گزارش عملکرد مدیریت اطلاع رسانی
2-2-3 گزارش عملکرد مدیریت اطلاع رسانی
برنامه وارد می کنند. نمونه این برنامه در بانک اطلاعات پرسش و پاسخ موسسه در راه حق در مجموعه پیوست شماره 3 قابل ملاحظه است
ب) تبدیل اطلاعات مراکز مختلف:
با هدف تبادل اطلاعات و تجربیات مراکز پاسخگو، طرح جمع آوری اطلاعات آرشیو مراکز آغاز گشته و در این رابطه اطلاعات مراکز پاسخگو تهیه گردیدو از آنجا که این اطلاعات در فرمتهای مختلف و ناهمگون آماده شده بودند، برای سهولت استفاده از آن در مراکز پاسخگو، طرح تبدیل و همسان کردن این اطلاعات از سوی ستاد آغاز گشت. در این رابطه ابتدا برنامه های این مراکز که در قالب فایلهای زرنگار و یا word بوده در برنامهای اولیه به نام مراکز تبدیل و در اختیار قرار گرفت و سپس تمامی این اطلاعات در قالب بانک پرسش و پاسخ تبدیل گردیده است
لیست این مراکز و مقدار اطلاعات بانک پرسش و پاسخ های آن در گزارش بخش ارتباطات و هماهنگی به تفصیل بیان شده است.
ج) تبدیل اطلاعات صوتی مراکز پاسخگو به بانک موضوعی صوتی پرسش و پاسخ
با توجه به وجود اطلاعات صوتی آرشیو شده در برخی مراکز از جمله رادیو معارف، و سازمان تبلیغات تهران برنامه ای نرم افزاری برای ورود و ثبت این اطلاعات از سوی ستاد آماده و در اختیار این مراکز قرار گرفته است. هم اکنون اطلاعات صوتی بنیاد فرهنگی حضرت مهدی اصفهان و رادیو معارف در این برنامه وارد شده و مورد استفاده قرار می گیرد.
این برنامه با هدف ساماندهی و بازیابی اطلاعات مراکز انجام و با اختصاص بیش از دو ماه زمان توسط کادر فنی ستاد تهیه گردیده است . این برنامه علاوه بر داشتن امکانات عمومی حاوی بانک پرسش و پاسخ ، امکان پخش صوت و فیلم ، امکان ارائه اطلاعات در ساختار موضوعی ، قابلیت تهیه گزارش بر اساس استاد پاسخگو، موضوع پرسش ، تاریخ ارائه پاسخ و ... می باشد.
(بانک فایلهای صوتی، پیوست شماره 5)
2-2-3-2) فعالیتهای جامع نرمافزاری پرسش و پاسخ
الف) اتوماسیون پرسش و پاسخ
با توجه به درخواست و نیاز ضروری مراکز پاسخگو، به برنامه نرم افزاری جامع برای انجام مراحل مختلف فرآیند پرسش و پاسخ ، طرح تهیه اتوماسیون پرسش و پاسخ در اولویت اقدامات ستاد قرار گرفت. از این رو در ابتدا با بررسی و تحلیلهایی که طی سه ماه از سوی ستاد انجام گرفت ، مراکز پاسخگو مورد بازدید قرار گرفتند و نرم افزارهای موجود آنها و همچنین طرحهایی که در جهت تکمیل آن احیانا وجود داشت، مورد بررسی قرار گرفت .
در نهایت با آماده شدن طرحی جامع از نیازها و ایده های مراکز مختلف ، اقدام به برگزاری مناقصه اتوماسیون پرسش و پاسخ گردید و پس از بررسی شش طرح رسیده ، با توجه به سابقه یکی از این شرکتها در تولید نرم افزارهای پرسش و پاسخ ، قرارداد جهت تحلیل و طراحی فنی اتوماسیون با این شرکت خصوصی که دارای درجه از شورای انفورماتیک بود منعقد گردید و طی5 ماه با فعالیت این شرکت و همکاری مشاورانی از طرف ستاد ، نیاز سنجی از مراکز متعدد صورت گرفت. در این بخش با بررسی جامع 8 مرکز نمونه ، لیست کامل نیازمندیها استخراج گشته و مراحل تحلیل و طراحی فنی آن پایان یافته است .
