خلاصه آن چه از آیات و روایات تاکنون به دست آمد:
1. خداوند درباره آفرینش جهان ماده نخست جرمى آب‏گونه همراه هوا آفرید و از میان آن، دود و کف پدید آمد، از جرم کف، زمین آفریده شد و از دود وگاز آن اجرام فضایى.
2. همه اطراف زمین را آب گرفته بود ومکه به عنوان نخستین قطعه خشکى از این فراگیرد رخ بیرون نمود و آب به تدریج عقب نشست و بر مقدار خشکى افزود.
3. زمین در مراحل نخستین خشک و سوزان و گداخته و مرده بوده و سپس باران بر آن باریده و به تدریج آماده پذیرش حیات، توسط آب آسمان گردیده است.
4. ..

فراهم آوردن مالیات مبتنى بر پیش فرض‏هاى اساسى است که بدون درنظر داشتن اصول و مبانى آن جلب مالیات امکان‏پذیر نیست. تلاش‏هاى‏اقتصادى انسان همواره براى کسب حداکثر بازده از حداقل منابع‏موجود است. تمام ابداعات و اختراعات بشر از ابتدایى‏ترین ابزارتا پیشرفته‏ترین فن آورى ها براى این است که بشر مى‏خواهدبیشترین بهره‏ورى را از منابع طبیعى و انسانى داشته باشد.
شکوفایى و رشد اقتصادى و به تبع آن، رشد سایر بخش‏هاى اجتماعى‏و فرهنگى در گرو بهره‏ورى بالا از منابع کشور است.
در چنین وضعیتى است که مى‏توان انتظار...

یک موضوع دیگر که در نهج البلاغه بارها تکرار شده است تکبر است ، یعنى همان که محور اصلى خطبه قاصعه است ، و البته مخصوص خطبه قاصعه هم نیست ، خیلى جاها هست . مسأله تکبر یعنى خود را از دیگران بالاتر دانستن ، همان آفتى است که اسلام را و نظام سیاسى اسلام را منحرف کرد ، خلافت را به سلطنت تبدیل کرد ، یعنى
به کلى نتایج زحمات پیامبر « صلى اللّه علیه و آله و سلم » را تقریبا در برهه‏اى از زمان از بین برده است . این است که امیر المؤمنین « علیه السلام » در نهج البلاغه به آن بسیار اهمیت مى‏دهد . در همین خطبه قاصعه‏اى که مى‏دانید و معروف است ، امیر المؤمنین « علیه السلام » چقدر زیبا و پر مغز و...

هر جامعه نیاز به الگویی دارد که شناخت آن ضرورى و لازم است، قرآن کریم برترین الگوى جامعه اسلامى را پیامبر اکرم(ص) معرفی کرده است، حضرت علی(ع) در خطبه هایی که در نهج البلاغه آمده، سیمایی ...

نهج البلاغه آینه ای است که سیمای پر فروغ قائم آل محمّد(علیهم السلام) در آن گرچه اندک، ولی زیبا، پرجاذبه، نویدبخش، دل انگیز و تحرّک آفرین تجلّی کرده و همچون جام بلورینی است که زمزم سخنان علوی درباره فرزندش مهدی موعود(علیه السلام)در آن ریخته شده است.این مقاله در ...

چه بسیار نادرند شخصیت‌هایی که هر چه بر درازای زمان می‌گذرد باز هم ظرفیت سخن گفتن و شنیدن از آنان و درباره آنان ‏باقی است و بلکه هرچه از حیات فیزیکی آنان دورتر می‌شویم گویی در افق‌های دور آینده به آنان نزدیک‌تر می‌‌گردیم و همدلی و ‏همزبانی‌های فزون‌تری می‌یابیم چنان که گویی آنان فرزانگان آینده‌های دوردست بوده‌اند که در اعماق تاریخ ظهور کرده‌اند. ‏علی(ع) یکی از این نوادر تاریخ ...

این نوشتار، نگاهى اجمالى به موضوع «بیت المال» در نهج البلاغه دارد. قلمروِ مقاله، تنها، بخشى از سخنان امام على(ع) در نهج البلاغه است، نه تمامى سخنان آن حضرت. هرچند، گاهى، فرازهاى نقل شده از نهج البلاغه، براى چند عنوان مربوط به بحث، مفید است ولى براى طولانى نشدن نوشته، از تکرار، جز در یک یا دو مورد...

سعى نویسنده محترمِ پاسخگویى به برخی اشکالات بود که در پایان، به راحتى مى توان نتیجه گرفت که فزونى عقل در مردان، در کنار فزونى عاطفه در زنان، بسیار واضح است. حکمت خداوند در خلقت و آفرینش، ایجاب مى کند که این تفاوت وجود داشته باشد و این جهت...

آیا انسان فطرتا موجودى «خشن‏» آفریده شده است؟ پاسخ این پرسش هر چه باشد در بینش و جهان‏بینى انسان نقش به‏سزایى خواهد داشت; زیرا جامعه انسانى وقتى شکل مى‏گیرد که تک تک انسان‏ها در کنار یکدیگر قرار مى‏گیرند و اگر فطرت آدمى عطوفت‏مدار باشد، جامعه متاثر از آن پایه گذارى مى‏شود و اگر خشونت‏مدار باشد، به شکل دیگرى شکل خواهد گرفت . این دو پاسخ، در قانون‏گذارى و حکومت‏دارى نیز تاثیرات ویژه‏اى مى‏گذارند .

در این مقاله 18 دلیل از دلایل بى‏ثباتى حکومت‏ها از دیدگاه نهج‏البلاغه ذکر شده است که این دلایل عبارتند از:
1 . نداشتن اتحاد و همدلى: که شاید مهم‏ترین عامل است چرا که حضرت در توبیخ یاران خود، غلبه اهل شام بر ایشان را به دلیل اتحاد آنان در باطل و تفرقه ایشان در حق معرفى مى‏فرماید .