اقتصاد اسلامي

در طى دوره رضا شاه, نه اتحاد شوروى و نه بریتانیا, هیچ گونه نفوذ مستقیمى در ایران نداشتند. هر دو کشور از سیاست هاى رضا شاه استقبال کردند. اتحاد شوروى رضا شاه را به عنوان رهبر بورژوازى ملى تلقى کرد و تا آن جا پیش رفت که از همه نیروهاى مخالف خواست تا از رضا شاه حمایت کنند. نتیجه فورى این سیاست, قطع حمایت شوروى از جنبش جنگل( میرزا کوچک خان) بود که براى تإسیس یک جمهورى سوسیالیستى در شمال ایران کوشش مى کرد.همچنین بریتانیا فهمید که تحت حکومت رضا شاه, منافعش مطمئن تر خواهد بود. در نتیجه, بریتانیا حمایتش را از حاکم خوزستان, شیخ خزعل که با پشتیبانى بریتانیا ...

اگر طلبکار از اهل تجارت باشد، هر نوع تأخیر در پرداخت بدهی، معطل کردن سرمایة سودآور است و این به دید عرف خسارت به حساب می‌آید. برای مثال یک مؤسسة پولی و مالی چون بانک منابع خود را از طریق عقود اسلامی در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد، سودی به دست می‌آورد و پس از بازگشت منابع، مجدداً آنها را در اختیار متقاضیان دیگری قرار می‌دهد و سود جدیدی حاصل می‌شود و این کار با نظم خاصی ادامه دارد، به طوری که منابع هیچ وقت بیکار نمی‌ماند. حال اگر مشتری اول بازپرداخت بدهی را تأخیر بیندازد، بانک را از دسترس به سودهای بعدی محروم کرده است و این به دید عرف بازاری و بانکی خسارت است؛ به ویژه اینکه منابع بانک و سود حاصل متعلق به سپرده‌گذاران است و بانک به عنوان وکیل حافظ منافع و مصالح آنان است و ابتدای هر سال مالی بر اساس پیش‌بینی، سودی را به ...

پیروزى جنبش تنباکو, که در آن, بازاریان همراه با روحانیون قادر به سازماندهى مردم علیه این امتیاز شدند, راه انقلاب مشروطیت را هموار نمود.

انقلاب مشروطه, قدرت پادشاه را محدود ساخت. مطابق فرمان مشروطیت ایران که در اگوست 1906 (1285 ش) به امضاى مظفرالدین شاه رنجور رسید, قواى مقننه, قضاییه و اجراییه تفکیک شدند. بیشتر مسوولیت ها و وظایف پادشاه از جمله داشتن حق تصمیم گیرى نهایى درباره همه قوانین, احکام, معاهدات بودجه ها, انحصارات و امتیازات, به پارلمان یا مجلس ایران داده شد. مهم ترین موفقیت انقلاب مشروطیت, تضمین حرمت مالکیت خصوصى و آزادى بیان, سخن و ...

در بانکداری یکی از راهکارهای جذب منابع مالی را حساب پس انداز قرض الحسنه قرار داده ایم. آیا واقعاً این حساب با روح قرض الحسنه در اسلام سازگاری دارد؟ به نظر من ندارد.
چرا چنین شده است؟ پاسخ آن روشن است: کسانی که اقتصاد را ساماندهی می کردند به قرض الحسنه باور نداشته اند و دنبال این بوده اند که منابع مالی بدون هزینه ای جذب شود؛ بنابراین رفتند سراغ تبلیغات بسیار وسیع که با روح قرض الحسنه هیچ سازگاری ندارد. یا مثلاً تحت عنوان عقود معاملاتی یا مشارکتی بنا بوده است تسهیلاتی به متقاضیان داده شود، ولی آنچه محقق شده است این است که دریافتی و پرداختی مقطوعی میان بانک و متقاضیان ...

