درگاه پاسخگویی به مسایل دینی - فلسفه اسلامی (رویکردها و کارکردها)

رویکرد انتقادی فلسفه اسلامی / حمید پارسانیا

Tue, 20 Feb 2007 17:12:10 +0300

بر مبنای فلسفه اسلامی مسیری را که فمینیسم معاصر با محور قراردادن عنصر جنسیت طی می‌کند،‌ بر همین اساس،‌ یعنی بر اساس غفلت از هویت عقلانی آدمی و غفلت از استقلال قلمرو معرفت عقلی از ابعاد مادی وجود انسان قابل استمرار است .
در فلسفه اسلامی عقل نظری خصوصاً در ابعاد متافیزیکی و متعالی خود و همچنین عقل عملی در لایه‌ها و ابعاد عمیق خود فارغ از همه تعلقات مادی و دنیوی بوده و عنصر جنسیت در دریافتهای و رفتار مربوط به آنها مجال و فرصت تأثیر گذاری ...

شرق شناسى و فلسفه / الیور لیمن / مترجم - دکتر نصر

Sat, 03 Mar 2007 09:02:43 +0300

الیور لیمن (Oliver Leaman) دانشیار فلسفه در دانشگاه جان مورز لیورپول است و تخصص اصلى او در فلسفه اسلامى قرون میانه مى باشد. وى اخیرا در کنار دکتر نصر ویراستارى مجموعه دو جلدى تاریخ فلسفه اسلامى را با عنوان History Of Islamic Philosophy را بر عهده داشته است. مقاله ذیل بازگردان مقاله اى است از لیمن که با عنوان Orientalist and islamic philosophy در مجموعه ...

مدنیت بالطبع انسان از چشم انداز فلاسفه/ نویسنده...

Sun, 18 Feb 2007 13:09:48 +0300

در اصطلاح فلاسفه اسلامی ، مدنی '‌ منسوب به مدینه و کنایه از اجتماع بشری است . خواجه نصیر الدین طوسی در این خصوص می گوید : التمدن فی اصطلاحهم هو هذا الاجتماع '‌
1 - تمدن در اصطلاح فلاسفه ،همان اجتماع بشری است . این خلدون می گوید : کلمه مدنی '‌ منسوب به مدینه است و در نزد حکیمان ، کننایه از اجتماع بشری است .
2 -ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی می گوید : و تمدن عبارت از آن اجتماع ، و مدینه عبارت از آن مکان باشد .
3 -بنابراین ، از مجموع سخنان فلاسفه اسلامی به این نتیجه می رسیم که تمدن در لسان آنان به معنای اجتماع ...

فلسفه اسلامى و فلسفه یونان/ دکتر سید حسین نصر - مترجم: محمد محمدرضایی

Wed, 20 Dec 2006 10:51:40 +0300

فیلسوفها بر این عقیده‏اند که این توام بودن (لفظ کتاب و حکمت) مؤید این واقعیت است که آنچه را که خدا از طریق وحى آشکار کرده، از طریق حکمت نیز قابل دسترسى است و به کمک عقل مى‏توان به آن رسید، عقلى که خود ابزار وحى و بازتابى (بازتاب صغیرى) از عالم کبیر است. (9) بر اساس این تعالیم، فیلسوفان اسلامى متاخر نظیر ملاصدرا نظریه دقیقى را درباره ارتباط عقل باعقل نبوى و نزول کلمة‏الله (قرآن) مطرح کرده‏اند که تا حدى بر نظریه‏هاى ابن‏سینا و دیگر فیلسوفان اسلامى مشایى مبتنى بوده است. همه این مطالب حاکى از آن است که چگونه، به طور دقیق فلسفه اسلامى ...

شرق شناسى و فلسفه/ نویسنده................

Sun, 17 Dec 2006 11:59:53 +0300

در نظر اشتراوس، فلسفه مشتمل بر یک پیام پنهانى است، پیامى که ملاحظان دینى به آن نفوذ بخشیده است. او به گونه هاى متنوعى استدلال مى کند که اگر ما با نگاه درستى به متون فلسفى بنگریم، این خصوصیت کاملا آشکار خواهد شد، من در گذشته این رهیافت را نقد کرده ام و مدافعان و ناقدان آن استدلال هاى پرشورى را در دفاع از دیدگاه هاى مورد نظر خویش ارائه داده اند. آنچه که بررسى آن در اینجا جالب توجه است، آن دسته از تصورات شرق شناسانه اى است که اشتراوس از آنها طرفدارى مى کند. تصور بر این است که نباید فلسفه اسلامى را از آغاز به مثابه یک فلسفه به شمار آورد، بلکه فلسفه اسلامى بیشتر یک رمزى است که به منظور کشف آرا و دیدگاه هاى فیلسوفان اسلامى...