(گزارش نتیجه تحلیل وطراحی و طرح اتوماسیون پیوست شماره ششم و هفتم )
امکانات کلی مد نظر گرفته شده در این نرم افزار عبارت است از طراحی اداری، پژوهشی گردش کار( فرآیندعملیاتی پاسخگوئی ) به صورت کامل و در عین حال قابل انعطاف با مراکز مختلف، قابلیت ورود و ثبت اطلاعات کامل پرسش، پرسشگر، پاسخ، پاسخگو، ارزیاب ، مراحل ارزیابی ، اطلاعات دبیرخانه ای ، ثبت کلیه تغییرات ایجاده شده به همراه زمان و کاربر تغییر دهنده آن ، امکان دریافت گزارشات بسیار متنوع بر اساس کلیه اطلاعات وارد شده به صورت ستونی و گرافیکی ( نموداری)،امکان دریافت خروجی نامه و ایمیل به صورت آماده و بدون نیاز به فعالیت مجدد، امکان پیشنهاد پاسخ مناسب و معرفی محقق مناسب از سوی سیستم به سوالات وارد شده ،امکان تهیه کلید واژه ، نمایه موضوعی در ساختار درختی به صورت اتوماتیک ، امکان انتقال اطلاعات بین مراکز پاسخگو به صورت on line امکان دریافت مکانیزه سوال از منابع مختلف ( ایمیل ، فرم سایت، سیستم تلفنی ، اطلاعات ارسالی از سایر مراکز و .... ) امکان ثبت اطلاعات صوتی و تصویری در بانک ، امکان تهیه خروجی مناسب و ارسال مستقیم به سایت، امکان تهیه خروجی سی دی ( تهیه برنامه سی دی ساز در فاز دوم این طرح دیده شده است)
برای تکمیل پروژه ، مناقصه پیاده سازی اتوماسیون پرسش و پاسخ به صورت عمومی از طریق روزنامههای کثیر الانتشار در سطح کشور اعلام شد و 9 شرکت معتبر نرم افزاری که در این زمینه سابقه فعالیت و محصول نیمه آماده داشتند برای مرحله اول مناقصه انتخاب شدند. در ادامه با برگزاری بیش از 300 نفر ساعت کار جلسه کارشناسی و بررسی محصولات و همچنین بازدید از شرکتها ، شرکت مورد نظر انتخاب و در مرحله تمهید قرارداد می باشد.
ب) گردآوری مقالات و کتب ضاله در قالب لوح فشرده
کتب و مقالات ضاله منتشر شده در سایتهای اینترنتی مورد شناسائی قرار گرفته و در ابتدا 10 لوح فشرده در این زمینه گردآوری گردید و جهت مسأله شناسی به مراکز پژوهشی ارسال شد. اما از آنجا که این اطلاعات به صورت فایلهای HTML نگهداری می گردید و امکان پردازش و جستجو در انبوه اطلاعات فراهم شده، وجود نداشت . طرح ایجاد بانک شبهات، توسط ستاد در دستور کار قرار گرفت و پس از تحلیل و طراحی طی سه ماه برنامه نرم افزاری لازم آماده گردید . این برنامه شامل امکاناتی همچون جستجو در عنوان، نویسنده و عناصر یا انواع اطلاعات شبهات مطرح شده بوده و خود برنامه امکان نمایش متن کامل این اطلاعات را دارا می باشد . اطلاعات موجود د ر آن نیز بر اساس زبان متن ، عنصر ( مقاله، کتاب ، تصویر، صوت یا فیلم) تفکیک شده است . از دیگر امکانات این برنامه ارائه ساختار درختی موضوعات و امکان دسترسی از آن به اطلاعات شبهات می باشد .
این برنامه نرم افزاری که حاوی 432 عنوان کتاب و 1920 مقاله ضاله میباشد در قالب جدید در مرداد ماه 1384 تکثیر و در اختیار مراکز پژوهشی مختلف جهت مسأله شناسی قرار گرفته و اطلاعات جدید نیز در حال افزوده شدن به بانک می باشد تا در قالب نسخههای جدید در اختیار مراکز قرار گیرند.
