دید.
براساس دیدگاه عقیدتی شیعه حاکمیت دراصل از آن خداست و به عبارتی دیگر: حاکمیت ازشؤون ربوبیت الهی است. هیچ کس حق حکومت بر انسانی را ندارد، مگر آنکه خدا به او اجازه دهد.پیامبران و خاتم آنها (حضرت محمد(صلی الله علیه وآله)) واوصیای معصوم ایشان از طرف خدا اجازه حکومت بر انسانها را داشتند. ما در اینجا قصد بیان...

حکومت و مشروعیت/ نویسنده.............

Wed, 13 Dec 2006 11:33:23 +0300

مشروعیتی که در فلسفه سیاست مطرح می شود مفهومی اصطلاحی دارد که نباید آن را بامعنای لغوی این واژه و واژه های هم خانواده اش اشتباه گرفت; به عبارت دیگر نباید مشروعیت رابا مشروع ، متشرعه و متشرعین که از شرع به معنای دین گرفته شده همسان گرفت. بنابر این،معنای این واژه در مباحث سیاسی تقریبا مرادف قانونی بودن است.
حال که حکومت، ضرورت دارد و اساس آن براین است که دستوری از مقامی صادر شود ودیگران به آن عمل کنند، قوام حکومت به وجودشخص یا گروهی است که حاکم اند و همین طوربه مردمی که می بایست دستورات حاکم را بپذیرندو بدان عمل کنند.
اما آیا مردم از هر دستوری باید اطاعت کنند وهر شخص یا گروهی حق دارد دستور...

تفکیک قوا, ولایت مطلقه فقیه و استقلال قوا/ محمد منصور نژاد

Wed, 13 Dec 2006 09:07:22 +0300

این رژیم محصول اندیشه تفکیک مطلق قواست, قوه مجریه را به رئیس جمهوری می سپارند که خود برای مدت معینی با رأی همگانی برگزیده می شود. از سوی دیگر اعضای قوه مقننه نیز در انتخاباتی جداگانه, به وسیله مردم و برای مدت مشخصی تعیین می شوند. به زبان دیگر, حاکمیت ملی در دو نوبت تجلی می کند: یکی برای انتخاب متصدی اصلی قوه مجریه و دیگری برای انتخاب نمایندگان قوه مقننه. دو قوه, نظرا در یک سطح قرار دارند و دارای...

بهره‏ورى از اختیارات مطلقه ولى‏فقیه / محسن خلیلی

Mon, 05 Mar 2007 16:03:34 +0300

قوانین اساسى متون مدون و مکتوب ویژه بیان ساز و کارهاى فرمانروایى و فرمانبردارى مى‏باشند. در این متون از اصول کلى بنیادگیرى نظم عمومى جامعه سخن به میان مى‏آید و پیوندهاى بین حکومت کنندگان و حکومت‏پذیران به صورت ارتباطات دو سویه مبتنى بر حق و تکلیف پایه ریزى مى‏شود. روابط پدید آمده چهار گانه‏اند: فرد با فرد، فرد با دولت، دولت‏با فرد، ساختارهاى درون دولت‏با همدیگر.
قانون‏اساسى هماهنگى و تنظیم پیوندهاى حق و...