تاثیر کلام اسلامى بر فلسفه اسلامى/ محمد صفر جبرئیلی

Sat, 03 Mar 2007 17:41:11 +0300

«فلسفه که خود نوع خاصى از حیات تعقلى است که ما آنرا «حیات فلسفى‏»مى نامیم. با ترجمه آثار یونانى و اسکندرانى آغاز شد» (30)
«فلسفه بمفهوم متعارف، اولین بار از ترجمه کتب دیگران یعنى یونانیان و احیانا هندیان آغاز گشت و این کار در قرن دوم هجرى شروع شد. (31) »
«و در قرن سوم به اوج خود رسید و همان قرن سوم دوره تالیف و تصنیف و تحقیق به وسیله مسلمین آغاز گشت... (32) »
پس علم کلام که همان حیات تعقلى به معناى عام آن است‏با ظهور اسلام آغاز شده است، اما فلسفه که خود نوع خاصى از آن حیات تعقلى است، دو قرن با ظهور ...

ارتباط دانش کلام با فلسفه/ عزالدین رضانژاد

Sat, 09 Dec 2006 12:20:41 +0300

از این روست که فیلسوفانى همانند صدرالمتالهین،، همه حقایق از جمله مبدا و معاد، مساله روح، حساب و کتاب، میزان، بهشت و دوزخ را براى انسان حکیم، امور حقیقى و غیر قابل انکار تلقى مى‏کند.
وى در برابر سازى میان حکمت و شریعت، شریعت را منزه‏تر از آن مى‏یابد که با فلسفه الاهى سازگار نباشد و فلسفه را کوچک‏تر از آن مى‏بیند که سر ناسازگارى با شریعت داشته باشد و بر فلسفه‏اى که با کتاب و سنت، برابرى و هماهنگى نداشته باشد، نفرین مى‏فرستد. (3) و با همین دیدگاه...

جستارى در اثبات کامل مطلق/ عباس نیکزاد

Sun, 18 Feb 2007 11:02:17 +0300

موحدان، همواره بر این باورند که خداوند، واجب الوجود، علت هستى‏بخش، خالق همه موجودات و نیز کامل مطلق و از تمام جهات بى‏نیاز است . اثبات کامل مطلق از موضوعات بسیار مهم اعتقادى خداپرستان است . در مذهب تشیع بسیارى از اذکار، اوراد دعایى و عبادى و ستایش‏هایى که از پیشوایان معصوم علیهم السلام درباره اخلاق و...

آیا علم و فلسفه از دین جداست و به آن احتیاجى ندارد؟/ علامه محمد تقی جعفری

Wed, 06 Dec 2006 12:20:43 +0300

نظریه جدایى علم و فلسفه از دین مربوط به قرن نوزدهم و بیستم با هدف شعله‏ور شدن آتش مشاجره و نزاع میان مردم، کسب شهرت اجتماعى و سوء استفاده از پدیده نوگرایى و بعضا کسب حقیقت صورت گرفته است. اساسا شیوع تضاد علم و دین در مغرب زمین در نتیجه برخورد ارباب کلیسا با علم به وجود آمده است در حالى که دانشمندان غربى اعترافاتى در مورد هماهنگى علم و دین داشته‏اند و از سوى دیگر گفته‏اند علم به طور جدى مدیون دین مقدس اسلام است. نویسنده با تعاریفى جامع در باره مفاهیم علم، فلسفه، حیات معقول و دین به اثبات ...

نقد و بررسى «نظریّه معرفت» در مکتب تفکیک

Sat, 24 Feb 2007 17:40:10 +0300

در این مقاله به بررسى نظریّه معرفت یا کیفیت ادراک از دیدگاه مکتب تفکیک و مقایسه‏اش با دیدگاه‏هاى کلامى و فلسفى پرداخته، و نشان داده شده است به رغم ادّعایى که شده، این مکتب در زمینه ادراک علمى و عقلى، روش و محتوایى غیر از سایر مکاتب ندارد.

نقد مترجم: «فلاسفه بزرگ» در بوته نقد - دکتر محمد محمدرضایی

Tue, 27 Feb 2007 18:46:02 +0300

جناب‌ آقای‌ دکتر عزت‌الله‌ فولادوند کتابی‌ تحت‌ عنوان‌ «فلاسفه‌ بزرگ» تألیف‌ بریان‌ مگی‌ را ترجمه‌ کرده‌اند که‌ در آذرماه‌ 1377 تجدید چاپ‌ ...

