لیست مقالات

بر مبنای فلسفه اسلامی مسیری را که فمینیسم معاصر با محور قراردادن عنصر جنسیت طی می‌کند،‌ بر همین اساس،‌ یعنی بر اساس غفلت از هویت عقلانی آدمی و غفلت از استقلال قلمرو معرفت عقلی از ابعاد مادی وجود انسان قابل استمرار است .
در فلسفه اسلامی عقل نظری خصوصاً در ابعاد متافیزیکی و متعالی خود و همچنین عقل عملی در لایه‌ها و ابعاد عمیق خود فارغ از همه تعلقات مادی و دنیوی بوده و عنصر جنسیت در دریافتهای و رفتار مربوط به آنها مجال و فرصت تأثیر گذاری ...

الیور لیمن (Oliver Leaman) دانشیار فلسفه در دانشگاه جان مورز لیورپول است و تخصص اصلى او در فلسفه اسلامى قرون میانه مى باشد. وى اخیرا در کنار دکتر نصر ویراستارى مجموعه دو جلدى تاریخ فلسفه اسلامى را با عنوان History Of Islamic Philosophy را بر عهده داشته است. مقاله ذیل بازگردان مقاله اى است از لیمن که با عنوان Orientalist and islamic philosophy در مجموعه ...

در اصطلاح فلاسفه اسلامی ، مدنی '‌ منسوب به مدینه و کنایه از اجتماع بشری است . خواجه نصیر الدین طوسی در این خصوص می گوید : التمدن فی اصطلاحهم هو هذا الاجتماع '‌
1 - تمدن در اصطلاح فلاسفه ،همان اجتماع بشری است . این خلدون می گوید : کلمه مدنی '‌ منسوب به مدینه است و در نزد حکیمان ، کننایه از اجتماع بشری است .
2 -ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی می گوید : و تمدن عبارت از آن اجتماع ، و مدینه عبارت از آن مکان باشد .
3 -بنابراین ، از مجموع سخنان فلاسفه اسلامی به این نتیجه می رسیم که تمدن در لسان آنان به معنای اجتماع ...

فیلسوفها بر این عقیده‏اند که این توام بودن (لفظ کتاب و حکمت) مؤید این واقعیت است که آنچه را که خدا از طریق وحى آشکار کرده، از طریق حکمت نیز قابل دسترسى است و به کمک عقل مى‏توان به آن رسید، عقلى که خود ابزار وحى و بازتابى (بازتاب صغیرى) از عالم کبیر است. (9) بر اساس این تعالیم، فیلسوفان اسلامى متاخر نظیر ملاصدرا نظریه دقیقى را درباره ارتباط عقل باعقل نبوى و نزول کلمة‏الله (قرآن) مطرح کرده‏اند که تا حدى بر نظریه‏هاى ابن‏سینا و دیگر فیلسوفان اسلامى مشایى مبتنى بوده است. همه این مطالب حاکى از آن است که چگونه، به طور دقیق فلسفه اسلامى ...

در نظر اشتراوس، فلسفه مشتمل بر یک پیام پنهانى است، پیامى که ملاحظان دینى به آن نفوذ بخشیده است. او به گونه هاى متنوعى استدلال مى کند که اگر ما با نگاه درستى به متون فلسفى بنگریم، این خصوصیت کاملا آشکار خواهد شد، من در گذشته این رهیافت را نقد کرده ام و مدافعان و ناقدان آن استدلال هاى پرشورى را در دفاع از دیدگاه هاى مورد نظر خویش ارائه داده اند. آنچه که بررسى آن در اینجا جالب توجه است، آن دسته از تصورات شرق شناسانه اى است که اشتراوس از آنها طرفدارى مى کند. تصور بر این است که نباید فلسفه اسلامى را از آغاز به مثابه یک فلسفه به شمار آورد، بلکه فلسفه اسلامى بیشتر یک رمزى است که به منظور کشف آرا و دیدگاه هاى فیلسوفان اسلامى...

«فلسفه که خود نوع خاصى از حیات تعقلى است که ما آنرا «حیات فلسفى‏»مى نامیم. با ترجمه آثار یونانى و اسکندرانى آغاز شد» (30)
«فلسفه بمفهوم متعارف، اولین بار از ترجمه کتب دیگران یعنى یونانیان و احیانا هندیان آغاز گشت و این کار در قرن دوم هجرى شروع شد. (31) »
«و در قرن سوم به اوج خود رسید و همان قرن سوم دوره تالیف و تصنیف و تحقیق به وسیله مسلمین آغاز گشت... (32) »
پس علم کلام که همان حیات تعقلى به معناى عام آن است‏با ظهور اسلام آغاز شده است، اما فلسفه که خود نوع خاصى از آن حیات تعقلى است، دو قرن با ظهور ...

از این روست که فیلسوفانى همانند صدرالمتالهین،، همه حقایق از جمله مبدا و معاد، مساله روح، حساب و کتاب، میزان، بهشت و دوزخ را براى انسان حکیم، امور حقیقى و غیر قابل انکار تلقى مى‏کند.
وى در برابر سازى میان حکمت و شریعت، شریعت را منزه‏تر از آن مى‏یابد که با فلسفه الاهى سازگار نباشد و فلسفه را کوچک‏تر از آن مى‏بیند که سر ناسازگارى با شریعت داشته باشد و بر فلسفه‏اى که با کتاب و سنت، برابرى و هماهنگى نداشته باشد، نفرین مى‏فرستد. (3) و با همین دیدگاه...

موحدان، همواره بر این باورند که خداوند، واجب الوجود، علت هستى‏بخش، خالق همه موجودات و نیز کامل مطلق و از تمام جهات بى‏نیاز است . اثبات کامل مطلق از موضوعات بسیار مهم اعتقادى خداپرستان است . در مذهب تشیع بسیارى از اذکار، اوراد دعایى و عبادى و ستایش‏هایى که از پیشوایان معصوم علیهم السلام درباره اخلاق و...

نظریه جدایى علم و فلسفه از دین مربوط به قرن نوزدهم و بیستم با هدف شعله‏ور شدن آتش مشاجره و نزاع میان مردم، کسب شهرت اجتماعى و سوء استفاده از پدیده نوگرایى و بعضا کسب حقیقت صورت گرفته است. اساسا شیوع تضاد علم و دین در مغرب زمین در نتیجه برخورد ارباب کلیسا با علم به وجود آمده است در حالى که دانشمندان غربى اعترافاتى در مورد هماهنگى علم و دین داشته‏اند و از سوى دیگر گفته‏اند علم به طور جدى مدیون دین مقدس اسلام است. نویسنده با تعاریفى جامع در باره مفاهیم علم، فلسفه، حیات معقول و دین به اثبات ...

در این مقاله به بررسى نظریّه معرفت یا کیفیت ادراک از دیدگاه مکتب تفکیک و مقایسه‏اش با دیدگاه‏هاى کلامى و فلسفى پرداخته، و نشان داده شده است به رغم ادّعایى که شده، این مکتب در زمینه ادراک علمى و عقلى، روش و محتوایى غیر از سایر مکاتب ندارد.