آیا در قرآن پیشگوئیهایی وجود دارد كه تحقق نیافته باشد.
پرسش:
آیا در قرآن پیشگوئیهایی وجود دارد كه تحقق نیافته باشد.
پاسخ:
قرآن كریم كتاب هدایت بشر به سوی خداست و كتاب پیشگوئی نیست. اما در راستای هدایت قرآنی، برخی از آیات قرآن به وقایع آینده بشریت اشاره كرده است. كه این آیات گاهی در حد رازگویی و نوعی اعجاز بشمار میآید. این آیات به دو دسته تقسیم میشود:
الف: پیشگوئیها و رازگوییهایی كه در قرآن آمده و بعداً تحقق یافته است.
مثال: وقتی در زمان پیامبر(ص) خبر پیروزی ایرانیان بر رومیان آمد، آیات آغازین سورهی روم نازل شد و از شكست ایرانیان در آیندهی نزدیك خبر داد و این جریان پس از چند سال اتفاق افتاد و این رازگوئی اعجازآمیز قرآن ثابت شد.1
«غُلِبَتِ الرُّومُ فِی أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ فِی بِضْعِ سِنِینَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ»
(سپاه) روم در نزدیكترین سرزمین شكست خورد؛ و[لى] آنان بعد از شكستشان در [ظرف] چند سال بزودى پیروز خواهند شد. كار[ها] قبل از (آن شكست)، و بعد از (این پیروزى)، فقط از آن خداست؛ و در آن روز مومنان از یارى الهى (و پیروزى دیگرى) شاد مىشوند.
مثال دیگر: پیامبر پیروزی مسلمانان را بر مشركان مكه در خواب دید و به مردم خبر داد سپس آیهای در مورد آن نازل شد و این مطلب واقع شد و مسلمانان وارد مسجد الحرام شدند.2
این مطلب در آیه 7 ـ 2 سورهی فتح آمده و پیشگوئی كرد كه خواب پیامبر تحقق خواهد یافت، و این رازگوئی اعجاز آمیز نیز محقق میشود.
«لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّهُ آمِنِینَ مُحَلِّقِینَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِینَ لاَ تَخَافُونَ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِیباً»3
«بیقین خدا به فرستادهاش درخواب بحق راست گفت كه اگر خدا بخواهد قطعاً با امنیت وارد مسجدالحرام مىشوید درحالى كه سرهایتان را تراشیده و (یا) كوتاه كردهاید (و از كسى) نمىترسید؛ و (خدا) مىدانست آنچه كه نمىدانستید؛ و جز این، پیروزى نزدیكى (براى شما) قرارداده است.»
ب. پیشگوئیهای قرآن كه هنوز واقع نشده است.
در این مورد چند مثال بیان میكنیم:
مثال اول: پیشگویی پیروزی نهایی دین اسلام بر همهی ادیان:
«هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ»4
«او كسى است كه فرستادهاش را با هدایت و دین حق فرستاد، تا آن را بر همه دین [ها ]پیروز گرداند؛ و گر چه مشركان ناخشنود باشند.»
مشابه این آیه در سوره فتح / 28 و صف / 9 آمده است.
ولی این پیشگوئی قرآن هنوز واقع نشده است و در احادیث حكایت شده كه این پیروزی نهایی اسلام در زمان امام مهدی(عج) تحقق خواهد یافت.5
مثال دوم: پیش گوئی دو سركشی بزرگ یهود در طول تاریخ:
در آیات قرآن در مورد یهودیان (بنیاسرائیل) اینگونه آمده است:
«وَقَضَیْنَا إِلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْأَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوّاً كَبِیراً. فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولاَهُمَا بَعَثْنَا عَلَیْكُمْ عِبَاداً لَنَا أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ فَجَاسُوا خِلاَلَ الدِّیَارِ وَكَانَ وَعْداً مَّفْعُولاً. ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَیْهِمْ وَأَمْدَدْنَاكُم بِأَمْوالٍ وَبَنِینَ وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِیراً»6
و در كتاب (تورات) به بنى اسرائیل (= فرزندان یعقوب) اعلام كردیم كه: قطعاً دو بار در [روى] زمین فساد خواهید كرد، و حتماً با سركشىِ بزرگى برترى خواهید نمود.
و هنگامى كه نخستین وعده (از آن) دو فرا رسد، (گروهى از) بندگان سخت نیرومند (و جنگ آور) مان را بر شما بشورانیم، و میان خانهها (یتان براى سركوبى شما) به جستجو در آیند؛ و [این] و عدهاى واقع شده است.
سپس دوباره، (پیروزىِ) بر آنان را به شما باز گردانیم، و شما را بوسیله اموال و پسران اِمداد رسانیم، و نفرات شما را بیشتر (از دشمن) قرار دهیم.
در این آیات به دو سركشی عظیم یهود در طول تاریخ اشاره شده كه برخی موارد سركوب شد و سركشی دوم را برخی مفسران همین تلسط مجدد یهود بر بیت المقدس میدانند كه بوسیله مسلمانان سركوب خواهد شد. ولی هنوز واقع نشده است.7
مثال دیگر: نظریهپردازیهای قرآن در مورد گسترش جهان در سوره ذاریات / 47 و مانند آن است، كه هنوز (این مطلب در پاسخ دیگری آمده كه ضمیمه میشود) دانشمندان به این مطالب علمی قرآن بطور كامل دست نیافتهاند.
مثال دیگر: مساله رجعت است كه از برخی آیات (مثل آل عمران / 81 و 82 و نساء / 159 و... و انعام / 158 و اعراف / 128 و...) و روایات استفاده میشود8 كه در آن زمان مومنان خالص دوباره زنده میشوند9 ولی هنوز تحقق نیافته است.
1 . نك: تفسیر مجمع البیان، نور الثقلین، ابوالفتوح رازی، فخررازی، المیزان، ذیل آیه 2 ـ 4 / روم و نمونه، ج 16، ص 365.
2 . نك: مجمع البیان ذیل آیه 27 / فتح و صافی، ج 5، ص 33 و نمونه، ج 22، ص 103 ـ 102.
3 . فتح / 27.
4 . توبه / 33.
5 . نك: تفاسیر قرآن ذیل آیه 28 / فتح و 33 / توبه و 9 / صف از جمله تفسیر صافی، نمونه و ...
6 . اسراء / 4 ـ 6.
7 . نك: نمونه، ج 12، ص 30 (البته در مورد این آیه تفاسیر دیگری نیز حكایت شده است)
8 . نك: تفسیر عیاشی، ج 1، ص 181 و برهان ج 1، ص 295 و نور الثقلین، ج 1، ص 359 و بحارالانوار، ج 53، ص 41 و 50 و 61. و نیز مجمع البیان برهان و صافی و قمی ذیل آیات فوق الذكر.
9 . نك: همانها و نیز كتاب رجعت یا دولت كریمه خاندان وحی(ع)، محمد خادمی.
??
??
??
??