فقه و حقوق
آیا طبیب ضامن است؟/ حبیب الله طاهری
بر طبیب علاج امراضى که اگر از معالجه آن امتناع نماید، موجب هلاکتیا نقص عضو و قواى جسمانى مىگردد، واجب است و امتناع و خوددارى از علاج علاوه بر حرمت، ضمان نیز دارد. امام صادق علیه السلام فرمود: عیسى مسیح علیه السلام چنین مىفرمود: اگر طبیبى مداواى مجروحى را ترک کند (یعنى از معالجه جراحات بدن مریض به هر دلیلى امتناع ورزد) با وارد کننده جرح، شریک است چرا که شخص وارد کننده جرح قصد فساد (و آزار رسانى) مجروح را داشته است و آن کسى هم که توانایى مداوا را دارد ولى از معالج امتناع مىورزد فساد او را طالب است، (5) یعنى همانطورى که وارد کننده جرح مقصر و ضامن ...
تحلیل حق - حسین توسلى
حق یکى از واژه هاى بسیار پرمعناست که تداعى بخش اساسى ترین آرمان هاى انسانى است. وقتى اندیشه در عرصه اى راه مى یابد که شهودِ ابعاد فطریِ نوع بشر میسر مى افتد از میان عناصرى که در تاروپود سرشت انسان ریشه دوانده دو عنصر پرفروغ جلوه گرى مى کند: یکى احساس تعهد نسبت به حق گرایى و حقیقت جویى, دوم احساس شرافت و تشخص در احقاق حقوق فردى. یکى آن چه تحت تأثیر جاذبه کهربایى حق, قرار از کف انسان مى رباید و تا همسو با حق و حقیقتش نگرداند وجدانش را آرام نمى گذارد. دوم آن غیرت و آزادگى که زور و تجاوز را بر نمى تابد.1
جای خالی فقه الاخلاق - حمید رضا مظاهری سیف
فهم روشمند اخلاق از منابع و مآخذ معتبر دینی، از جمله ضرورتهای حوزه دانشهای اسلامی است چرا که انتساب دانش اخلاق به اسلام، اقتضای آن دارد که این دانش برگرفته از اسلام باشد و بدیهی است که اخذ هر دانشی از دین در گام نخست، محتاج روش و منطق اتخاذ است. این مقال بر آن است تا با طرح، توضیح و تفصیل این پرسش، گامی در مسیر پاسخ به آن بردارد، باشد که در پیدایش فقه الاخلاق مؤثر افتد.
قتل عام جنین به سود چه کسی است - مریم اردبیلی
روزانه 126000 جنین در سراسر جهان به گونهای اختیاری سقط میشوند که این رقم سالانه به 46 میلیون میرسد. هم اکنون 54 کشور جهان شامل شصتویک درصد از جمعیت دنیا سقط جنین القایی را قانون کردهاند و 97 کشور دیگر نیز که شامل سیونه درصد باقیمانده جمعیت هستند، رفتهرفته با الحاق به معاهدات جهانی از قبیل: کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW)، ناچار مسیری به سوی پذیرش نهایی طی میکنند.
در جهان وحشی که انسانها برای ذرهای منافع مادی به جان هم میافتند، آیا هیچ قلبی برای معصومان کوچکی که یاری کنندهای در هیچ یک از سازمانهای بینالمللی ندارند و فرصت حضور پشت هیچ تریبون جهانی را پیدا نکردهاند، میتپد؟
امام علی(ع) و مبانی حکومت اسلامی - آیتالله حسین نوری همدانی
راقم سطور، اصول و مبانی حکومت علی(ع) را طی 32 اصل تنظیم کرده است.
