زن در اسلام(حقوق زنان)

شارح بزرگ نهج‌البلا‌غه و فیلسوف شهیر شرق‚ علا‌مه محمدتقی جعفری قدس‌سره‚ در طول حیات پربرکت خود علا‌وه بر تا›لیف دهها اثر گرانسنگ و سخنرانی‌های پربار علمی در مجامع مختلف‚ گفتگوها و مناظرات عالمانه و ارزشمندی نیز با متفکران و دانشمندان کشورهای گوناگون جهان داشتند; و در این گفت‌وشنود به ‌خوبی دیدگاه‌های دین مبین اسلا‌م را در ابعاد مختلف تبیین کردند.

قرآن کریم به صورت عام خطاب به همه زن و مرد مى فرماید:«و من أعرض عن ذکرى فان له معیشه ضنکاً»(طه، 20 . 124) - هر کس ازیاد من دل بگرداند، در حقیقت، زندگى تنگ‏[ و سختى‏] خواهد داشت. بنابر این زن در پیمان الهى با مرد شریک است و این اشتراک نمایانگر انسانیت و مسؤلیت پدیرى ...

براى جلوگیرى از به فساد کشاندن میراث، مى توان به جاى زمین و مستغلات، قیمت آنها را از چیزهاى دیگر، مانند ماشین، پول و مانند آنها داد، نه این که زن را از ارث زمین و مانند آن محروم ...

در این بخش, سخن در این است که فتوا بر ناروایى داورى زنان, از کجا رواج یافت و از چه برهه اى بر آن خدشه وارد آمد و دیگر این که آیا علما بر آن اجماع داشته اند؟
کسانى که مى گویند: اجماع بوده, هماهنگى و اتفاق نظر فقیهان کدام دوره را در نظر دارند؟
1. در فقه الرضا, از قضاوت زنان, سخنى به میان نیامده است.141
2. شیخ صدوق (م:381هـ.ق.) در المقنع142 و الهدایه143, از قضاوت زنان که آیا مى توانند, یا نمى توانند, بحث و سخنى ندارند.
در باب قضاى (من لایحضره الفقیه) نیز, حدیثى بر بازداشتن زنان از قضاوت...

یکى از شعارهاى فریبنده، که در افق فکرى اومانیسم خودنمایى بیشترى دارد «حقوق زن‏» وحمایت از آن است. حمایت از زن اگر جدى و به دور از فریب کارى باشد، ارجمند است. زیرا درمکتب دین به ویژه اسلام زن جایگاه ویژه‏اى دارد ولى متاسفانه آنچه در مجامع غیر دینى است‏چیزى دیگر است.
زن گرایى افراطى، باعث تضییع حقوق اساسى زن است. زن گرایان به بهانه احیاى حقوق زن ازهویت و ارزش زن کاستند. بدیهى است که زن گرایى هدایت نشده جز این، نتیجه‏اى ندارد. گرچه‏این تفکر (زن گرایى) عکس‏العمل طبیعى نادیده گرفته شدن زن و حقوق او، در تاریخ است ولى،چاره درد، را نباید در فمینیسم جویا شد. آرى: در ادوار مختلف (جز در میان پیروان راستین‏انبیا) به زن...

اسلام مرد و زن را در تدبیر شؤون زندگى به وسیله اراده و کار، مساوى مى‏داند از این‏رو هر دو در تحصیل‏احتیاجات زندگى و آن‏چه مایه قوام حیات انسانى است‏یکسان مى‏باشند. زن مى‏تواند همانند مرد مستقلا کارکند و مالک نتیجه کار و کوشش خود شود. در صدور فرمان الهى فرقى بین زن و مرد نیست مگر در احکامى که‏ویژه یکى از ایشان است.
تحصیل علم و کسب دانش نیز از احکامى است که زن و مرد در آن مشترک مى‏باشند و هرگز دین اسلام جنس راسد راه دانش اندوزى نمى‏داند. مرحوم علامه طباطبائى در تفسیرالمیزان، پس از نقل سرگذشت تاسف‏بار زن درطول تاریخ مى‏گوید...

بدون شک جواب منفى است. ما نه تنها دلیلى برچنین منعى در اسلام نداریم، بلکه شواهد و ادله فراوانى برخلاف آن مى‏توانیم بیابیم، که به چند مورد آن اشاره مى‏شود:
الف) حق مالکیت زنان بر اموال‏شان
خداوند متعال در قرآن کریم مى‏فرماید:
للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن .
: براى مردان و زنان از آن چه کسب کرده‏اند، بهره‏اى است.
یعنى همان‏گونه که مردان اگر چیزى تحصیل کنند، مالک آن مى‏شوند، زنان نیز اگر مالى به‏دست آورند، مالک آن خواهند ...

«فصل دوم‏»آنچه نگاه درست و دقیق به مساله اقتضا مى‏کند،در یک دسته بندى کلى ادله‏اى که براى دیدگاه نخست وجود دارد اینهاست: یک : عمده‏ترین دلیل این دیدگاه حدیث نبوى است که احمد، بخارى، ترمذى و نسائى آن را از ابو بکره از رسول خدا(ص) نقل کرده‏اند که فرمود: «لن یفلح قوم ولوا امرهم الى امراة‏». خواندید که در نیل الاوطار شوکانى درباره سبب صدور این حدیث چنین آمده است: چون به پیامبر خدا(ص) خبر رسید که مردم ایران دختر کسرى را به پادشاهى پذیرفته‏اند فرمود: «لن یفلح قوم ولوا امرهم امراة‏».
اهل سنت بدین حدیث چنگ زده، به استناد آن مرد بودن را براى همه ...

با توجه به تعریفى که آمد و تعاریفى مانند آن، سؤالى به ذهن مى آید: آیا این تعریف‏ها، شخصیت‏هاى قرآنى را هم در بر مى گیرد و مى توان شخصیت‏هاى قرآنى را با این گونه تعریف‏ها سنجید و به بررسى آن‏ها پرداخت؟
تا به این سؤال، جوابى هر چند ناقص داده باشیم، با طرح دو مساله، به مقایسه بین عنصر شخصیت در قصه‏هاى قرآن و عنصر شخصیت در دیگر قصه‏ها، مى پردازیم.
الف) تردیدى نیست که شخصیت‏هاى داستان با ابزارى ساخته مى شوند که نویسنده از زندگى و دنیاى اطراف ...

دیدگاه نخست، بر این باور است که در بینش اسلامى، زن و مرد هر دو انسانند، هویّتى یگانه دارند و از گوهرى یگانه برآمده اند.1 محور تکلیفها و دستورهاى اسلامى، انسان است. این اوست که بارسنگین مسؤولیت پذیرى را که آسمانها و زمین و کوهها، با همه بزرگى که دارند، تحمّل پذیرش آن را نداشته اند بر دوش گرفت:
(انّا عرضنا الامانة على السموات والارض والجبال فابین ان یحملنها واشفقن منها و حملها الانسان.)2
ما این امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم، از تحمّل آن سرباز زدند و از آن ترسیدند، انسان، آن امانت را بر دوش گرفت….
مخاطب انذارها و تبشیرهاى الهى انسان است. قرآن کریم، پیامها و دستورهاى خود را گاه با واژه هایى فراگیر...