لطفاً منابعی دربارهی «سیمای زنان صالحه» در قرآن و احادیث معرفی نمایید.
پرسش:
لطفاً منابعی دربارهی «سیمای زنان صالحه» در قرآن و احادیث معرفی نمایید.
پاسخ:
خدا در قرآن یكسری ویژگیها و خصوصیات عامی را برای انسانهای مومن و صالح برشمرده است كه زنان صالحه را نیز شامل میشود از جملهی آنها آیات 35 سورهی احزاب، 21 سورهی روم و 223 سورهی بقره، 15 سورهی احقاف و همچنین 14 و 31 سورهی لقمان و 23 اسراء و ... را میتوان نام برد.
و یكسری وظائف هم برای آنها قرار داده است:
الف: وظائف عبادی، سیاسی توبه / 71.
ب: وظائف مادری بقره / 223.
د: وظایف همسری (وظایف همسران پیامبر) احزاب / 33 و 32.
و در سورهی نور هم یكسری وظایف را برای زنان قرار داده است.
اما قرآن تعدادی از زنان را به صورت خاص و مصداق به عنوان الگو و نمونه معرفی كرده است كه میتوان به دو دسته تقسیم كرد الگوهای نیك و الگوهای بد، كه الگوهای نیك عبارتند از:
1. آسیه:
1/1. نجات موسی به دست آسیه قصص / 7 تا 130.
2/1. آسیه به عنوان الگو تحریم / 11.
3/1. دعای آسیه تحریم / 11.
2. مریم در قرآن:
1/2. تولد مریم در قرآن آل عمران / 35 و 36 و 37.
2/2. ویژگیهای مریم (دریافت روزی از جانب خدا) آل عمران / 37.
3/2. كرامت مریم انگیزهی دعای زكریا آل عمران / 38.
4/2. تطهیر و اصطفای مریم آل عمران / 42.
5/2. محدثه بودن مریم آل عمران / 42، 43، 44 ـ 45 و 47 و مریم / 17، 18، 19 و 20.
6/2. دوشیزگی و عفاف مریم آلعمران / 47 و مریم / 20 و انبیاء / 91 و تحریم / 12.
7/2. صدیقه بودن مریم تحریم / 12 و مائده / 75.
8/2. مریم و قنوت او آل عمران / 43 و تحریم / 12.
9/2. مریم و استقامت و شكیبائی مریم / 27 تا 30.
3. حضرت فاطمة زهرا(س):
1/3. آیهی مباهله آل عمران / 61.
2/3. آیهی تطهیر احزاب / 33.
3/3. ایثار فاطمه زهرا(س) و اهل بیت(ع) دهر / 5 تا 10.
4/3. فاطمه زهرا و سورهی كوثر سورهی كوثر.
اما الگوهای بد عبارتند از:
همسر نوح و لوط در قرآن تحریم / 10.
منابع:
الف. آیاتی كه در قرآن در مورد انسانهای مومن و صالح (مرد و زن) ذكر شده است از جمله آیات نامبرده، چه به صورت عام و چه به صورت خاص میتوان از آنها خصوصیات و سیمای زنان صالحه را به دست آورد.
ب. برای بررسی این آیات میتوان به تمام تفاسیر، ذیل این آیات رجوع كرد از جمله تفسیر المیزان، مجمع البیان، نمونه و ... كه در تفاسیر، ذیل این آیات، احادیث و روایات هم آمده است.
ج. منابع خاص دیگر:
1. ابراهیمی، رحمت الله، جمال و كمال زن، چاپ سپهر، چاپ اول، زمستان 1378، بیجا.
2. امینی، ابراهیم، فاطمه زهرا(س) بانوی نمونه اسلام، انتشارات شفق، 1372، قم.
3. بابازاده، علی اكبر، سیمای زنان در قرآن، انتشارات لوح محفوظ، چاپ اول، 1377، بیجا.
4. جلالوند، علی، آسیه الگوی مقاومت، انتشارات نور السجاد، چاپ اول، بهار 1380، بیجا.
5. جوادی آملی، عبدالله، زن در آئینه جلال و جمال، نشر دارالهدی، چاپ ششم، تابستان، 1380، بیجا.
6. حمیدی، سید جعفر، آسیه ملكه مصر، موسسه خدماتی فرهنگی رسا، چاپ اول، 1371، تهران.
7. دستغیب، نرجس، پایاننامه سیمای حضرت مریم(س) از دیدگاه قرآن، 1372، دانشگاه تهران.
8. دوانی، علی، زن در قرآن، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ نهم، بهار 1373، قم.
9. دوست محمدی، هادی، شخصیت زن از دیدگاه قرآن، چاپ و نشر بین الملل سازمان تبلیغات، چاپ اول، بهار 1380، بیجا.
10. عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، زنان نامی در تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلامی، قم، دفتر نشر نوید اسلام، 1382.
11. عمادزاده، حسین، زندگانی حضرت فاطمه زهرا(س)، بینا، بیتا، بیجا.
12. كمالی، سید علی، قرآن و مقام زن، انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1374، قم.
13. گرجی، منیر، نگرش قرآن بر حضور زن در تاریخ انبیاء، چاپ و نشر سازمان تبلیغات، چاپ دوم، پاییز 1376، بیجا.
14. مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، صدرا، چاپ سیزدهم، زمستان 1368، قم.
15. وكیلی، الهه، نگرش تطبیقی زن در آیینه قرآن (زرتشت یهود و مسیحیت)، مركز چاپ و نشر سازمان تبلیغات، چاپ اول، زمستان 1370، بیجا.

