قرائت های مختلف
نقد مبانى کثرت گرایى دینى /علی ربانی گلپایگانی
نمىتوان این نتیجه راگرفتکه همهى آنچه در اختیار همگان قرار دارد، حق است، بلکه نتیجه، آن است که آنچهحق است، با هم سازگار است. و آنچه با هم سازگارى دارد، حق است، در حالى که سخنما، در مورد آرا و عقایدى است که با هم سازگار نیستند، مانند...
نظریه کثرت گرا / بوریل و مورگان -- مترجم محمد مهدی نادری
تعبیرها و تفسیرهاى مختلفى از نظریه کثرتگرا مطرح شده است. اماآنچه که ماازگفتگوهاى گستردهاى، کهانجام دادهایم، به دستآوردهایم این است که نظریه کثرت گرا، در نقطه مقابل نظریه وحدتگرا، بر سه عنصر کلیدى...
هرمنوتیک فلسفى و تعدد قرائتها / جعفر سبحانی
هرمنوتیک دیلتاى به نحو آشکارى بر تمایز بین روشهاى علوم انسانى با روشهاى علوم طبیعى تکیه مىکند. روش ویژه علوم انسانى فهمیدن است در حالى که روش مخصوص به علوم طبیعى روش تبیین است. دانشمند طبیعى حوادث را به کمک استخدام قوانین کلى تبیین مىکند در حالى که مورخ نه چنان قوانینى را کشف مىکند و نه بهکار مىگیرد، بلکه در پى فهم عاملان حوادث است و مىکوشد تا از طریق کشف نیات و اهداف و آرزوها و نیز منش و شخصیت ...
تکثرگرایى در قرائت متون دینى از منظر تئورى قبض و بسط/ عباس نیکزاد
نویسنده محترم، تنوع و تعدد قرائتها از دین را به نظریه قبض و بسط مستند مىسازد. در نظریه قبض و بسط آمده است که از دیدگاه معرفتشناسانه هر معرفتى از دین و هر فهمى از متون دینى دستخوش دگرگونى، تحول، تعدد و تنوع است; و راز این تحول و تنوع این است که معرفت دینى برگرفته از معرفتهاى بروندینى است، و با عنایتبه این که معرفتهاى بشرى بروندینى متنوع و متحولند، قهرا معرفتهاى دینى ما نیز متنوع و متحول خواهد بود. بر همین اساس معتقد است که متون دینى در ذات خود صامتند نه ناطق و آنچه که این متون را ناطق مىسازد انتظارات و پیش فرضها و پرسشهاى ماست و آنچه که انتظارات و پیش فرضها و پرسشهاى ما را تعیین نموده و شکل مىدهد، معرفتهاى بشرى بروندینى ...
تکثرگرایى در قرائت متون دینى از منظر تئورى قبض و بسط / عباس نیکزاد
آنچه در این مقال مىخوانید نقد تکثرگرایى متون دینى از منظر تئورى قبض و بسط است. صاحب این تئورى دو دلیل براى به رسمیتشناختن قرائتهاى مختلف از متون دینى آورده است. یکى - که اصلىترین دلیل است - صامتبودن متون دینى و دخالت انتظارات، پیش فرضها و پرسشهاى پیشین در تفسیر آنهاست. دیگرى ذوبطون و چندلایهبودن این متون است.سخن ما این است که متون دینى صامت نیستند. بنابراین دخالت انتظارات و پیش فرضها در تفسیر، از نوع تفسیر به راى مذموم است و نیز ذوبطونبودن متون دینى به معناى ...
قرائتهاى گوناگون از دین / علی مهدوی فر
در ادامهى بحث قرائتهاى گوناگون از دین، به برخى پرسشها و شبهههاى مهمتر در این باره مىپردازیم. هواداران این دیدگاه مىگویند که قرائت متن را نباید به قرائت رسمى و سنّتى محدود کرد. رهآورد این دیدگاه، تفسیر به رأى، برخورد سلیقهاى با متون دینى براساس ذهنیت مفسر، نسبیتگرایى در فهم و مشروعیت بخشیدن به ناممکن بودن فهم عینى است. به طور کلى، سخن این گروه آن است که هیچ فهم و قرائتى معتبر نیست و هیچ یک بر دیگرى....