حقیقت علم - میزگرد با حضور آیت الله مصباح یزدی، حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا فیاضی

Thu, 01 Mar 2007 11:43:09 +0300

آنچه‌ در ذیل‌ از منظر خوانندگان‌ فرهیختة‌ قبسات‌ می‌گذرد، ویراستة‌ بخشی‌ از سلسله‌ نشست‌های‌ پژوهشی‌ - آموزشی‌ است‌ که‌ با حضور دانشوران‌ گرامی‌ حضرات: حجت‌الاسلام‌ والمسلمین‌ فیاضی‌ مدرس‌ متبحر حکمت‌ صدرایی‌ در حوزة‌ علمیه‌ قم‌ و دکتر محمد لگن‌هاوزن‌ مدرس‌ اندیشور مؤ‌سسه‌ آموزشی‌ پژوهشی‌ امام‌ خمینی‌ (س) و مصطفی‌ ملکیان‌ مدرس‌ فاضل‌ حوزه‌ و دانشگاه، در محضر استاد عالی‌قدر آیت‌الله‌ مصباح‌یزدی، به‌ پیشنهاد و با اشراف‌ ایشان‌ در موسسه‌ امام‌خمینی‌ (حوزه‌ علمیه‌ قم) به‌منظور تبیین‌ تاریخی‌ و تطبیقی‌ مباحث‌ معرفت‌شناسی‌ ...

منشاء امکان تمام ممکنات در تفکر کانت و تفکر اسلامی - دکتر محمد لگنهاوزن، ترجمه محمدتقی فعالی

Tue, 06 Mar 2007 09:12:46 +0300

کانت‌ برهان‌ وجودشناختی‌ را رد می‌کند زیرا به‌ اعتقاد او اولاً‌ وجوب‌ ناظر به‌ احکام‌ است، ثانیاً‌ هرگز نمی‌توان‌ با تحلیل‌ درونی‌ یک‌ مفهوم‌ به‌ وجود واقعی‌ آن‌ رسید افزون‌ بر اینکه‌ موضع‌ اصالت‌ تجربه‌ کانت‌ گواه‌ این‌ رد است. چنانچه‌ که‌ او از علت‌ واجب به‌ عنوان‌ عنصری‌ مادی‌ یاد می‌کند کانت‌ هر چند با برهان‌ و نظم‌ همدلی‌ بیشتری‌ نشان‌ می‌دهد اما آن‌ را نیز رد می‌کند، برهان‌ برای‌ حقیقی‌ترین‌ وجود هم‌ به‌ اثبات‌ مثال‌ عقل‌ محض‌ می‌انجامد. کانت‌ سرانجام‌ به‌ عدم‌ اثبات‌ خدا به‌ طور نظری‌ و انکار الهیات طبیعی‌ ...

نقدی بر شکاکیت ، دو نوع علم- نورمن مالکولم، ترجمه رضا اکبری

Thu, 01 Mar 2007 11:52:20 +0300

آنچه‌ در پی‌ می‌آید متن‌ ترجمه‌شدة‌ سخنرانی‌ نورمن‌ مالکولم() است‌ که‌ نخستین‌ بار در سال‌ 1952 در صفحات‌ 178 تا 189 مجلة‌"Mind" منتشر شده‌ است. سخنرانی‌ با نقل‌قولی‌ از فیلسوف‌ انگلیسی‌ اچ.ای.پریچارد() آغاز می‌شود. پریچارد معتقد است‌ که‌ با تأمل‌ می‌توانیم‌ در خود کشف‌ کنیم‌ که‌ آیا به‌ چیزی‌ علم‌ داریم‌ یا فقط‌ بدان‌ باور داریم.() سؤ‌ال‌ این‌ است‌ که‌ آیا حالت‌ ذهنی‌ ناشی‌ از «علم‌ یافتن‌ به‌ چیزی» متفاوت‌ از حالت‌ «باور کردن‌ آن‌ چیز» است؟ پاسخ‌ مالکولم‌ منفی‌ است.
او در یک‌ بخش‌ سخنرانی‌ این‌ نظریه‌ ...

معرفت تجربی از دیدگاه ابن سینا - دکتر مهدی قوام صفری

Tue, 06 Mar 2007 09:53:05 +0300

در این‌ نوشتار کوشش‌ شده‌ است‌ رأی‌ حکیمانة‌ فیلسوف‌ گرانقدر فرهنگ‌ اسلامی، ابوعلی‌ سینا، دربارة‌ تجربه‌ و کیفیت‌ و شرطهای‌ صحت‌ و یقین‌ حاصل‌ از آن‌ به‌ زبانی‌ ساده‌ و درخور فهم‌ همگان‌ آورده‌ شود. کوشش‌ نویسنده‌ این‌ است‌ که‌ نشان‌ دهد بسیاری‌ از نکات‌ آموزندة‌ تعلیم‌ این‌ فیلسوف، که‌ امروز نیز می‌تواند چراغ‌ راه‌ خردورزیهای‌ علم‌شناسانه‌ باشد، تاکنون‌ از توجه‌ شایستة‌ علم‌شناسان‌ به‌دور مانده‌ است، و اینکه‌ ساده‌سازیهای‌ بعدی، که‌ آفت‌ تباه‌کنندة‌ هر تعلیم‌ اصیل‌ و موشکافانه‌ است، آنها را نادیده‌ ...