(نمونه اطلاعات کتب و مقالات ضاله پیوست شماره هشتم)
ج) تهیه پورتال پرس و جو
امروزه پورتالها یا درگاههای ارتباطی نقش عمده ای در ایجاد و تسهیل ارتباط بین کاربران و سایتهای مختلف را ایجاد می کنند . نمونه موفق برخی از این درگاهها در پورتالهای دولتی ازجمله پورتال اداری استان اصفهان دیده می شود. با توجه به این امر و ضرورت ارتباط آسان پرسشگران و مراجعان عمومی به مراکز پاسخگویی و سایتهای ایشان ، ایده ایجاد پورتال پرس و جو به عنوان درگاه مشترک تمامی مراکز پاسخگو شکل گرفت و در این راستا پس از سه ماه کار مطالعاتی بر روی انواع پورتالها و مذاکره با مراکز مختلف، RFP پورتال تهیه شد.
جهت انتخاب و تهیه این پورتال از شش شرکت مطرح در زمینه تولید سیستم های مدیریت محتوا دعوت به همکاری، بعمل آمد و پس از برگزاری بیش از 80 نفر ساعت جلسه کارشناسی و بررسی محصولات و بازدید از شرکتهای مورد نظر، شرکت مجری با رای شورای اطلاع رسانی ستاد انتخاب و قرار داد اجراء آن منعقد گردید.
(متن طرح پیشنهادی ستاد (RFP) پورتال پیوست شماره نهم)
این طرح شامل امکانات و بخشهای مختلفی از جمله صفحات شخصی محققان و مراکز با قابلیت اداره توسط خودشان ، پشتیبانی از وبلاگهای پاسخگویان، محیطهای گفتگو ، امکانات بین مراکزی و ارتباط با اتوماسیون پرسش و پاسخ در مراکز مختلف، استفاده از ابزار دینامیک و برنامه ای جهت مدیریت اخبار ، مدیریت آگهی ها و تبلیغات مراکز پاسخگو ، مدیریت نظر سنجی ، مدیریت صفحات محرمانه و ویژه ، امکان استفاده از یک پورتال برای مراکز پاسخگوئی متعدد تحت عنوان Domain مستقل یا sub domain ، امکان تعریف کاربران متفاوت و ایجاد دسترسی در سطوح مختلف امنیتی ، امکان محدودکردن دسترسی اتوماتیک و دارا بودن سطوح ایمنی در امنیت شبکه و اینترنت ، دارا بودن SDK جهت توسعه پورتال و ... می باشد.
2-2-3-3) خدمات پژوهشی ، اطلاع رسانی
الف) راه اندازی و توسعه سایت ستاد
با پىگیرىهاى ستاد پاسخگویى و همکارى صمیمانه معاونت محترم اطلاع رسانى مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامى، سایت اینترنتى www.porsojoo.comراه اندازى و اطلاعات اولیه در رابطه با معرفى ستاد پاسخگویى و برنامههاى در دست اقدام آن به مراجعین ارائه شده است. با برنامهریزىهاى انجام گرفته، اهداف پیش گفته در این سایت پىگیرى خواهند شد. معرفی کتابهای پاسخ به شبهات، سایتها، مقالات و مراکز پاسخگوئی از اطلاعات جمع آوری شده در این سایت میباشد.
با توجه به توضیحاتی که در قسمت تهیه پورتال پرس و جو گذشت هم اکنون امکانات نرمافزاری و قابلیت ورود اطلاعات در سایت پرس و جو تحولات قابل ملاحظهای پیدا کرده است.
ب) برگزاری نشست اطلاع رسانی مراکز پاسخگو :
با عنایت به گستردگی و تنوع فعالیت های بخش اطلاع رسانی و ضرورت اطلاع و هم اندیشی مراکز پاسخگو در این فعالیتها؛ ستاد پاسخگوئی به مسائل مستحدثه دینی اقدام به برگزاری سه همایش در حوزه اطلاع رسانی مراکز پاسخگوئی نموده است .
گزارش اولین همایش اطلاع رسانی مراکز پاسخگو ضمن بیان گزارش نمایشگاه فعالیتها و دست آوردهای مراکز پاسخگوئی ذکر گردید و دومین همایش که با شرکت مراکز فعال در شهر قم ( با حضور غالب مراکز) برگزار شد و به بررسی گزارش نیاز سنجی و تحلیل اتوماسیون پرسش و پاسخ پرداخت. دراین همایش سه ساعته که در ساختمان معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی برگزار گردید، شرکت مجری اتوماسیون پرسش و پاسخ و مشاوران این طرح نتایج فعالیتهای خود را گزارش نموده و در ادامه نمایندگان مراکز پاسخگو نظرات و پیشنهادات خود را در مورد طرح اتوماسیون ارائه نمودند.