اندیشه دینی و قرائتپذیری - ولیالله عباسی
در دهههای اخیر گرایشی در جهان اسلام تحت تاثیر ترجمه متون الاهیاتی مسیحی در غرب معاصر پدید آمده که مدعی نواندیشی در عرصه دین است و فهم علمای دین از دین را مشتمل بر خطاهای معرفت شناسانه و روش شناسانه در روش فهم متون دینی و یا تلقی ناصواب از ماهیت این متون میداند.(1)
مهمترین مدعیانی که این نحله در حوزه دین و متون دینی مطرح میکند عبارتند از: صامتانگاری متن، تحولپذیری آن در پروسه فهم، نسبیت فهم، عصری بودن معرفت دینی، تحمیل انتظارات، علائق، و پیشفرضها بر متن دینی، مفسر محوری به جای مولف محوری که نتیجه اینها قرائتپذیری افراطی و وجود قرائتهای مختلف غیر متجانس و غیرقابل تحویل به قرائت واحد است.(2)
نقد "نقد قرائت رسمی از دین" - داوود مهدویزادگان
در کتاب نقدی بر قرائت رسمی از دین آقای محمد مجتهد شبستری، مدعی است در جامعه قرائتی از دین رسمیت یافته که با بحران مواجه شده و پیامد این بحران آسیب رساندن به پیامرسانی دینی و عقلانیت سیاسی است. لذا نقد چنین قرائتی به انگیزه اصلاح پیامرسانی دینی و عقلانیسازی سیاست، لازم و ضروری است. نویسنده وعده داده که راهحلهایی دارد. این کتاب از چهار بخش و هر بخش شامل چند فصل تشکیل شده است. عناوین چهار بخش عبارتند از: بحران قرائت رسمی از دین، مفاهیم سیاسی جدید و سنت اسلامی، حقوق بشر، قرائت انسانی از دین. نقد مورد نظر از دو بخش اساسی تشکیل یافته است. که نخست به کلیات نگرش و گرایش نویسنده و سپس به جزئیات میپردازد.
هستی آدمی و قرائتپذیری متن - نعمتالله باوند
چنانکه میدانیم «اساطیر» یونان باستان که الهامبخش متفکران، هنرمندان، قانونگذاران و سیاستمداران برجسته مغرب زمین بوده است از قرون 8 و 9 قبل از میلاد در آثار مشهور هومر و هزیود تدوین گردید. با ظهور متفکران مکتب ملطی، مضامین این اساطیر وهمانگیز و تفکر توام با خیال، مورد نقد و تشکیکِ فلاسفهای قرار گرفت که تلاش در تبیین عقلی از مسائل هستیشناختی و انسانشناختی داشتند ایشان با تاسیس مکاتبی فکری کوشیدند با ارایه نوعی «جهانشناسی» علمی و تجربی و حسی، بعضی جنبههای معقول تفکر نیاکان خویش را از ابعاد وهمانگیز و خیالی پیراسته سازند.
تفاوت برخی آراء فقیهان و فرضیه "قرائتپذیرانگاری دین" - بهمن شریفزاده
چندی است که نغمههای گوناگون، گوش دوستداران اندیشه و دانش پژوهان این دیار را مینوازد؛ نغمه سازان مدتی زخمه برچنگ زده، نغمة قرائتپذیرانگاری دین سروده و دل و دین از برخی تشنه کامان حقیت ربودند. در ضربآهنگهای موسیقیشان اختلاف انظار فقیهان را به ترنم درآورده و آن را گواهی صادق بر راستی و درستی نغمة خویش خواندند و چنین سرودند که اگر آوای قرائت پذیری نیکو نبود پس چرا فقیهان نیکپندار ما به آرأ گوناگون در مسایل یکسان گرویدند و در بیان اختلافهایشان حکایتها پرداخته و کتابها نوشتهاند؟!