جهانى‏شدن و خانواده - آنتونى گیدنز - ترجمه:محمدحسین فاضل‏زرندى

نویسنده، مهم‏ترین تغییرات در سطح جهانى را تغییراتى مى‏داند که در زندگى خصوصى انسان‏ها صورت مى‏گیرد; مانند روابط خانواده . این تغییرات دشوارترین و نگران‏کننده‏ترین نوع دگرگونى و چه بسا استحاله براى بشر است . البته این تغییرات در جهان به صورت نابرابر انجام مى‏پذیرد و در کشورهایى که دولت‏هاى اقتدارگرا یا گروه‏هاى بنیادگرا دارند، این تغییرات کندتر صورت مى‏گیرد .
در سال‏هاى اخیر، بسیارى از ازدواج‏هاى سنتى به طلاق مى‏انجامد; ولى در غرب، بحث جدى‏تر است; در آنجا خانواده محل درگیرى است و انسان غربى با از دست دادن بهشت‏خانواده، دچار ناراحتى و دلتنگى است . اروپاى گذشته زنان را جزء دارایى شوهران و پدران مى‏دانست و طبق قانون، مانند احشام بودند . در این جامعه، زنان و فرزندان حقى نداشتند . هیچ رابطه عاطفى میان مرد و زن و والدین و فرزندان وجود نداشت و بیشتر خانواده‏ها، داشتن فرزند را براى بهره‏مندى اقتصادى مى‏خواستند . ازاین‏رو، مرگ‏ومیر کودکان زیاد بود . بیشتر ازدواج‏ها، براى تولید نسل بود و کسى که داراى فرزند بیشترى بود، خانواده استوارترى داشت . البته در این خانواده‏ها پاکدامنى و عفت زنان مهم بود که ایده پسندیده‏اى است; ولى امروزه مردان و زنان با هم برابرند و بیشتر ازدواج‏ها بر اساس روابط عاطفى صورت مى‏گیرد . در خانواده امروزى، نه تنها فرزند سود اقتصادى ندارد، بلکه هزینه‏هاى زیادى بر عهده والدین مى‏گذارد .
در حال حاضر، یک‏سوم کودکان در غرب از راه رابطه نامشروع به دنیا مى‏آیند; بیشتر زنان بچه‏دار شدن را دوست ندارند . شمار افراد مجرد بسیار است; درحالى‏که در گذشته، مجرد زندگى‏کردن به‏ویژه براى زنان عیب و باعث تمسخر بود .
پس با وجود اینکه رابطه عاطفى و احساسى، و در نتیجه، صمیمت جاى‏گزین پیوندهاى قدیمى شده، مشکلاتى نیز به وجود آمده است . در این مورد، نویسنده براى محکم‏کردن رابطه خانواده راه حلى پیشنهاد مى‏کند: باید در خانواده رابطه‏اى از نوع دمکراسى حاکم باشد که در آن، افراد خانواده بى‏پرده با هم سخن مى‏گویند و چیزى را در بین خودشان پنهان نمى‏کنند; راحت‏حرف خود را مى‏زنند وهیچ گونه زور و فشارى در کار نیست . البته این دمکراسى به معناى تضعیف وظایف خانوادگى و سیاست‏هاى عمومى خانواده نیست; بلکه به عنوان تمکین قانون و پذیرش اعمال آن است . در این خانواده اگرگفته مى‏شود که فرزندان در مقابل پدر و مادر برابرند، به معناى بى‏اقتدار شدن والدین و بى‏احترامى و بى‏نظمى نیست . در این خانواده هم درگیرى و برخورد پیش مى‏آید; ولى اصل مهم تساوى زن و مرد است و حق دوطرف محترم بوده و هرکدام خواهان موفقیت طرف مقابل است .

حیات‏نو، 2/8/81