لیبرالیسم

ره‏آوردهاى اجتماعى نظام "لیبرال - سرمایه‏دارى"/ دکتر محمد حکیم پور

تعادل جامعه و توازن میان منافع و حقوق افراد، و ارتباط معقول میان "حق" و "تکلیف"، در پرتو قانون، صورت مى‏پذیرد و بدون حاکمیت قانون اجتماعى سالم و منسجم و متوازن، پدید نخواهد آمد. قانون است که باید حس افزونخواهى و آزمندى گروههایى را محدود کند، و ابزار قدرت افرادى را که مایه تجاوز و سلطه است، در هم بشکند و انواع تجاوزگریها را مهار کند، و همه را به انجام وظیفه و تکلیف خویش در جامعه تشویق کند و یا ملزم سازد و بدینگونه‏ها همگان را به‏حق خویش برساند.
توده‏هاى مردم، قانون دوست هستند; زیرا که در پرتو...

استبداد لیبرالى - گفت‏وگو با محمد محمدرضایى‏

سرآغاز این مصاحبه را تبیین لغوى و اصطلاحى مفهوم لیبرالیسم و مبانى و مؤلفه‏هاى آن تشکیل مى‏دهد. موضوعاتى که در ادامه مى‏آید، مباحثى است که به ترتیب در این گفت‏وگو بدان پرداخته شده است: 1. یکى از بنیان‏هاى این مکتب، فردگرایى و اصالت انسانى است که در پى فراهم آمدن آزادى بیشتر براى فرد انسانى است؛ 2.

آزادی‌ در خاک‌ نقدی‌ بر مبانی‌ فلسفی‌ لیبرالیسم‌ - دکتر عبدالله نصری

بررسی‌ مبانی‌ معرفتی‌ لیبرالیسم‌ از اومانیسم‌ و آزادی‌ و تسامح‌ به‌ عنوان‌ اصول‌ مهم‌ این‌ مکتب‌ فکری‌ ...‌ در همین‌ راستا با تفصیل‌ بیشتری‌ جوانب‌ موضوع‌ آزادی‌ را مورد تحلیل‌ قرار می‌دهد و مباحثی‌ چون‌ تعریف‌ آزادی‌ - انواع‌ آزادی‌ - لزوم‌ آزادی‌ و حد‌ آزادی‌ را در این‌ زمینه‌ طرح‌ و نقد می‌کند و در ادامه، بررسی‌ موضوع‌ ...

معرفی کتاب( لیبرالیسم) - آنتونی آریلاست . مترجم عباس مخبر

نویسنده‌ آشکارا موضع‌ انتقادی‌ و تحلیلی‌ و نه‌ صرفاً‌ توصیفی‌ یا جانبداری‌ خود از لیبرالیسم‌ را ابراز می‌دارد، و همانگونه‌ که‌ با مطالعه‌ مطالب‌ بعدی‌ کتاب‌ روشن‌ می‌گردد، این‌ نقد و کاوش‌ عمیق‌ و تحلیل‌ دقیق‌ با گزارشات‌ تاریخی‌ و ظاهر ساختن‌ تناقضات‌ نظری‌ و عملی‌ لیبرالیسم‌ در طول‌ کتاب‌ نمود بارزی‌ پیدا می‌کند. با این‌ وجود، نویسنده‌ در هر موضوع‌ و مبحثی‌ که‌ وارد می‌شود، صادقانه‌ باورها و آرا و عقاید مربوط‌ را ترسیم‌ می‌ کند و سپس‌ ...

