نماز که نوعی عبادت و پرستش و ارتباط ویژه با آفریدگار جهان و انسان است در ادیان پیشین نیز وجود داشت، اما کیفیت آن در ادیان مختلف متفاوت بوده است و صورت کاملی از چگونگی آن در هر دینی در دست نیست. آنچه مسلم است مراسمی به عنوان عبادت و پرستش در کلیه ادیان وجود داشته و دارد.نماز در تمامی ادیان گذشته واجب بوده و در آیات و روایات زیادی به این مساله اشاره شده است; هر چند ممکن است از نظر شکل ظاهری، اعمال ارکان، اذکار و الفاظ; نماز مسلمانان فرق داشته باشد. قرآن درباره اسماعیل(ع) میفرماید: ((و کان رسولا نبیا و کان یامر اهله بالصلاه و الزکاه...;[اسماعیل‏] فرستاده و نبی بود; او همیشه خانواده خود را به نماز و زکات فرا میخواند...)).درباره نماز موسی و برادرش هارون میفرماید: ((و به موسی و برادرش وحی فرستادیم که برای ملت خود خانه‏هایی در مصر انتخاب کنید و خانه‏هایتان را مقابل یکدیگر قرار دهید و نماز را به پا دارید (و اقیموا الصلاه) و به مومنان بشارت ده)). لقمان در مواعظ و اندرزهای خود به پسرش میگوید: ((پسرم! نماز را برپادار (اقم الصلاه) و امر به معروف و نهی از منکر کن)).حضرت ابراهیم(ع) زن و فرزند خود را در بیابان تنها گذاشت دست به دعا برداشت و گفت: ((خداوندا! من برخی از دودمانم را در سرزمینی بی آب و گیاه در کنار خانه‏ای که حرم تو است جای دادم تا نماز را برپا دارند)). (ابراهیم، آیه 37 و 38)پس نماز، عبادت و نیایش در همه ادیان حتی در بین تمامی انسان وجود داشته و دارد; اما شکل و نوع آن فرق میکند که کامل‏ترین عبادات، همان نماز تشریح شده مسلمانان است. بدین صورت که متناسب با تکامل دین، نماز نیز روند تکاملی داشته است و دین مبین اسلام ؤ همچنان که در معارف و قوانین و مقررات اجتماعی کامل‏ترین دین است ؤ در عبادات نیز جامع‏ترینو کامل‏ترین آنها را ؤ که متناسب با انسان رشد یافته عصر خاتمیت است ؤ تشریع فرمود.