لیست مقالات

ایران و جنگ جهانی دوم(3)/مریم تاج‌عینی

درواقع تصویری که رضاشاه در این برهه زمانی از خود نشان داد کاملاً با تصویری که تا پیش از این تاریخ از وی ارائه شده بود، در تضاد قرار داشت. تا پیش از این تاریخ، در مدارس نظام و دانشکده‌های افسری، چاپلوسان و فرصت‌طلبان ظهور رضاشاه را امری الهی تلقی می‌کردند که به صورت دست خداوندی از آستین ملت برومند ایران بیرون آمده و ایران و ایرانی را نجات داده است؛[56] کار به جایی رسید که سرگرد فرزد در سال 1319.ش در سخنرانی‌اش در دانشگاه جنگ، ضمن مقایسه هیتلر و رضاشاه، با خدا خواندن هیتلر، رضاشاه را حتی بالاتر از خدا ...

بی‌ثباتی در روابط دولت صفوی با امپراتوری عثمانی(1)/ دکتر ابوالفضل عابدینی*

سلطان‌مراد عثمانی بعد از آخرین نبردش با شاه‌عباس اول، هرگز جرات نکرد به خاک ایران تعرض کند، اما در پی اطلاع از اوضاع وخیم دربار و نیز تنفر و انزجار مردم، به‌ویژه امرا و لشگریان از شاه صفی، پاره‌ای از ایالات را مطمح نظر قرار داد و در مقام لشکرکشی به مرزهای ایران برآمد. مولف زبدهًْ‌التواریخ آورده است «در سنه 1039.هـ/1630.م که سال دوم جلوس آن‌حضرت [شاه‌‌صفی] بود، رومیه به سرکردگی مصطفی‌پاشا بر سر قلعه ایروان آمده و در اندک وقتی قلعه را به تصرف درآورده و اهل ایروان اطاعت نمودند. در سنه 1041.هـ/1632.م شاه‌صفی با توپخانه بسیار روانه ایروان شده، بعد ...

ایران و جنگ جهانی دوم(1)/ مریم تاج‌عینی

با ورود متفقین به ایران در سوم شهریور 1320.ش، و دستور رضاشاه مبنی بر ترک مقاومت در ششم شهریور، آن ارتشی که رضاشاه با آن همه دبدبه و کبکبه و صرف بودجه‌ها و هزینه‌های گزاف برای ضمانت سلطنت خود ساخته و یکی از ارکان سلطنتش را بر پایه آن قرار داده بود به یکباره فروریخت و نتوانست در برابر حمله متفقین، جز مقاومتی بسیار اندک، کاری انجام دهد؛ تنها مقاومتی که در این زمان انجام شد مقاومت نیروی دریایی نوپای ایران به فرماندهی دریادار بایندر بود، که توانست یک روز، مانع پیشروی قوای انگلیسی در جنوب ایران شود، اما در نهایت نیروهای انگلیسی مقاومت ...

نگاهى به جهانگردى در تمدن اسلامی / علی اکبر ذاکری

لازم به یادآورى است که دیدن و گزارش پیشرفتهاى دیگران، آن گاه در ترقى ملتى اثر دارد که خود را باور کرده باشند و به استعداد و توانایى خود اعتقاد داشته باشند. در غیر آن، این آگاهیها زمینه جذب و وابستگى به بیگانگان را فراهم ...

على (ع) و ایرانیان/ محسن حیدرنیا

پس از رحلت رسول گرامى اسلام، دو اتفاق بزرگ رخ داد که تاثیرات شگرفى در سرنوشت آینده‏ى اسلام و مسلمین داشت:
یکى ماجراى سقیفه و دیگر، پدیده‏ى فتوحات . بزرگترین اشتباه و انحرافى که در سقیفه [صفر سال 11 ه . ق] انجام گرفت، تغافل، تجاهل و به فراموشى سپردن واقعه‏ى غدیر بود . غدیر به اهلیت و صلاحیت على علیه السلام براى جانشینى رسول خدا صلى الله علیه و آله اشعار داشت . اما حوادث سقیفه به گونه‏اى دیگر رقم خورد و با انتخاب...

