مؤثرترین و کارآمدترین راه تقویت اراده، عبارتست از :
1.تقویت ایمان مذهبی که هدف برتر را ارائه می کند، و عقل و اندیشه و اراده (قوه اجرایی عقل) را با تمام توان، در راستای اهداف الهی بسیج خواهد نمود.
2. تلقین توانایی و موفقیت، و پرهیز از هرگونه یأس و ناامیدی، و حذف کلمات "نمی توانم، نمی شود، ممکن نیست و امثال آن" از صفحة ذهن.
3. دعا و توسل از درگاه خداوند مهربان.
4. انجام واجبات و ترک معصیت و نافرمانی ولی نعمت (خدای تعالی).
5. پرهیز از کارها و امورات لهو و بیهوده و یا کم فایده.
6. پرداختن به عبادتها بویژه روزه گرفتن.
7. تمرین صبر و استقامت در برابر مشکلات و ناملایمات.
بطور مثال در مورد عبادات و تأثیر آن در اراده، می توان گفت که در هر یک از عبادات، اثری در نفس حاصل می شود، و کم‌کم تقویت ارادة نفس می کند، و قدرت اراده بیشتر می شود. و بخاطر همین، عبادات هر چه مشقّت داشته باشد، مرغوب است. "و افضل الاعمال احمزُها" یعنی (برترین کارها سخت ترین آنهاست.) (1)
امام خمینی( در این خصوص می فرمایند : "در زمستان سرد، شب از خواب ناز گذشتن و به عبادت حق تعالی قیام کردن روح را بر قوای بدن چیره می کند و اراده را قوی می کند. و این در اول امر اگر قدری مشکل و ناگوار باشد، کم‌کم پس از اقدام زحمت کم می شود و اطاعت بدن از نفس زیاد می شود، چنانچه می بینیم اهل آن بدون تکلیف و زحمت قیام می کنند. و اینکه ما تنبلی می‌کنیم و بر ما مشکل و شاق است، برای آن است که اقدام نمی کنیم. اگر چند مرتبه اقدام کنیم، کم کم زحمت مبدل به راحت می‌شود." (2)
زیر پا گذاشتن قوانین الهی، و ترک واجبات و ارتکاب گناهان، نه تنها عزم را از میان می برد، بلکه وجود پلیدیها و زشتیهای



ناشی از گناهان، مانع تقویت عزم و اراده می شوند. از این رو انسان باید به قدر تواناییش، با هوای نفس به مخالفت برخیزد. معامله به ضدّ کردن و مقاومت در برابر امیال نفسانی، به تدریج باعث ضعیف گشتن و در بند شدن شهوات لجام گسیخته شده، باعث تقویت عزم می شود.
از عوامل مهم دیگر اینکه توفیق و موفقیت در این امر را از خدا بخواهد، که این توسل به خدا، انس و ارتباطی بیشتر با محبوب عالمیان برای او ایجاد می کند، که اساس همة ترقّیات محسوب می شود. از این رو سزاوار است این دعا را با تکرار، بر صحیفة جان خویش حک کند : "اللهم انی اسئلک فیه مما یرضیک و اعوذبک و اسئلک التوفیق فیه لان اطیعک و لا اعصیک"(3) (خداوندا، از تو می طلبم آنچه را که موجب رضای توست. و به تو پناه می برم از آنچه موجب خشم توست. و از تو توفیق اطاعت و ترک معصیت را خواستارم.)






















ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع و مآخذ :
1. بحارالانوار، ج67،ص191
2. شرح اربعین حدیث امام خمینی( ، ص126
مفاتیح الجنان، دعای روز 24 ماه مبارک رمضان