نظریه مدرنیسم بر این عقیده استوار است که برخی خصوصیات و نهادهای اجتماعی به موازات رشد و شکوفایی اقتصادی، در یک راستای مشخص دستخوش تغییر و تحول می‌شوند. فرضیة سکولاریسم این ایده را به مذهب تعمیم می‌دهد به این ترتیب که به موازات رشد و شکوفایی اقتصادی، مردم بیشتر از مذهب دور می‌شوند. این غیرمذهبی‌شدن بر مبنای مشارکت‌های مذهبی (مثلاً رفتن به کلیسا) و یا برخی شاخص‌ها مثل اعتقادات مذهبی سنجیده می‌شود.
نظریه سکولاریسم در میان نظریه‌پردازان...

یکى از اساسى‏ترین مسئله زندگى اجتماعى، هماهنگ ساختن گرایشها و منافع گوناگون شخصى و قراردادن آنها در یک چارچوب منظم اجتماعى است. انسان از همان آغاز زندگى دسته‏جمعى بر روى زمین، همواره با این مسئله مواجه بوده و معمولا حکومت‏ها و اخلاق و ارزشهاى مذهبى انجام چنین وظیفه‏اى را بعهده داشتند و مبناى روانشناختى آن بر این عقیده استوار است که انسان ...

حاکمیت در حوزه اقتصاد بسیار فراگیر است. اینکه انسان بدنبال حداکثر کردن لذت و حداقل کردن رنجهاست و باید چنین باشد، تاکنون سیطره خود را براقتصاد خرد حفظ کرده است. اصل «بیشینه کردن مطلوبیت‏» که فرض بنیادین تحلیل رفتار فرد مصرف‏کننده است همانند اصل «بیشینه کردن سود» که زیربناى الگوهاى مربوط به تحلیل رفتار تولیدکننده و سرمایه‏گذار و پس‏انداز کننده...

تبیین عمده‏ترین دلائل طرفداران آزادى در عرصه اقتصاد در این نظام و نقد و بررسى و تحلیل تئوریک آن، محورهاى اصلى نوشته را بخود اختصاص داده و در ادامه، با تحلیل عملکرد نظام سرمایه‏دارى در بعد آزادیهاى اقتصادى، سامان یافته و به ارائه ناکارآمدیهاى ایده «آزادى‏» لیبرالى در اقتصاد در زمینه رشد همراه با عدالت اقتصادى، پرداخته ...

نظام اقتصادى حاکم بر دنیاى فعلى، بر اساس تفسیر خاصى که از خدا، جهان، انسان و جامعه دارد، بنیان‏هاى خود را مستحکم کرده است. بر اساس تفاسیر ویژه از مقوله‏هاى فوق، در نهایت، انسان محورى را در همه فعالیت‏هاى اقتصادیش اصل قرار داده، نظام اقتصادى سرمایه‏دارى لیبرال را طراحى و در خارج پیاده کرده است. در این نظام، الگوهاى رفتارى در عرصه فعالیت‏هاى اقتصادى، برخاسته از حقوق اقتصادى ویژه‏اى، و حقوق اقتصادى به نوبه خود در بستر مبانى مکتبى نظام اقتصادى آن، شکل گرفته و مبانى مکتبى آن بر اساس دیدگاه خاصى که نسبت به مقوله‏هاى خدا، جهان، انسان و جامعه ارائه مى‏دهد، سامان یافته است. به عنوان مثال در الگوى پس‏انداز و سرمایه‏گذارى یکى...

برنامه ریزى اقتصادى در نظام جمهورى اسلامى ،ازاوان پیروزى انقلاب تاکنون ، مراحل سه گانه اى را گذرانده است .
الف : مرحله حل اورژانسى : دراین مرحله ، براساس نیازهاى فورى و جوانقلابى حاکم ، به راه حل هاى مقطعى وانقلابى اندیشیده شده و فرصت رهیابى به اصول و مبانى در کار نبوده است . عمده ملاک سمت گیرى ها، اعمال ، بخش نامه ها و دستورالعمل ها دراین دوره ، تامین منافع محرومان و تاراندن مستکبران و متکاثران بوده است .
ب : مرحله بازنگرى به ویرانى ها: دراین مرحله مسوولان انقلاب ، پس از فراغت از تخریب ، بر تخته سنگ ثبات به ویرانه هاى نظام گذشته اندیشیده اند و جوانه[ چه باید کرد؟] در زوایاى ذهنیت طراحان نظام ...