فرهنگ و آداب اسلامی

از جمله عوامل اساسی شکل‌گیری فرهنگ عمومی می‌توان سه عامل حکومت، اقتصادو ارتباطات را به نهادی‌ترین ارکان تشکیل جوامع نام بد .

نظام تشویق یا تنبیه و ترفیع در هر شکل که اجرا شود، اهداف خاصی را مورد توجه و حمایت قرار داده موجب سوق دادن رفتار پیروان نظام در جهت یا خلاف جهت اهداف مورد نظر می‌گردد.

اینکه فرد با انجام چه مجموعه رفتارهایی حداکثر بهره‌مندی و حداقل زیان را در عین حفظ امنیت‌های لازم برای حیات روزمره از جمله امنیت سیاسی ـ شغلی ـ اقتصادی و خانوادگی و عواقب شخصی کسب می‌کند، معمولا ً ترکیبی است که در تعامل بین ...

به روشنى مى‏توان دریافت که یکى از عوامل موفقیت پیامبر در پیشبرد هدفهاى اسلامى، همین مسأله مشورت بوده است آن حضرت نشان داد که جامعه را چگونه مى‏توان به سلامت اداره کرد و چگونه مى توان جلوى خودرأیى و خودسرى را که از بزرگترین آفتهاى اجتماعى ...

در اصطلاح فلاسفه اسلامی ، مدنی '‌ منسوب به مدینه و کنایه از اجتماع بشری است . خواجه نصیر الدین طوسی در این خصوص می گوید : التمدن فی اصطلاحهم هو هذا الاجتماع '‌
1 - تمدن در اصطلاح فلاسفه ،همان اجتماع بشری است . این خلدون می گوید : کلمه مدنی '‌ منسوب به مدینه است و در نزد حکیمان ، کننایه از اجتماع بشری است .
2 -ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی می گوید : و تمدن عبارت از آن اجتماع ، و مدینه عبارت از آن مکان باشد .
3 -بنابراین ، از مجموع سخنان فلاسفه اسلامی به این نتیجه می رسیم که تمدن در لسان آنان به معنای اجتماع ...

در تکاپوى زندگى به ویژه در ابعاد اقتصادى، فرهنگى، سیاسى، و تاریخى، سفر و گردشگرى و سیرو جهانگردى داراى نقشى تعیین کننده و سرنوشت ساز است. از دیر زمان مردمان خردمند براى سیروسفر جایگاه ویژه اى قائل بوده اند و آن را بخشى از زندگى اجتماعى و انسانى خویش مى شمرده اند.
قرآن مجید، با به کارگیرى واژه (سیر) در شکلها و هیأتهاى گوناگون، دستور به گردشگرى و جهان...

افزون بر سفرهایى که پیامبر(ص) پیش از بعثت داشت، پس از بعثت، با انبوه مشکلات و کارهاى سیاسى و اجتماعى، در فرصتهاى به دست آمده، مسلمانان را به گشت و گذار مى برد تا مردم از نزدیک با آفریده هاى خداوند و میراث امتهاى پیشین و رویدادهاى گذشته آشنا شوند و برایمان و باورهاى آنان افزوده گردد. از جمله:
دیدار از وادى حجر: حجر، سرزمین قوم ثمود بود که از تمدن و دنیا بهره هاى شایان برده بودند. خداوند صالح پیامبر را در میانشان برانگیخت. آنان دستور خداوند را نافرمانى کردند و سرانجام عذاب الهى دامنگیرشان شد. اکنون، در یک منزلى وادى القرى در حجاز، آثار بسیارى ازتمدن از میان رفته باستانى وجود دارد ...

