مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی (دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)

سال تاسیس: 1386
وابستگی: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
مدیر بخش پاسخگویی تلفنی: اسماعیل روشن تن
مدیر بخش پاسخگویی كتبی: سید محمد اكبریان
مدیر بخش پاسخگویی اینترنتی: اباذر جعفری
نشانی: خیابان معلم، مقابل منزل حضرت امام، روبروی پارک طلوع، بن بست شهید فرحانی
زمینه پاسخگویی: در تمامی زمینه ها
نحوه پاسخگویی: پاسخگویی به صورت تلفنی ، كتبی، اینترنتی و حضوری می باشد كه مشروح آن در پی می آید.
تاریخچه : مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در شهریور ماه سال 1386 افتتاح گردید.
تا قبل از افتتاح مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی ، پاسخگویی یه سؤالات در دفتر تبلیغات در 2 بخش مجزای واحد پاسخ به سؤالات دفتر تبلیغات اسلامی و مرکز تلفنی پاسخ به سؤالات دینی انجام میگرفت که پس از افتتاح این مرکز، این مراکز با هم ادغام شده و در قالب مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در خدمت هموطنان می باشد.
واحد پاسخ به سؤالات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ، درراستاى اهداف بر شمرده، از سال 1362 تشکیل شده و به عنوان ‏یکى از نخستین مراکز پاسخگویى به سؤالات و شبهات، پس از انقلاب و با تجربه بلند مدت، با استفاده از ابزارهاى نوین، به امرپاسخگویى به پرسش‏ها و رفع شبهات، اهتمام ورزیده است.
تشکیل گروه‏هاى پژوهشى‏ با توجه به گستردگى قلمرو معارف اسلامى و گوناگونى سؤالات وشبهات جامعه و نیز پرسش‏هاى ارسالى به این مرکز در زمینه‏هاى‏مختلف: کلامى و اعتقادى، فلسفى، تاریخى، سیره اهل بیت، قرآن،فقه، حدیث، اخلاق، تربیتى و... ضروری بود.
از این رو با توجه به‏امکانات موجود در واحد پاسخگویی با چند گروه: فلسفه و کلام، فقه، اخلاق و تربیتى، گروه تاریخ و سیره و ادیان، گروه قرآن وحدیث و مشاوره شکل گرفت.
هر یک از گروه‏هاى فوق، از مدیر گروه و چند محقق تشکیل‏شده و سؤالات رسیده یه این واحد، فراتر ومتنوع‏تر از گروه‏هاى تشکیلى است و این‏گونه پرسش‏ها به تناسب‏ارتباط با گروه‏هاى مذکور، به هر یک از گروه‏هاى تخصصى داده شده‏ و پس از پاسخ‏گویى و ارزیابی ارسال مى‏شود.
اهداف: تقویت بنیه علمی، دینی و انقلابی عموم جامعه بویژه جوانان و دانشجویان؛ ارائه مشاوره اخلاقی و تربیتی به منظور کاهش ناهنجاری‌های اخلاقی و مشکلات روحی و هدایت‌های معنوی؛ و پاسخ به شبهات عقیدتی.

شیوه‏ى پاسخگویى به سؤالات در مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی عبارتند از:

1. پاسخگویی تلفنی:
پاسخگویی تلفنی به سؤالات دینی با هدف دسترسی آسان و سریع پرسش گران به پاسخ های خود، در سال 1385 راه اندازی شد و در مدت کوتاهی توانست جایگاه مناسب و درخور شأنی برای خود کسب نموده و مورد استقبال گسترده اقشار مختلف جامعه قرار گیرد که این استقبال حاکی از نیاز شدید به فوریت و اورژانس پاسخ گویی دینی در کنار فوریتها و اورژانس های دیگر است.
این واحد در مرحله نخست فعالیت خود، با تشکیل گروه های تخصصی: مشاوره، قرآن و حدیث، تاریخ، کلام و دین پژوهی، ادیان و مذاهب، احکام، احکام بانوان و با بهره گیری از بیش از متخصصان هر رشته ، با اختصاص روزانه بیش از 6 ساعت، پاسخگوی سؤالات پرسش گران محترم از تمام نقاط کشور بوده است.
رشد 50 برابری پرسش گران نسبت به سال گذشته، مسئولان را بر آن داشت تا در مرحله جدید فعالیت این واحد، با یک شماره چهار رقمی بدون کد (09640) شامل 110 خط و بهره گیری از بیش از 200 محقق و متخصص حوزوی در قالب 100 کرسی پاسخ گویی ، فعالیت آن را ارتقاء بخشد. در مرحله نخست فعالیت این واحد ، روزانه به بیش از 1000 تماس تلفنی پاسخ داده می شد که پس از افتتاح مركز ملی پاسخ گویی رشد چشم گیری یافت و در حال حاضر به بیش از 5000 تماس تلفنی به صورت روزانه پاسخ داده می شود .
بررسی های آماری نشان می دهد : 76% پرسش گران در مقطع سنی جوان بوده و 85% از ایشان دارای تحصیلات دیپلم و بالاترند.
تلفن تماس جهت طرح سؤالات دینی : 09640 (بدون نیاز به كد از سراسر كشور)