نکاتی انتقادی در معرفت‌شناسی و انسان‌شناسی لیبرالیزم - دکتر رضا اسدپور

شاید پیدایش‌ جرقة‌ هویتی‌ لیبرالیزم‌ از جمله‌ در ایدة‌ اقتصاددانان‌ غربی، چندان‌ اتفاقی‌ نباشد. اما دربارة‌ علل‌ پیدایش‌ لیبرالیزم‌ در جامعة‌ اروپا، به‌ درستی‌ گفته‌اند که‌ ثبوتاً، معلول‌ها از علت‌ها، جدایی‌ ندارند، بنابراین‌ در مقام‌ اثبات‌ و تحلیل‌ نیز چنین‌ تفکیکی‌ نباید صورت‌ پذیرد. علل‌ اجتماعی‌ و دلایل‌ نظری‌ این‌ پدیده، به‌ طور جداگانه، اما مرتبط‌ با یکدیگر، باید مورد توجه‌ قرار گیرند. اینک‌ به‌ برخی‌ نکات‌ انتقادی‌ در این‌ حوزه، اشاره‌ می‌شود.

نقدی بر دیدگاه سرمایه‌داری درباره انسان اقتصادی/ سیدرضا حسینی

‌تئوری‌ «توسعه» اقتصادی‌ در آموزه‌های‌ لیبرال‌ - سرمایه‌داری، مبتنی‌ بر نوعی‌ حیوان‌انگاری‌ مفرط‌ و توهین‌آمیز در باب‌ انسان‌ است. انسان‌ اقتصادی‌ در مکتب‌ سرمایه‌داری‌ لیبرال، محکوم‌ محض‌ در چنبرة‌ قوانین‌ طبیعی‌ است‌ و تبعیت‌ رفتار انسان‌ از نفع‌ شخصی‌ و حسابگر بودن‌ خود محورانة‌ او در تعقیب‌ منافع‌ شخصی‌ به‌ هر قیمت‌ و جدا بودن‌ اخلاق‌ از اقتصاد، جزء اصول‌ موضوعة‌ «توسعة» غربی‌ و باعث‌ تقدم‌ رتبی‌ و ارزشی‌ آن!! بر عدالت‌ است. نقد دیدگاه‌ سرمایه‌داری‌ «توسعه»، دربارة‌ انسان‌ اقتصادی، نقد حاکمیت‌ قوانین‌ طبیعی‌ بر رفتارهای‌ انسان، نقد تبیین‌ رفتار انسان‌ در تبعیت‌ از نفع‌ شخصی، نقد فرضیة‌ لیبرالی‌ در موضوع‌ هماهنگی‌ منافع‌ فرد و اجتماع‌ و نقد تز ماتریالیستیِ‌ جدایی‌ «اخلاق» از «اقتصاد»، که‌ از ارکان‌ اصلی‌ «توسعه‌ محوری‌ غربی» است، مضمونِ‌ اصلی‌ این‌ نوشتار را تشکیل‌ می‌دهد

دئیسم و اصول نظام سرمایه‌داری/ علی‌اصغر هادوی‌نیا

در میان‌ مکاتب‌ مختلف‌ فکری‌ که‌ در مورد «خدا» وجود دارد، می‌توان‌ از الحاد(137)، لاادریگری(138)، شکاکیت(139)، دئیسم‌ یا «خداشناسی‌ طبیعی» و توحید، یاد کرد. واژة‌ دئیسم‌(deism) در اصل‌ با(theism) مترادف‌ است. اولی‌ از معادل‌ یونانی‌ کلمة‌ خدا یعنی‌devs و دومی‌ از معادل‌ لاتین‌ آن‌ یعنی‌theos اخذ شده‌ است.
در واقع، دئیسم، جریان‌ مذهبی‌ می‌باشد که‌ تنها متکی‌ به‌ دلیل‌ عقلی‌ است‌ و ارتباطات‌ مابعدالطبیعی‌ را مطرود می‌داند و معتقد است‌ که‌ عقل‌ انسان‌ می‌تواند بدون‌ وحی‌ و تعهد به‌ مذهب، به‌ وجود خداوند آگاهی‌ و اذعان‌ داشته‌ باشد. جریان‌ مزبور در قرن‌ 17 و 18، به‌ عنوان‌ شکلی‌ از حرکتهای‌ ضد‌ ارتودکسی‌ دینی، مبتنی‌ بر عقل‌ شناخته‌ می‌شد.