سومین همایش اطلاع رسانی در خرداد ماه سال 1384 با دعوت از تمامی مراکز پاسخگو واستقبال گسترده مراکز پاسخگوئی سطح کشور صورت گرفت. در این همایش یک روزه که در سالن همایش های دفتر تبلیغات اسلامی برگزار شد، برنامه های کاربردی زیر اجرا گردید:
1: گزارش تفصیلی عملکرد بخش اطلاع رسانی ستاد پاسخگوئی
2: آشنائی کاربردی و آموزش بانک پرسش و پاسخ
3 : گزارش روند پیشرفت پروژه اتوماسیون پرسش و پاسخ
4: گزارش جامع پورتال پرس و جو و تشریح امکانات موجود در آن
5: آشنائی کاربردی با عرصه های جدید پاسخگوئی در محیط اینترنت( وبلاگها، چت روم ها و تالارهای گفتگو)
لازم به ذکر است در فرصت مناسبی که بین همایش ایجاد گردید ؛ مراکز مختلف پاسخگو با یکدیگر بیشتر آشنا شده و برخی از این مراکز که در یک شهر فعالیت می نمودند، ولی از فعالیت یکدیگر اطلاع چندانی نداشتند ، در مورد همکاری مشترک مذاکره و تبادل نظر نمودند.
(اسلایدهای تهیه شده برای برنامه ها ی فوق الذکر پیوست شماره دهم)
ج)برآورد و نیاز سنجی سخت افزار ضروری و مورد نیاز مراکز و اقدام جهت تهیه:
فقدان سیستم های سخت افزاری و شبکه در اکثر مراکز همواره موجب مشکلات عدیده و ناکارآمدی فعالیتهای پاسخگوئی بوده است. به همین جهت ستاد پاسخگوئی به مسائل مستحدثه دینی اقدام به بررسی و برآورد نیازهای مراکز در این زمینه نموده و پس از بازدیدهای انجام شده، لیستی از نیازها آماده و پس از تهیه سخت افزار لازم مراکز در این زمینه تجهیز گردیدند( گزارش تفصیلی تجهیز مراکز به امکانات سخت افزاری پیش از این گذشت)
2-2-3-4)کتابخانه تخصصی شبهات
کتابخانه تخصصی شبهات در محل ستاد و به منظور تأمین اهداف زیر در تابستان 1383 تأسیس گردید:
الف) طبقه بندی شبهات و سؤالات دینی
ب) زمینه سازی تحقیق برای دین پژوهان و مراکز تحقیقاتی که در عرصه پاسخگویی به شبهات در حال تحقیق هستند.
ج) ایجاد پایگاه اطلاعاتی جامع در زمینه کتب ضاله در کشور
د) ایجاد شبکه ارتباطی با سایر کتابخانههای کشور که آثار موردنیاز را در اختیار دارند .
کتابخانه تخصصی ستاد پاسخگویی ، مجموعهای است در برگیرنده کتب ، مقالات (مجلات و روزنامهها) ، فایلهای صوتی و تصویری که محتوای آنها شبهات علیه معارف اسلامی بوده و یا پاسخگویی به سؤالات و شبهات دینی میباشد .
سرفصلهای فعالیت کتابخانه به شرح ذیل میباشد .