گرچه برخى از مفاهیم و واژه‏ها احتیاج به توضیح ندارد ولیکن‏گاهى بهره‏گیرى از مفاهیم چند پهلو منشا برخى از شبهات مى‏شودکه توضیح آن ضرورى مى‏باشد. یکى از این واژه‏ها، واژه «قانون‏گرایى‏» است. قانون گرایى، یعنى حفظ و اجراى قوانین به طورعادلانه و رعایت‏حقوق همه افراد. بر این اساس جامعه‏اى قانون‏گرااست که در آن قوانین رعایت‏شده و همه مردم در برابر اجراى‏قوانین مساوى بوده و رهبران آن قانون پذیرترین انسانها باشند.ولیکن گاهى بهره‏گیرى از واژه «قانون گرایى‏» مفهوم جامعه‏مدنى غربى را تداعى مى‏کند.
یکى از ویژگیهاى جامعه اسلامى،حاکمیت قانون در آن است. البته قانون الهى که تشخیص آن باعالمان دین و در کشور ما با ولى فقیه و شوراى نگهبان است.البته جامعه مدنى اسلامى که ریشه در مدینه‏النبى دارد با جامعه‏مدنى غربى که ریشه در ...

اهمیت و حرمت احکام اسلام و لزوم حفظ سلامتى و امنیت جامعه اسلامى و جلوگیرى از مفاسد اجتماعى ایجاب مى کند دولت اسلامى در کنار فراهم کردن تسهیلات لازم براى جهانگردان و پذیرایى شایسته و آبرومندانه از آنان، به حرمت نهادن آنان به سنتها و ارزشهاى اسلامى نیز اهتمام ورزد و چنان نباشد که ارزشها و مصالح دینى و فرهنگى مردم فداى منافع اقتصادى گردد و جامعه دچار تشتت و هرج و مرج شود.
در این زمینه، افزون بر آن که مى توان به عمومها یا اطلاقهاى دلیلهاى واجب بودن نهى از منکر و نیز واجب بودن حفظ نظام ازهرج و مرج، تمسک جست، مى توان برخى نصوص را، که مورد آنها اهل ذمه و مسأله جزیه است، در این جا مورد توجه قرار داد و به آنها استیناس نمود، از جمله ...

هنگامى که به مباحث مطرح‏شده در تاریخ فکر و فلسفه نظر مى‏کنیم، مى‏بینیم که عقل افلاطون با عقل ارسطو، عقل متکلمان با عقل عارفان، عقل دکارت با عقل کانت و ... تفاوت مى‏کند و هر کس معناى خاصى از آن را اراده کرده است . این‏جااست که پیچیدگى مسئله خود را نشان مى‏دهد و معلوم مى‏شود که تلقى انسان‏ها از چیزى که انسان بودن آنها به آن است، یکسان نیست. لازمه این اختلاف نظر آن نیست که بگوییم هر کس عقل خاصى داردکه متفاوت و متباین با عقل دیگران‏است ؛بلکه مى‏توان گفت این اختلاف به دلیل اختلاف در تفسیر عقل است.
اختلاف در تفسیر را نیز مى‏توان به کارکردها...

به تعبیر پیامبر، اسلام تنها این پیمان ضد ستم و محکمتر کرده است. این جهتگیرى اسلام و سیره نبوى است. «حلف الفضول» حرکتى بود در جهت شکستن «انظلام»، و به قدرى محکم و پا بر جا بود که نسلهاى آینده نیز خود را موظف مى‏دیدند به آن وفادار باشند و محترمش شمارند؛ چنانکه در دوران فرماندارى ولیدبن عتبة بن أبى سفیان، برادر زاده معاویه که از طرف او والى مدینه بود، حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) بر سر مالى با وى اختلاف پیدا کرد و او راه زورگویى را در پیش گرفت؛ البته اوضاع مناسب یک قیام همگانى نبود، لذا حضرت به همین...

چه زشت و قبیح است براى مؤمن خواسته‏اى که وسیله ذلت او شود از همین روست که پیشوایان معصوم به جد سفارش کرداند که از خواسته‏هایى که موجب زبونى و نفى عزت مى شود پرهیز گردد. آنها امر به قطع هرگونه طمع کرده‏اند تا ریشه ذلت در برابر مخلوق و استرحام در مقابل خلق خشکانده شود. حضرت موسى ابن جعفر (ع) در وصایاى خود به هشام بن حکم فرمود...