در خصوص سؤالی که فرمودید، ابتدا در مورد قسمت اول سؤال بایدعرض کنیم که "بدا" در لغت به معنای "آشکار شدن" آمده، همانطور که قرآن مجید دربارة ظالمان و ستمگران می فرماید : "وبدالهم سیئات ما عملوا" (سوره زمر،آیه41) یعنی در روز رستاخیز بدیهای اعمال و رفتار آنان آشکار می گردد، و نتیجة کردار سوء خود را می بینند.
مثلاً ما مقدمات یک کاری را از تمام نظر مهیّا می کنیم، ولی پیش آمدهای غیرمنتظره ای وضع آن را به هم می زند، و آن کار انجام نمی شود. در اینجا گفته می شود که خدا نخواست چنین مطلبی انجام شود. و در اینجا می توان کلمه "بدا" را به کار برد، و گفت که از خداوند آشکار شد که نمی خواهد این کار انجام شود. بنابراین مقصود این نیست که برای خدا آشکار شد، تا مستلزم جهل به تقدیر دوم باشد، بلکه مقصود این است که از خدا برای ما آشکار گشت. طبق آیات قرآن و روایات، ما معتقد به "بدا" هستیم. به طور خلاصه می توان گفت : وقوع حوادث غیر مترقّبه و بر خلاف شرایط، در نظر ما"بدا" است. یعنی چیزی که پنهان بود، برای ما آشکار گشت. ولی برای خدا "ابدا" یعنی اظهار، و چیزی را که مخفی کرده بود، آشکار می‌سازد. و اینکه دربارة خدا گاهی به جای "ابدا" لفظ "بدا" به کار می رود، روی یک نوع مقایسه است. (1)
مقصود از "بدا" در اصطلاح این است که در برنامة قضاو قدر الهی، تجدید نظر رخ دهد. مقصود این است که در حوادث تاریخ بشر، خدا برای پس و پیش رفتن تاریخ بشر، صورت قطعی معین نکرده است. یعنی : ای انسان! تو خودت مجری قضا و قدر الهی هستی. این تو هستی که تاریخ را می توانی جلو ببری، عقب ببری، نگهداری و ... هیچ جبری، نه از ناحیه طبیعت، نه از نظر ابزارهای زندگی، و نه از نظر مشیّت الهی، بر تاریخ حکومت نمی کند.(2)
برای توضیح بیشتر می توانید به کتب کلامی و اعتقادی رجوع بفرمایید.
در مورد قسمت دوم سؤال شما، اگر منظورتان "نسخ در قرآن" است. باید گفت که "بله" ما چنین چیزی در قرآن داریم، که خدای متعال در "سوره بقره، آیه106" می فرماید : "هر حکمی را که نسخ کنیم،(یعنی هر قانونی را که برداریم و یا آن را به فراموشی بسپاریم)، بهتر از آن، یا مانند همان را می آوریم." (3)
اما اگر منظورتان از "نسخ" ، "تناسخ" است، عرض می کنیم که "تناسخ" عبارتست از تعلّق ارواح بعد از ابدان عنصریّه، به ابدان و اجساد دیگر، در همین نشأة عالم محسوس، که دوران داشته باشد در اجسام عنصریه دنیویه؛ و قائلین به تناسخ به 4 طایفه اند، که تمام آنها مخالف با ضروری دین اسلام (بلکه با جمیع شرایع و ملل عالم) هستند؛ که می توانید برای توضیح بیشتر این مطلب، به کتب کلامی و اعتقادی مراجعه بفرمایید.(4)
خداوند متعال همه ما را آشناتر،‌عاملتر و مخلصتر به احکام و دستورات دین مبینش قرار بدهد. انشاءا...



























منابع و مآخذ:
1.پرسشها و پاسخهای مذهبی، آیت ا...ناصر مکارم شیرازی و‌ آیت ا...سبحانی "حفظهم ا..."، ج1، 71
2.تکامل اجتماعی انسان، مرتضی مطهری، ص16؛ رجوع کنید به : تفسیر نمونه، ج10،ص245 و ج1، ص390
3.در محضر علامه طباطبایی" رحمه ا... علیه "، محمد حسین رخ شاد، ص152
4. 82 پرسش و پاسخ، آیت ا...سید عبدالحسین دستغیب"رحمه ا... علیه"، ص112