الف) تنظیم و تقسیم بندی منابع در عناوین ذیل :
1- اسلام ( ردیهها و دفاعیهها )
2- شیعه ( ردیهها و دفاعیهها )
3- اهل سنّت ( ردیهها و دفاعیهها )
4- وهابیت ( ردیهها و دفاعیهها )
5- بهائیت ( ردیهها و دفاعیهها )
6- مهدویت ( ردیهها و دفاعیهها )
7- حکومت اسلامی ( ردیهها و دفاعیهها )
8- مسائل جدید اعتقادی ، فکری که شامل موضوعات ذیل میباشد :
الف- فمنیسم ب- سکولاریسم ج- پلورالیسم
د- هرمنوتیک ه- متفرقه
9- ادیان و فرق
10- نشریات
11- مجموعههای پرسش و پاسخ
ب) تهیه و جمعآوری منابع مکتوب و دیجیتالی شبهات و پاسخ شبهات
1- جمع آوری منابع مکتوب
با توجه به نبود کتابخانهای مستقل و ویژه در مورد شبهات و پاسخ به آنها و ضرورت به روز بودن اطلاعرسانی در این نوع مباحث ستاد پاسخگوئی اقدام به جمعآوری کتب مربوطه نمود. بخشی از کتب و منابع مورد نیاز از بازارهای غیررسمی و به اصطلاح زیرزمینی و بخشی هم از بازارهای رسمی کتاب تهیه گردیده است. مجموع منابع جمعآوری شده تاکنون تعداد 2300 عنوان کتاب بوده که به صورت طبقه بندی موضوعی نگهداری میشود.
2- چکیده و خلاصه کتب و مقالات
به منظور تسهیل و تسریع در اطلاع رسانی در حوزه مربوطه بخش قابل توجهی از منابع مورد نیاز توسط محققین آشنا به خلاصه نویسی و حوزههای علمی مدّنظر به صورت چکیده و خلاصه متن آماده و قابل ارائه به محققین محترم میباشد که تاکنون در این واحد تعداد 5000 مقاله و کتاب خلاصه نویسی و چکیده نویسی شدهاند .
3- جمعآوری و تنظیم شبهات اینترنتی
با عنایت به رشد روز افزون شماره کاربران اینترنت و طرح شبهات مختلف در سایتهای اینترنتی ستاد پاسخگوئی با هدف آشنا ساختن اساتید و مؤلفان و مبلغان محترم دینی با فضای فوقالذکر و ایجاد زمینههای پاسخگوئی به این مطالب که از اهم وظایف حوزههای علمیه میباشد، در این حوزه اقداماتی به شرح ذیل انجام داده است:
الف) فعالیت در حوزه سایتهای فارسی و عربی
سایت های متعدد و متنوعی در زمینه شبهه پراکنی علیه مباحث دینی در فضاهای مختلف اینترنت مشغول به فعالیت هستند. این سایتها با تقسیم بندی ذیل مورد جستجو و دریافت اطلاعات قرار میگیرند.
1- سایتهایی چون سایت افشا ، سایت کاوه و ... که این سایتها تماماً به ضدیت با دین خصوصاً دین اسلام میپردازند و علی الدوام به تضعیف باورهای دینی اشتغال دارند .
2- سایتها و وبلاگهای ضد شیعه
اینگونه سایتها و وبلاگها بیشتر عربی بوده و از طرف وهابیت تأمین و اداره میشوند. از مهمترین فعالیتهای این سایتها مانند البرهان ، فیصل النور و ... ، شبهه پراکنی علیه عقاید شیعی و باورهای شیعیان بویژه ایرانیان است .
3- سایتها و وبلاگهای مخالف حاکمیت دینی و نظام اسلامی
این سایتها با عناوینی چون جبهه دموکراتیک ملی ایران ، ملی مذهبیها ، سازمان چریکهای فدایی ، ایران جاوید و ... علیه نظام و اصل ولایت فقیه بطور مستمر مشغول فعالیت میباشند .
با ترتیب فوق الذکر که به نوعی اولویت کاری این واحد را نیز مشخص میکند ، واحد مربوطه به صورت فعال و روزانه تمامی مطالب شبهه افکن این سایتها را استخراج و پیگیری میکند حاصل بخشی از این تلاشها که حاوی بیش از 3100 کتاب ، مقاله ، فایلهای صوتی و تصویری میباشد در آینده به بانک شبهات که پیش از این مورد اشاره قرار گرفت خواهد پیوست. موضوعات کلی بانک مذکور به شرح ذیل میباشند .