2. پاسخگویی کتبی:
پرسش‏هایى که از طریق نامه به واحد ارسال مى‏شود، به صورت کتبى‏ جواب داده شده و به نشانى پرسشگر ارسال مى‏شود. روزانه به طور متوسّط تعداد ده نامه با میانگین پنج سؤال در هر نامه به‏واحد پاسخگویی كتبی می رسد.
یادآورى: واحد پاسخگویی كتبی، به سؤالات از سوی ستاد ساماندهی پاسخگویی دینی و نیز مجلات، سایتها و بخش های دیگر دفتر تبلیغات اسلامی و ... پاسخ داده و جواب را به آدرس پرسشگران ارسال مى‏کند.
هم‏چنین سؤالاتى از مراکزدانشگاهى، مراکز درمانى، و برخى از مراکز پاسخگویى مانند مرکزپاسخگویى سپاه پاسداران، ستاد اقامه نماز و... به مركز ارسال می گردد كه پاسخها به آدرسهای مربوطه ارسال مى‏گردد.

3. پاسخگویی اینترنتی:
با توجه به گستردگى این ابزار ارتباطى و به روز و کارآمد بودن آن وارتباط سریع با مخاطبان، پاسخگویى به پرسش‏ها از طریق اینترنت نیز مورد توجه واحد قرار گرفته است. هم‏اکنون در مركز ملی، ارتباط با مخاطبان اینترنتى از طریق ایمیل (فعال) و حضور در تالارهاى گفت و گو (گفتارى و نوشتارى) ووبلاگ صورت مى‏گیرد.

4. پاسخ‏گویى حضورى:
برخى از پرسش‏ها یا پرسشگران نیاز به تشکیل جلسات مشاوره‏اى ودریافت پاسخ حضورى دارند، از این رو بنا به ضرورت برخى افراد با هماهنگی قبلی به واحد مراجعه‏کرده و با مشاوره و راهنمایى مسئول واحد و مدیران گروه، به‏پاسخ‏هاى خود دست مى‏یابند.

اطلاعات آماری فعالیت های مركز ملی پاسخگویی دینی در حوزه پرسش و پاسخ:

* از فعالیت اصلى و اولیه پاسخ به سؤالات، پاسخگویى به‏پرسش‏هاى کتبى رسیده و روزانه بوده است.
از ابتداى تأسیس واحدپاسخگویی تا کنون تعداد بیش از 35000 نامه به واحد رسیده، برخى از نامه‏ها تا 250سؤال در بر داشته است.
میانگین وجود حداقل 5 سؤال در هر نامه تعداد پرسش‏هاى ارسالى‏ بیش از 175000 سؤال بوده که به آن‏ها پاسخ داده شده است.
* تدوین جزوات:
با توجه به فراوانى برخى از سؤالات و کلّى واساسى بودن آن‏ها، نیز درخواست برخى از مخاطبان و پرسشگران‏براى ارسال کتاب یا جزوه، کتابچه‏ها و جزواتى به صورت جامع ومفصل با توجه به نوع سؤال فراهم آمده است.
تا کنون حدود 300 جزوه درموضوعات مختلف تدوین شده است.
* برنامه نرم ‏افزارى واحد:
برنامه از شهریور 83 آغاز شده و اکنون آماده عرضه است . سؤالات چند سال اخیر به همراه پاسخ‏ها در این برنامه‏جمع‏آورى شده، با توجه به مشابهت سؤالات کنونى با آن‏ها، بسیارى‏از پاسخ‏ها به صورت آماده، بازیابى و ارسال مى‏شود. این برنامه علاوه ‏بر تسریع در ارسال پاسخ‏ها، از کارهاى تکرارى جلوگیرى مى‏کند. این برنامه در آخرین جهت عرضه به پاسخگویان و مراكز پاسخگویی است.
* پاسخ‏گویى مستقیم در اینترنت:
برخى از محققان مركز ملی با توجه به‏توانایى‏هاى ویژه، در تالارهاى گفتمان و وبلاگ حضور مستقیم دارند.
سایت پاسخگو www.pasokhgoo.org با بهره گیری از ظرفیت گروههای تخصصی (قرآنی، اعتقادی، حدیثی، احكام شرعی، تاریخی، اخلاقی، مشاوره و....) پاسخگوی سؤالات مخاطبان و پرسشگران عرصه وب و اصحاب عرصه مجازی است.
* طرح نگارش کتاب:
بر اساس‏اهمیت برخى از موضوعات و فراوانى سؤالات در آن زمینه، این واحدبرخى از طرح‏هاى ویژه جهت جمع‏آورى سؤالات در موضوعات‏مهم و اساسى را اجرا کرده تا آن‏ها را به صور کتاب مستقلى منتشرنماید.
در این راستا موضوعات: توبه، ارتداد، روابط دختر و پسر دراسلام، موسیقى، بُرد و باخت در مسابقات، زنان و همسران‏پیامبر(ص) و... را فراهم کرده که برخى ازآنها، انتشار پیدا کرده و دیگر موضوعات نیز در دست اقدام مى‏باشد