نقد و بررسی آزادی اقتصادی در نظام سرمایه‌داری/ امیرخادم علیزاده

تبیین‌ عمده‌ترین‌ دلائل‌ طرفداران‌ آزادی‌ در عرصة‌ اقتصاد در این‌ نظام‌ و نقد و بررسی‌ و تحلیل‌ تئوریک‌ آن، محورهای‌ اصلی‌ نوشته‌ را بخود اختصاص‌ داده‌ و در ادامه، با تحلیل‌ عملکرد نظام‌ سرمایه‌داری‌ در بعد آزادیهای‌ اقتصادی، سامان‌ یافته‌ و به‌ ارائه‌ ناکارآمدیهای‌ ایده «آزادی» لیبرالی‌ در اقتصاد در زمینه‌ ...

نقد و بررسی مبانی حقوقی و دلائل اقتصادی بهره ؛بررسی‌ نقش‌ «ربا» در اقتصاد لیبرال‌ - سرمایه‌داری»/ سیدعباس موسویان

گرچه‌ اقتصاددانانی‌ چون‌ «هارود»(91) یافت‌ می‌شوند که‌ در سوال‌ از
«بهره‌ پدیده‌ای‌ است‌ که‌ صرفاً‌ از ارادة‌ دو گروه‌ وام‌ دهنده‌ و وام‌ گیرنده‌ سرچشمه‌ می‌گیرد و عینیتی‌ ندارد، همانند خیلی‌ از حقایق‌ ذهنی‌ که‌ هیچ‌ حقیقتی‌ ندارند اما ذهن، آنها را به‌ حقیقت‌ تبدیل‌ می‌کند».(92)
لکن‌ به‌ اعتقاد اکثر اقتصاددانان‌ نظام‌ سرمایه‌داری، اقتصادی‌ که‌ در آن، «بهره» نباشد، مبتلی‌ به‌ تناقض‌ درونی‌ بوده‌ در کوتاه‌ مدت، کارایی‌ و در بلند مدت، حیات‌ خود را از دست‌ می‌دهد. برای‌ مثال‌ «پرایور»(93) در جواب‌ از اقتصاد اسلامی‌ که‌ در صدد حذف‌ بهره‌ است‌ بالحن‌ کاملاً‌ قاطعی‌ می‌گوید:
‌ اگر نرخ‌ بهره‌ای‌ وجود نداشته‌ باشد پس‌انداز کل‌ کاهش‌ می‌یابد.» و در جای‌ دیگر می‌افزاید: «با ثبات‌ سایر عوامل، حذف‌ نرخ‌ بهره‌ ...

فردگرایی و نظام سرمایه‌ای/ ناصر جهانیان

فردگرایی(1) یا اصالت‌ فرد، رکن‌ مهم‌ تئوریک‌ در نظام‌ «لیبرال‌ - سرمایه‌داری» است‌ و به‌ تعبیری‌ در قلب‌ این‌ نظام‌ و ایدئولوژی‌ بازار آزاد جای‌ دارد.(2) قرائتهای‌ مختلفی‌ از فردگرایی‌ وجود دارد: از فردگرایی‌ آلمانی‌ و فرانسوی‌ تا فردگرایی‌ انگلیسی‌ و آمریکایی؛ از فردگرایی‌ انحصارگرا(3) تا فردگرایی‌ گسترش‌ خواه(4)؛ از فردگرایی‌ روش‌ شناختی‌ و معرفت‌ شناختی‌ تا فردگرایی‌ ذره‌ای‌ و ملکی. عنصر مشترک‌ در تمام‌ این‌ قرائتها نقش‌ محوری‌ فرد است. دانشمند معاصر، لیوکس‌ (1973(Lukes, حداقل‌ یازده‌ معنای‌ ممکن‌ برای‌ این‌ واژه‌ ...