لیست مقالات

ولایت فقیه و نقش خبرگان در آن/ احمد صابری همدانی

ولایت فقیه چیست و نقش خبرگان در تعیین رهبرى چگونه است؟ آیا انتخاب آنان به ولایت فقیه و رهبری مشروعیت مى دهد، یا یک امر عادى و عرفى است و از دیگر فقهاى واجد شرایط رهبرى ،سلب صلاحیت نمى کند؟ منصب فقاهت و رهبرى، یک امانت بزرگ دینى است ؟ آیا در انجام آن نهایت عدالت. عطوفت، ایثار لازم است؟پاسخ این پرسش ها را در این مقاله جستجو کنید ...

اصل شورا (اهمیت و ضرورت شورا) / نویسنده ....................

به روشنى مى‏توان دریافت که یکى از عوامل موفقیت پیامبر در پیشبرد هدفهاى اسلامى، همین مسأله مشورت بوده است آن حضرت نشان داد که جامعه را چگونه مى‏توان به سلامت اداره کرد و چگونه مى توان جلوى خودرأیى و خودسرى را که از بزرگترین آفتهاى اجتماعى ...

مفهوم مصلحت و جایگاه آن در نظام قانونگذارى جمهورى اسلامى ایران/ شهرام حسن‏پور

براساس قانون اساسى، مرجع قانونگذارى در نظام جمهورى اسلامى ایران، مجلس شوراى اسلامى است. همچنین، قوانین مصوب مى‏باید در چارچوب شرع مقدس اسلام و قانون اساسى باشد. نهاد شوراى نگهبان، تضمین این شرایط است که با اعلام مغایرت یا عدم مغایرت مصوبات مجلس شوراى اسلامى با قوانین شرع و قانون اساسى، به آنها اعتبار مى‏بخشد.به‏طور کلى، مجلس بدون شوراى نگهبان اعتبار ندارد.
برخى از قوانینى که به وسیله شوراى نگهبان رد مى‏شوند، ضرورت و اهمیت‏خاصى دارند; به‏طورى که مجلس نمى‏تواند...

نقش مجلس خبرگان در نظارت بر رهبرى/ محمد سوش

نهادهایى که در سیستم هاى مختلف حکومتى, وظیفه نظارت را بر عهده دارند, از روش ها و ابزارهاى مختلفى استفاده مى کنند و هر یک از این ابزارها براى سطح خاصى از نظارت کارائى دارد.
نخستین مرحله نظارت (اطلاع یابى) و خبرگیرى است. در این بخش, نهاد اقدام کننده موظف است تا عملکرد خود را به قوه نظارتى اعلام کند و او را در جریان تصمیمات و اقدامات خود قرار دهد. مثلاً در کشور سوئیس پیش بینى شده است که شوراى فدرال (هیأت وزیران) گزارش تفصیلى سیاست ها و عملکردها را به مجلس ارائه کند و هرچند (وزراء) در برابر مجلس (مسؤولیت سیاسى) ندارند ولى در صورتى که مجلس با گزارش یاد شده موافق نباشد و آن سیاست ها یا عملکردها را نپذیرد, وزرا در آن تجدید نظر...

خبرگان و شرایط رهبرى/ احمد صابری همدانی

آیا نمایندگان مجلس خبرگان با همه خصوصیات علمى و فقهى و ویژگى هاى دینى و فکرى و صلاحیت تأیید شده از طرف شوراى نگهبان, از نظر شرعى و قانونى حق دارند فردى را که واجد شرایط رهبرى نیست و یا فاقد یکى از شرایط است به رهبرى انتخاب کنند و او را به عنوان ولیِّ فقیه لازم الاطاعة معرفى نمایند.
پاسخ:نمایندگان مجلس خبرگان, که مورد اعتماد ملت و دولت هستند و سوگند یاد کرده اند که به نظام اسلامى خیانت نکنند و در حد توان در تأیید مقام رهبرى بکوشند, وظیفه دینى, ملى و قانونى دارند کسى را انتخاب کنند که از نظر دینى براى رهبرى جامعه اسلامى مشروعیت دارد. آنان نمى توانند فردى را انتخاب کنند...

قانون گذارى در حکومت اسلامى - محمد منصور نژاد

مقاله حاضر درباره عناوین ذیل بحث مى کند:
الف) تأملى بر مفهوم و اقسام قانون و قانون در نظام اسلامى;
ب) سابقه بحث قانون گرایى در غرب;
ج) جایگاه انواع قوانین در نظام اسلامى;
د) رابطه قانون و ولایت فقیه.

مصونیت‏یا مسؤولیت پارلمانى؟/ فرج الله هدایت نیا

یکى از موضوعاتى که در قوانین اساسى بیشتر کشورها پذیرفته شده، «مصونیت‏» اعضاى قوه مقننه از آثار تعقیب جزایى است. قانون اساسى مشروطیت ایران نیز در اصل دوازدهم، آن را متعرض شده است. در قانون اساسى جمهورى اسلامى ایران، اگر چه واژه مصونیت ذکر نشده، ولى عده‏اى از حقوقدانان و نیز جمعى از فعالان سیاسى، اصل هشتاد و ششم آن را ناظر بر این موضوع دانسته و گروهى نیز منکر آن شده‏اند. این نوشتار با اشاره‏اى مختصر به مفهوم مصونیت، فلسفه مصونیت و انواع آن، اصل هشتاد و ششم قانون اساسى را به ...

نگرشى کوتاه بر مساله نظارت استصوابى/ عباس نیکزاد

آنچه که در پیش رو دارید نگرشى است در مساله نظارت شوراى نگهبان بر انتخابات. در این تحقیق در باره استصوابى بودن و یا استطلاعى بودن نظارت به داورى نشسته‏ایم. مدعاى این مقاله آن است که نظارت مذکور در اصل 99 از نوع نظارت ... است. از این رو در آغاز به مبانى این مدعا و سپس به پاسخ ایرادات ...

فقه و قانون نگاری - احمدحاجی ده آبادی

فقه‌ به‌ عنوان‌ نظام‌ حقوقی‌ اسلام‌ از زمره‌ نظامهای‌ حقوق‌ نوشته‌ است‌ که‌ قانون‌ در آن‌ نقش‌ مهمی‌ را ایفا می‌کند. درنتیجه‌ مباحث‌ مربوط‌ به‌ قانون‌ همچون‌ قانون‌گذاری، قانونگذار، قانون‌گرایی‌ و... اهمیتی‌ ویژه‌ برای‌ فقه‌ دارند.
در قانون‌نگاری‌ فقهی‌ یا انعکاس‌ فقه‌ در قوانین‌ موضوع، مشکلاتی‌ وجود دارد که‌ در این‌ نوشته‌ به‌ پاره‌ای‌ از آنها اشاره‌ و حتی‌الامکان‌ پیشنهاداتی‌ را ارائه‌ ...

اصلاحات در دستگاه قضائی - محمود حکمت‌نیا

مقاله‌ ضمن‌ سیر اجمالی‌ در تاریخچه‌ سازمان‌ قضائی‌ و قانون‌گذاری‌ در ایران‌ به‌ توضیح‌ دو راه‌حل‌ در اصلاحات‌ قضائی‌ پرداخته‌ و اصلاحات‌ را در سیستم، قوانین‌ و کادر قضائی، پیگیری‌ نموده‌ و چند طرز فکر انحرافی‌ و سکولار درباب‌ اصلاحات‌ قضائی‌ را نیز مورد بررسی‌ قرارمی‌دهد: