لیست مقالات

آیة‌اللّه العظمی سبحانی خطاب به دکتر یوسف القرضاوی
آقای دکتر! تایید موضع استکبار جهانی در اسلام‌هراسی،ایران‌هراسی و شیعه‌هراسی؛ چرا؟!
در پی اظهارات اخیرا دکتر یوسف القرضاوی در مصاحبه با روزنامه "مصری الیوم" و سپس بیانیه‌ وی در تأکید بر مواضع خود، آیة‌اللّه العظمی سبحانی در نامه‌ای به این اندیشمند مسلمان، نکاتی را به وی یادآور شدند. متن نامه به این شرح است:

رجعت‏

بسم‏الرحمن‏الرحیم‏

مقدمه:

«و اَنَّ رَجعَتَکم حَق لاشَکَّ فیها یَومَ لایَنفَعَ نَفساً ایمانُها لَم‏تکُن اَمِنت منِ قَبلُ»(1)

گاه که مطالعه‏ای در مختصات مذهب شیعه می‏نمائیم، می‏بینیم مواردی است که در میان فرق مسلمین کسی جز امتناع مکتب اهل‏البیت(ع) به آن معتقد بوده زیرا دشمنان به شدت سعی بر نفی آن و یا متهم نمودن معتقدین به آن می‏نمایند، فی‏المثل در مباحثه‏ای که به کرات با وهابیون در کشور عربستان می‏نماییم خیلی به عنوان بدعت و منکری که ما از آن دم می‏زنیم، ازمسئله رجعت یاد می‏نمایند که با طرح یکی دو آیه کریمخ از قرآن کریم، بدون جواب مانده و؟ بحث و تشبه را به منزله‏ای دیگر می‏برند؟!

عصمت امام

تهیه کننده صبیحه نباتی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحمَن الرَّحیم

عصمت امام

مقدمه

تعیین امام : مسأله تعیین امام از قدیمترین و مهمترین مسائلی است که در بین مسلمانان مورد بحث واقع شده است و در حقیقت فارق بین مذهب تشیع و تسنن شناخته می‏شود.

امامیه با توجّه به ویژگیهای امام معتقدند که انتخاب امام و پیشوای بر حق از عهده مردم ساخته نیست. امام خلیفه مردم نیست بلکه خلیفه خدا و رسول اوست و باید از جانب خدا و پیامبر معین گردد. از ویژگیهای امام، «عصمت» است، یعنی امام باید معصوم از خطا و نسیان باشد و این مقام یک صفت روحی و درونی است و مردم قادر به تشخیص آن نیستند. حتی اگر مردم به پاکی و امانت یک فرد اعتقاد هم داشته‏باشند و جملگی بر این رأی اتفاق کنند که از وی در طول زندگی خلافی سر نزده‏است، باز هم دلیل بر عصمت او نتواند بود. زیرا عصمت امری است که باید تضمین شده‏باشد یعنی فرد معصوم باید از مصونیت مادام‏العمر نسبت به خطا و گناه بهره‏مند باشد و یقین به چنین مقامی در مورد یک فرد الا به اتکاءِ بیان پیامبر که از علم و وحی الهی سرچشمه می‏گیرد امکان‏پذیر نیست. همچنین امام باید به تمام احکام و معارف دینی احاطه و معرفت کامل داشته‏باشد. هیچ نکته‏ای از دقائق معارف الهی نیست که از دایره علم امامت فراتر باشد. ولی به مانند عصمت تشخیص چنین مرتبه رفیعی از علم و دانش هم کار مردم نیست. بلکه تشخیص این مقام علمی خاص، از کسی برمی‏آید که خود واجد همان حد از علم و دانش باشد و لذا این موضوع باز به خدا و رسول برخواهدگشت بنابراین علم و عصمت ایجاب می‏کند که امام منصوص باشد یعنی از جانب خدا انتخاب گردد و پیامبر هم وی را به مردم معرفی نماید. البته لازم به تذکر است که بحث تعیین امام صرفنظر از محتوای فکری و عقیدتی آن یک جنبه تاریخی نیز دارد و موضوع آن هم امامت حضرت علی علیه السلام است. چنانچه برای آن حضرت چنین مقامی به ثبوت برسد برای بقیه ائمه علیهم السلام به نصّ امام قبلی تمسک می‏شود.

مقدمه

الحمدلله ربِّ العالمین، و الصلاة والسلام علی خاتم الرسول والانبیاء محمد المصطفی و علی آله الطیبین الطاهرین، وصحبهم المنتخبین.

یکی از مسائلی که پیوسته در منظر بحثهای علمی بطور چشمگیری مطرح بوده است مسئلة عدالت صحابه است که در این زمینه آراء و نظریات مختلف در طول تاریخ از سوی افراد مختلفی ابراز شده است و با توجه به اهمیت موضوع و تأثیرگذاری ویژة آن رد مسائل مهم کلامی باید به نحو شایسته به آن پرداخته شود. یکی از نکاتی که در این زمینه باید دقت داشت باید به توجه به فرمودة خدای متعال در قرآن شریف: (فإن تنازعتم فی شیءٍ فردّوه إلی‎الله الرسول کنتم تؤمنون بالله والیوم الآخر ذلک خیر واحسن تأویلا).

