لیست مقالات
رویکرد انتقادی فلسفه اسلامی / حمید پارسانیا
بر مبنای فلسفه اسلامی مسیری را که فمینیسم معاصر با محور قراردادن عنصر جنسیت طی میکند، بر همین اساس، یعنی بر اساس غفلت از هویت عقلانی آدمی و غفلت از استقلال قلمرو معرفت عقلی از ابعاد مادی وجود انسان قابل استمرار است .
در فلسفه اسلامی عقل نظری خصوصاً در ابعاد متافیزیکی و متعالی خود و همچنین عقل عملی در لایهها و ابعاد عمیق خود فارغ از همه تعلقات مادی و دنیوی بوده و عنصر جنسیت در دریافتهای و رفتار مربوط به آنها مجال و فرصت تأثیر گذاری ...
نقد نظریه هیوم در باب منشا تصورات بر اساس حکمت متعالی / سید محمد حکاک
هیوم با محکى که در باب منشا تصورات بدست مىدهدمفاهیمى همچون علیت، جوهر، عرض، نفس و مفاهیم کلى را نقد مىکند وچون آنها را مسبوق به انطباعى نمىبیند موهوم مىداند و بر این اساس...
شرق شناسى و فلسفه / الیور لیمن / مترجم - دکتر نصر
الیور لیمن (Oliver Leaman) دانشیار فلسفه در دانشگاه جان مورز لیورپول است و تخصص اصلى او در فلسفه اسلامى قرون میانه مى باشد. وى اخیرا در کنار دکتر نصر ویراستارى مجموعه دو جلدى تاریخ فلسفه اسلامى را با عنوان History Of Islamic Philosophy را بر عهده داشته است. مقاله ذیل بازگردان مقاله اى است از لیمن که با عنوان Orientalist and islamic philosophy در مجموعه ...
شرق شناسى و فلسفه / الیور لیمن / مترجم - دکتر نصر
الیور لیمن (Oliver Leaman) دانشیار فلسفه در دانشگاه جان مورز لیورپول است و تخصص اصلى او در فلسفه اسلامى قرون میانه مى باشد. وى اخیرا در کنار دکتر نصر ویراستارى مجموعه دو جلدى تاریخ فلسفه اسلامى را با عنوان History Of Islamic Philosophy را بر عهده داشته است. مقاله ذیل بازگردان مقاله اى است از لیمن که با عنوان Orientalist and islamic philosophy در مجموعه ...
منزلت و کاربرد عقل در چهار تفسیر سده اخیر/ نویسنده...
از آن جا که شخصیت علمى و پایگاه فکرى مفسّر، تا…ثیر بى چون و چرایى در جهت گیرى تفسیر وى دارد، چنین مى نماید که نویسنده تفسیر المیزان ، علامه سید محمد حسین طباطبایى با برخوردارى از آگاهیهاى ژرف فلسفى ، به گونه اى افراطى از عقل و برداشتهاى عقلى و فلسفى در تفسیر قرآن بهره جسته باشد، ولى واقع گرایى وى مانع از این گرایش افراطى بوده است . او با این که اعتقاد داشت :
«این ستمى بس گران است که دین الهى از فلسفه الهى ، جدا پنداشته شود، مگر نه این است که پیامبران الهى به فرمان خدا ، ما…موریت یافتند تا جامعه هاى بشرى را به سوى نیبختى راستین رهبرى کنند و مگر سعادت حقیقى بشر ، جز دستیابى...
معانى گوناگون حکمت/ سعیدى مهر
شایان ذکر است که فرق اسلامى در حکیم بودن خداوند، به معناى مورد بحث، اتفاق نظر ندارند. دلیل این مطلب آن است که حکمت الهى (به معناى اخیر) مبتنى بر اصل حسن و قبح عقلى است و همان گونه که خواهیم گفت، اشاعره منکر این اصل اند اما معتزله و امامیه که به ((عدلیه)) معروف اند از این اصل جانبدارى مى کنند و براساس آن، خداوند را از ارتکاب هر آنچه عقل عمومى بشر آن را قبیح مى داند، منزه مى دانند. بر این اساس، حق آن است که هر چند خداوند بر ارتکاب کارهاى قبیح قدرت دارد، ولى کمال وجودى او ...
