مقدمه
جوانان از اصلىترین سرمایههاى معنوى و مادى کشور ما مىباشند; زیرا علاوه بر اینکه نقش مؤثرى در عرصههاى اجتماعى دارند، در آینده نیز چرخهاى فرهنگى، اقتصادى، سیاسى و ... کشور به دست آنان به حرکت درخواهدآمد . از سویى، امروزه نسل جوان در معرض هجوم رسانههاى گوناگونى قرار دارند که در صدد بىهویتساختن جوانان و دورکردن آنان از باورهاى اخلاقى و دینى مىباشند . ازهمینرو، بر همه مردم، بهویژه مسئولان نظام و کارگزاران دینى، فرهنگى و علمى لازم است که از شعار دادن صرف و استفاده ابزارى از قشر جوان پرهیز نمایند و براى بهبود وضعیت جوانان تلاش جدى به عمل آورند .
در این شماره، در بخش نگاه ویژه دو مقاله تقدیم خوانندگان فرهیخته مىگردد: مقاله اول با عنوان «مدارا، گفتوگو و دین» ، نسبت میان سه مقوله مدارا، گفتوگو و دین را بررسى مىکند . نویسنده مقاله «حق و تکلیف در عصر قدیم و جدید» تحول تاریخى مفهوم حق را بررسى کرده، تاکید مىنماید که تنها بر مبناى تعریف جدید از حق است که مىتوان از حقوق بشر سخن گفت .
در بخش مقالات نیز هشت مقاله ارائه شده است: در مقاله «بحران مدیریت فرهنگى» ، نویسنده فرهنگ را داراى سپهرى گسترده مىداند که در همه جا متجلى مىشود و معتقد است که اندیشههاى پوزیتویستى و پستمدرن هرکدام به نوعى در مقوله فرهنگ به بیراهه رفتهاند و ما نیازمند جامعنگرى در عرصه فرهنگ هستیم . مقاله «آینده باورها و اعتقادات دینى در پروسه جهانىشدن» پروسه جهانىشدن را مورد بررسى قرار داده، اسلام را با توجه به توانایىهایش قادر به مقاومت در برابر این موج مىداند . نویسنده مقاله «دین و دولت» نسبت این دو مقوله را از منظرى خاص بررسى مىکند و مدعى است که نیاز بشر به دین صرفا براى حمایت از اخلاق و تامین امنیت اجتماعى است . در مقاله «تاملى بر اندیشههاى سانتریستى» ادعا شده که تنها جریان فکرى که مىتواند اسلام حقیقى را به توده مردم بشناساند، روشنفکرى دینى است و سپس هفت ویژگى براى روشنفکرى دینى برشمرده شده است . نویسنده مقاله «شکافهاى دینى در ایران» موضوع مورد بحث را در سه مقوله معرفتشناسانه، روانشناسانه و جامعهشناسانه مورد کنکاش قرار داده و در واقع، بررسى آسیبشناسانه فرهنگ دینى ایران مدنظر قرار گرفته است .
مقاله «وضعیت انقلابى پایان مىگیرد; نه پدیده انقلابى» متکفل بحث از تعریف وضعیت انقلابى، چگونگى بقاى یک انقلاب، معناى آن و ... است و امکان پدید آمدن انقلاب در وضعیت مدرن را منتفى مىداند . مقاله «جهانىشدن، پست مدرنیسم و مسئولیتهاى روشنفکرى» جهانىسازى را از ضرورتهاى اقتصادى جهان و تحولات علمى آن ناشى مىدانند . آخرین مقاله نیز با عنوان «دفاع از اهداف و راهبرد اصلاحطلبى» خط اعتدال را همان اصلاحطلبى موجود معرفى مىکند .
در بخش گزارشها نیز یازده گزارش از مقالات منتشرشده در مطبوعات کشور خدمتخوانندگان محترم تقدیم شده است .
در پایان از همکارى فرهیختگان محترم مؤسسه فرهنگى طه که ما را در ارائه این خدمت فرهنگى یارى رساندند، تقدیر نموده و موفقیتبیش از پیش آنها را از خداوند متعال خواستاریم .
مدیریت پژوهشى
مرکز پژوهشهاى اسلامى صدا و سیما