مرحوم علامه سید مرتضی عسگری در گفتگوی منتشر نشده با خبرگزاری فارس گفته بود: پاسخگویی به شبهات منافاتی با وحدت شیعه و سنی ندارد.
متن این گفتگوی به شرح ذیل است:
فارس: با تشكر از این كه در این گفت‌وگو شركت كردید. از آن‌جا كه شما نوعاً در مسائل تاریخی و دفاع از عقاید حقه شیعه قلم می‌زنید، سؤال اول ما هم در این زمینه است و آن این كه این روزها به بیان مسائل تاریخ شیعه و تحولاتی كه در تشیع رخ داده كم‌تر پرداخته می‌شود و دلیل آن را هم گاهی اوقات حفظ وحدت ذكر می‌كنند. نظر شما در این مورد چیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم

«جناب آقای قرضاوی» یكی از علما و مبلغین مسلمان است كه عرصه‌های گوناگون اسلامی، وی را به پی‌گیری امور مهم امت و تلاش و حضور فعال در صحنه می‌شناسد. وی پیشینه‌ای مملو از فعالیت دارد و در دوران سختگیری بر اخوان المسلمین حتی رنج زندان و تبعید نیز كشیده است. جناب شیخ، از بارزترین مبلغان و علمای اخوان المسلمین است و از روزی كه با «شیخ حسن البنا (ره)» دیدار كرد و تحت تأثیر او قرار گرفت به تبلیغ و دعوت پیوست.

شکل واقعی وضو در کتاب و سنت

●آیت الله جعفر سبحانی

یکى از اختلافات مسلمانان در احکام عبادى، حکم مسح یا شستن پا در وضو است.ریشه این اختلاف پردامنه را باید در تفاوت روایات جست وجو کرد، اما تردیدى نیست که قرآن بهترین داور در نزاع میان روایات است و آیه وضو در سوره مائده حتى بنابر قرائتهاى گوناگون آن بر حکم مسح پا دلالتى روشن دارد. از این رو جمع کثیرى از عالمان اهل سنت با پذیرش دلالت صریح قرآن به توجیه ضعیف فتاواى برخى از فقیهان خویش پرداخته اند. پس دلالت روشن قرآن کریم، همراه با روایات فراوان اهل سنت که از وجوب مسح پا حکایت مى کند، به ضمیمه فتاواى گروه فراوانى از صحابه و تابعین براین حقیقت، و در نهایت، روایات روشن اهل بیت پیامبر(ع) در باره کیفیت وضوى آن حضرت، تردیدى در رجحان قول به وجوب مسح پا در وضو باقى نمى گذارد.

استحباب بستن دستها در نماز میان اهل سنت شهرت دارد و تنها مذهب مالکی است که به استحباب فتوا نداده است.

مستند حکم استحباب، تعداد اندکی از روایات اهل سنت است که علاوه بر ضعف سند، دلالت روشنی نیز بر مدعا ندارند. در میان روایات اهل بیت(ع) نیز نه تنها هیچ حدیثیآن را تایید نمیکند، بلکه برخی آن را بدعت شمرده است. پس مساله قبض در نماز مردد میان سنت و بدعت است و مقتضای احتیاط به دلیل ضعف دلایل مشروعیت آن ترک این عمل است.

علا‌مه فرزانه‚ آیة‌اللّه سید مرتضی عسکری قدس‌سره در طول عمر با برکت خود علا‌وه بر تا›لیف آثار گران‌سنگ و تا›سیس مراکز علمی - آموزشی‚ در مناظراتی سودمند با علمای ادیان و مذاهب‚ حقّانیت مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلا‌م را با بیانی لیّن و در عین حال مستدل و منطقی‚ به اثبات رسانید. آن‌چه در پی می‌آید‚ گزیده‌ای از دو مناظره آن علا‌مه فقید با مستبصر مصری و تنی چند از علمای اهل سنت است که طی شماره‌های 89‚ 119 و 120 افق حوزه منتشر گردیده و در آستانه اربعین ارتحال ایشان تقدیم حوزویان ارجمند می‌گردد.

آیا ساخت بنا بر قبور جایز است؟
پاسخ: مشروعیت بنا، بر قبور پاکان را از راه‌های گوناگون می‌توان ثابت کرد، اینک به آنها اشاره می‌کنیم:
-1 سیره سلف صالح در حفظ قبور پیامبران
تاریخ گواهی می‌دهد که ساخت و حفظ بنا بر روی قبور اولیا و انبیا یک سنت دیرینه انسانی بوده، و قبل از طلوع ستاره اسلا‌م، قبور انبیای بنی اسرائیل و غیره، همگی دارای بنا بوده است، و روزی که مسلمانان این مناطق را در فلسطین و اردن و شام فتح کردند، در حفظ و صیانت آنها کوشیدند و تا به امروز به همان حالت باقی مانده است. مسلمانان نه تنها خدشه‌ای بر این بناها وارد نکردند، بلکه در تعمیر و نوسازی آنها و گماردن افرادی برای خدمت و حفاظت، اهتمام ورزیدند.