مدنیت بالطبع انسان از چشم انداز فلاسفه/ نویسنده...
در اصطلاح فلاسفه اسلامی ، مدنی ' منسوب به مدینه و کنایه از اجتماع بشری است . خواجه نصیر الدین طوسی در این خصوص می گوید : التمدن فی اصطلاحهم هو هذا الاجتماع '
1 - تمدن در اصطلاح فلاسفه ،همان اجتماع بشری است . این خلدون می گوید : کلمه مدنی ' منسوب به مدینه است و در نزد حکیمان ، کننایه از اجتماع بشری است .
2 -ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی می گوید : و تمدن عبارت از آن اجتماع ، و مدینه عبارت از آن مکان باشد .
3 -بنابراین ، از مجموع سخنان فلاسفه اسلامی به این نتیجه می رسیم که تمدن در لسان آنان به معنای اجتماع ...
گادامر و هابرماس/ نویسنده....
هابرماس در کتاب معرفت و علائق انسانی، (Knowledge and Human Interest) ،معرفت آدمی را به سه قسم منقسم می گیرد و معتقد است که هریک از اقسام معرفت، مبتنی بر یکی از علائق سه گانه استعلایی است; یعنی در هریک از این سه قسم یکی از علائق و منافع راهبر معرفت قرار می گیرد.
در علوم تجربی تحلیلی، علاقه فنی و امکان دستیابی تکنیکی به چیزها سائقه ای است که این دسته از علوم را به پیش سوق می دهد.
مقصود از این دسته از علوم، رسیدن به اطلاعاتی است که ما را در به ضبط گرفتن طبیعت و علم به قوانین آن و از این طریق، به پیشگویی حوادث آینده توانا می سازد و نمونه این دسته از علوم فیزیک است.
اما در علوم تاریخی - هرمنوتیکی...
فلسفه اسلامى و فلسفه یونان/ دکتر سید حسین نصر - مترجم: محمد محمدرضایی
فیلسوفها بر این عقیدهاند که این توام بودن (لفظ کتاب و حکمت) مؤید این واقعیت است که آنچه را که خدا از طریق وحى آشکار کرده، از طریق حکمت نیز قابل دسترسى است و به کمک عقل مىتوان به آن رسید، عقلى که خود ابزار وحى و بازتابى (بازتاب صغیرى) از عالم کبیر است. (9) بر اساس این تعالیم، فیلسوفان اسلامى متاخر نظیر ملاصدرا نظریه دقیقى را درباره ارتباط عقل باعقل نبوى و نزول کلمةالله (قرآن) مطرح کردهاند که تا حدى بر نظریههاى ابنسینا و دیگر فیلسوفان اسلامى مشایى مبتنى بوده است. همه این مطالب حاکى از آن است که چگونه، به طور دقیق فلسفه اسلامى ...
فلسفه اسلامى و فلسفه یونان/ دکتر سید حسین نصر - مترجم: محمد محمدرضایی
فیلسوفها بر این عقیدهاند که این توام بودن (لفظ کتاب و حکمت) مؤید این واقعیت است که آنچه را که خدا از طریق وحى آشکار کرده، از طریق حکمت نیز قابل دسترسى است و به کمک عقل مىتوان به آن رسید، عقلى که خود ابزار وحى و بازتابى (بازتاب صغیرى) از عالم کبیر است. (9) بر اساس این تعالیم، فیلسوفان اسلامى متاخر نظیر ملاصدرا نظریه دقیقى را درباره ارتباط عقل باعقل نبوى و نزول کلمةالله (قرآن) مطرح کردهاند که تا حدى بر نظریههاى ابنسینا و دیگر فیلسوفان اسلامى مشایى مبتنى بوده است. همه این مطالب حاکى از آن است که چگونه، به طور دقیق فلسفه اسلامى ...