1ـ کلام و اعتقادات 2ـ قرآن 3ـ پیامبر
4ـ اهل بیت 5ـ فقه 6ـ شیعه
7ـ ادیان 8ـ اخلاق 9ـ حکومت و سیاست
10ـ زنان 11ـ فرق و مذاهب 12ـ تاریخ
13ـ نشریات ضاله 14ـ معرفی کتب ضاله
ب) فعالیت در حوزه سایتهای انگلیسی
سایتهای انگلیسی زبان که به طرح شبهات علیه اسلام میپردازند غالبا توسط برخی گروههای ضد اسلام و یا دولت های مخاصم حمایت می شوند. همچنین برخی از سایتها که علیه شیعه تبلیغ میکنند مربوط به فرقه سلفیه و برخی مربوط به گروههای مختلف اهل سنت و مسیحیان تندرو میباشند که گاه توسط نهادهای کلیسایی نیز مورد حمایت قرار میگیرند. نکته قابل توجه آن که تعداد زیادی از شبهات علیه اسلام، قرآن و تاریخ زندگانی پیامبر اسلام که عمدتا با تحریف وقایع تاریخی و یا تفسیر اشتباه برخی از آیات قرآن همراه است، سعی در وارونه جلوه دادن حقیقت اسلام دارند. و همین مطالب منبع اصلی تغذیه بسیاری از سایتهای فارسی زبان است.
تقسیمبندی سایتهای معاند انگلیسی زبان
1- سایتهایی که دارای شبهات قوی تری هستند و نگاه علمی به مسائل دارند. شبهات و اطلاعات این سایتها توسط مستشرقان معاند یا برخی مسلمانان روشن فکر تولید و مطرح می شود و به نظر می رسد برای جوابگویی به شبهات در اولویت قراردارند.
2- سایتهایی که جنبه اطلاع رسانی و خبری دارند و شبهات وارده بر اسلام را بصورت خلاصه همراه با فیلم یا عکس ، منتشر میکنند و چندان جنبه علمی نداشته بلکه صبغه غالب آنها تبلیغی است .
3- سایتهایی که فقط رویکرد حمله و تهاجم دارند و مملوّ از فحاشی علیه اسلام هستند و به نکات خاصی مانند تروریسم و قاتل بودن مسلمانان نظر دارد و به طرح شبههای خاص نمیپردازند و صرفا برای حمله به مسلمین طراحی شدهاند.
با توجه به دسته بندی فوق الذکر قسم اول در اولویت کاری قرار گرفته و در مدت فعالیتهای شناسایی سعی شده اینگونه سایها بیشتر بررسی شده و مطالب آنها در موضوعات خود ثبت و ضبط گردد. دسته دوم و سوم نیز با لحاظ اولویت و درصورت القاء شبهات جدید در آنها ضبط و جمعآوری میشوند .
لازم به ذکر است که واحد جمع آوری شبهات اینترنتی در حوزه زبانهای فارسی و عربی و انگلیسی هم اکنون با صرف ماهانه بیش از 400 ساعت کار کارشناسی در حال انجام می باشد.
ج) جمع آوری و تنظیم شبهات ماهواره ای فارسی زبان
با توجه به دسترسی آسان و رو به رشد استفاده از ماهواره در بین خانواده های ایرانی بویژه اقشار جوان جامعه ، ستاد پاسخگویی پس از شناسائی و ارزیابی و طبقه بندی حدود 30 شبکه فعال فارسی طی عقد قراردادی با بعضی از موسسات خارج از شهر قم اقدام به ضبط مطالب این شبکه ها نموده و با ویرایش و تنظیم شبهات مطرح شده هم اکنون تعداد زیادی لوح فشرده از این مطالب قابل مطالعه و پاسخگویی می باشند.
شایان ذکر است که این فعالیتها هم اکنون با جدیت در حال انجام می باشد و امید می رود دریافت این اطلاعات چه در عرصه اینترنت و چه در عرصه ماهواره که در نوع خود منحصر بفرد می باشد بتواند مطلع مفید و موثری در راستای آشنا ساختن طلاب و اساتید با مسائل و شبهات جدید مطرح شده باشد و زمینه مناسبی برای پاسخ گویی مستقیم یا غیر مستقیم فراهم گردد . همچنین ستاد در نظر دارد با تکیه بر اطلاعات جمعآوری شده بتواند اطلاع رسانی مناسبی برای مراکز فرهنگی بویژه مراکز تبلیغی مانند صدا و سیما ، مرکز فرهنگی نهاد ، معاونت تبلیغ و ... در زمینه مهمترین شبهات مطرح شده در عرصه اندیشه دینی به عمل آورد.