اصل اول: انگیزة تأسیس حکومت علوی. در خطبة صد و سی و یکمِ امام(ع)، آمده است:
«اللهُمَّ اِنََّ تَعلَمُ اَنَّهُ لَم یَکُنِ الَّذِی کَانَ مِنَّا مُنافَسَةً فِی سُلطانٍ، وَ لاَ التِماسَ شَیءٍ مِن فُضُولِ الحُطامِ، وَلکِن لِنَرُدَّ المَعالِمَ مِن دِینِکَ، وَ نُظهِرَ الا ِصلاحَ فِی بِلادِکَ. فَیَأمَنَ المَظلُومُونَ مِن عِبادِکَ، وَ تُقامَ المُعَطَّلَةُ مِن حُدُودِکَ؛(1) بار خدایا، تو به آنچه که از ما صادر شده است آگاهی (جنگها و زدوخوردها) که نه برای میل و رغبت به سلطنت و خلافت و نه برای بهدست آوردن چیزی از متاع دنیا بوده است، بلکه برای این بود که (چون فتنه و فساد در شهرها شیوع یافت، ظلم و ستم بر مردم وارد گشت و حلال و حرام تغییر نمود، خواستیم) آثار دین تو را (که تغییر یافته بود) بازگردانیم، و در شهرهای تو اصلاح و آسایش را برقرار نماییم تا بندگان ستمکشیدهات در امن و آسودگی باشند و احکام تو که ضایع مانده جاری گردد.»
اصلاح سیاستهای قضائی - سیدمحمود میرخلیلی
خلاصه :
گرچه سیاست جنایی صرفاً بکارگیری تدابیر مختلف در راستای پیشگیری از بزهکاری را مد نظر دارد و اصلاحات در دایرة وسیعتری، رفع هرگونه معضل و عیب و فسادی را در برمیگیرد اما نظر به اینکه ریشة بزهکاری در معضلات و نابسامانیهایی است که موضوع اصطلاحات میباشند، مقاله به مبحثِ اصلاحات و سیاستهای قضائی پراخته است:
استاد مصباح و ده نکته در باب تئوری (خشونت) و (تروریزم)/ دکتر پژمان احسانبخش
میخواهیم ببینیم استاد مصباح یزدی در باب «خشونت»، چه گفته است که هواداران لیبرالیزم و بطور خاص، نهضت آزادی و آقای سروش و اطرافیانش در گروه «کیان» و روزنامههای مربوطه ،ایشان را به مدت دو سال تمام، لاینقطع هتک نموده و «تئوریسین خشونت» لقب دادند و کوشیدند تا مانع گوش فرادادن محافل دانشگاهی و فرهنگی به مدلول سخنان ایشان و ادلة آن شوند و با ترور شخصیت عملاً ایدههای علمی وی را از حیز انتفاع بیندازند.
خشونت و مدارا/ علی اکبر رشاد
مقالهپساز توضیحاتی در آسیبشناسی ادبیات سیاسی کشور از قبیل کژفهمی اصطلاحات، کاربرد نابجای واژگان و تبلیغ زدگی، به بررسی معانی گوناگون خشونت و مدارا و ارزیابی هر یک نشسته و آنها را به تفکیک، تحلیل نموده است.
خشونت و کرامت انسان/ مسعود راعی
اشاره:
مقاله پس از واژهشناسی مبحث «خشونت»، فرهنگنامة این مباحث در حوزة حقوقی و نیز ژورنالیستی غرب را مبهم، غیردقیق و کاملاً اختلافی میداند و پس از تأکید برتفاوت «تسامح اسلامی» با «تولرانس غربی»، در صدق کلمة «خشونت» بر احکام اسلام (مراتب بالای نهی از منکر، جهاد و مجازاتهای اسلامی)، تشکیک میکند و سپس توضیح میدهد که اگر به چنین مواردی در لغت بتوان خشونت اطلاق کرد، اینها مواردی از خشونت خواهد بود که مجاز و انسانی است زیرا برای حفاظت از حقوق و کرامت جامعة اسلامی و حتی کرامت خود مجرم، اعمال میگردد بویژه که به همة مصالح و در همة احکام باید توجه داشت در عین حال، قواعدی چون «درع حدود با شبهه»، «شرائط صعبالوصول وجوب حد» و «حق توبه» و... نیز وجود دارد که مانع از تشدید مجازاتها میشود گرچه مجازاتهای اسلامی، خود برای مهار خشونت و ظلم، تشریع گشتهاند.
(اجتهاد) شهید نبرد (تحجر) و (التقاط) (بحثی در تساهل نظری و عملی)
آنچه در پی میآید، متن پیاده شدة سخنرانی حسن رحیمپورازغدی است که در اردیبهشت ماه سال جاری در دانشکدة مهندسی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران و در سالگرد شهادت استاد مطهری صورت پذیرفته و موضوع آن «تساهل نظری و عملی در منظر مطهری» بوده است.