ایرانیان و نقش آنان در دوران ظهور/ علی کورانی - مترجم عباس جلالی

این طرز فکر رایج‏بین ما بود، که امت اسلامى در حالتى جاهلانه، فرمانبردار سلطه کفر جهانى و نوکران اوست، در بین ملتها هیچ یک بر دیگرى برترى ندارد و چه بسا همین ایرانیان مورد بحث، بدتر از سایر ملتها بوده‏اند، به دلیل اینکه آنان طرفداران تمدنى کفر آمیز و برترى جوییهاى ملى و نژادى بوده‏اند که سر سپردگانى چون شاه و اربابان غربى‏اش براى ایجاد چنین تز و طرز فکرى و تربیت مردم ایران، بر همین روش...

ایرانى‏ها، بنیان‏گذاران فرهنگ اسلامى - صادق سجادى‏

آثار قابل اعتنایى که ایرانیان پیش از اسلام درباره روابطشان به ویژه با اعراب نوشته باشند در دست نیست. آنچه موجود روایت‏هاى اشخاصى بعد از اسلام و احتمالاً بر اساس روایت‏هاى شفاهى است؛ آن هم گزارشاتى که از یک طرف درگیر یعنى مسلمانان ارائه شده و نه ایرانیان مسلمان. لذا تحلیل‏هایى که درباره روابط ایران و عرب مطرح شده، تا اندازه زیادى یک‏جانبه است. اما مورخین تیزبین و صاحب رأى مى‏توانند از همین روایت‏ها یک تصویر قابل قبولى عرضه کنند. به هر حال، روابط ایران و عرب پیش از اسلام بیشتر سیاسى بود تا فرهنگى؛ گرچه برخى اعراب با فرهنگ ایرانیان آشنا بودند، اما نه در حد تأثیر گزاشتن.

شکست ایرانیان از مسلمانان

مساله برخورد مسلمانان با دولت ایران و سرانجام پیروز شدن آنان بر حکومت‏ساسانى یکى از مسائلى بود که عظمت و واقعیت اسلام را در نظر ایرانیان بهتر جلوه‏گر مى‏ساخت.
در روزگارى که مسلمانان با دولت‏ساسانى مى‏جنگیدند،کشور ایران با همه اغتشاشات و از هم پاشیدگى‏هایى که داشت از نظر نظامى بسیار نیرومند بود.ایران آن روز در مقایسه با مسلمانان آن روز طرف نسبت نبود.

تاریخ (تشیع)

«شیعه» از همان آغاز شکل گیرى با فراز و نشیب هاى فراوانى روبه رو بوده است. قدرت هاى حاکم همیشه در پى سرکوب پیروان این مذهب بوده و در راه گسترش آموزه هاى آن، موانع بى شمارى پدید آورده اند.

با این حال، مذهب تشیع بى آن که در برابر این مشکلات به زانو درآید، آرام آرام راه پیشرفت را پیمود و با سخت کوشى رهبران معصوم و پیروان مخلص آن ها، مرزهاى شبه جزیره عربستان را درنوردید و به سرزمین هاى دیگر گسترش یافت. این گسترش ادامه یافت تا این که پس از چندى تشیّع به صورت مذهب عمومى و رسمى ایرانیان درآمد. پس از آن، آموزه هاى شیعى با فراز و نشیب هاى درونى و برونى به حیات خود ادامه داد تا این که با پیروزى انقلاب اسلامى در ایران، جان تازه اى گرفت. اندیشمندان شیعى از این فرصت طلایى بیش ترین بهره را بردند و با همه توان در نشر معارف اصیل شیعه همت گماشتند تا گرد و غبارهاى انحراف را بزدایند. امید است این نوشتار در راه رسیدن به این مهم، گامى برداشته باشد.