لیست مقالات

توطئه علیه تشیع/ فرزان شهیدی

در قضیه اعدام صدام نیز تلاش شد این اعدام تاریخی وعادلانه، ابعاد طائفه ای ومذهبی بیابد. آن چه در اکثر رسانه های منطقه ای به طور حساب شده القاء شد، آن بود که شیعه با اعدام صدام از اهل سنت انتقام ستانده است! این در حالی بود که در ایران از تعجیل در اعدام صدام وعدم طرح پرونده جنگ تحمیلی اظهار نگرانی شده بود. روزنامه الشرق الاوسط صراحتا نوشت اعدام صدام یک طرح ایرانی بود وایادی ایران در دولت جدید عراق فرمان جمهوری اسلامی ایران را اجرا کردند! در برخی کشورهای عربی از صدام با عناوینی چون قهرمان، اسطوره وشهید امت عرب یاد شد وبر او گریستند. حتی برخی نویسندگان مزدور از صدام به عنوان حلاج زمانه تعبیر کردند ومدعی شدند صدام به ملت عراق وامت عرب ...

نقدی بر دایره المعارف تشیع از زبان اسلام شناس ایرانی مقیم هلند

ما ایرانی ها مردمی کم کار و پرمدعا شده ایم.از انتقاد بدمان می آید. با اهل علم وفن نیز مشاوره و همکاری نمی کنیم.کار ما در این سه دهه فقط شده شعار دادن و به جان هم افتادن! دایره المعارف نویسی ما هم مثل ساختمان سازی و صنعت ما است. قلابی و تقلبی!...فقط دنبال این هستیم که مردم بی اطلاع بگویند: فلان پروژه یا طرح ...

جایگاه سنت از دیدگاه شیعه/ علامه سید مرتضى عسکرى / مترجم: عباس جلالی

سخنان ائمه (ع) به جدشان رسول خدا (ص) استناد دارد در احادیث قبلى، ائمه ـ ع ـ تصریح کرده اند که از پیش خود سخن نمى گویند، بلکه از رسول خدا ـ ص ـ روایت مى کنند. برخى روایاتى را که ائمه ـ ع ـ در آنها سخنان خود را به جدشان رسول اکرم ـ ص ـ نسبت داده اند، ذیلاً یادآور مى شویم:در بصائر الدرجات و وسائل الشیعه شیخ حُرّ عاملى (م: 1104) و غیر آن دو، به پنج سند، از ابى عبدالله امام صادق ـ ع ـ نقل شده که فرمود:خداوند، حلال و حرام و تأویل و تفسیر را به رسول خود ـ ص ـ آموخت، و رسول خدا ـ ص ـ کلیه علم ...

هویّت شیعه (قسمت سوم) / گراهام اى. فولر و رند رحیم فرانک / مترجم: خدیجه تبریزى

از جنبه سیاسى، تلقّى عمومى این است که شیعیان از ابتدا ساز مخالف مى‏زدند و تمایلى به حمایت از نظام خلافت (جانشینى) و نظم مرسوم نداشتند. بنابراین، تشیّع فتنه‏اى است که براى از میان بردن یکپارچگى امّت طرّاحى شده است. در نهایت، تشیّع متّهم است به اینکه یک ایدئولوژى و جنبش غیرعربى است که موالى (مسلمانان غیرعرب) آن را ساخته و به ترویجش پرداخته‏اند تا بدین وسیله، فرهنگ عرب و ویژگى عربى اسلام و در واقع، خود اسلام را، که بهترین فراورده عرب‏هاست، تضعیف کنند. در دوران معاصر، نویسندگان ملّیت‏گراى عرب این اتهام آخر را علیه تشیّع، تحت عنوان «شعوبى‏گرى» (ضدّ عربیت) ...

هویّت شیعه (قسمت چهارم) / گراهام اى. فولر و رند رحیم فرانک / مترجم: خدیجه تبریزى

با نگرشى سطحى، به نظر مى‏رسد که این اختلافات سیاسى، با تقسیم‏بندى بر اساس پاى‏بندى مذهبى تداخل پیدا مى‏کنند، اما در واقع، این دو خط افراطى ضرورتا بر هم منطبق نمى‏شوند. هرچند مى‏توان گفت شیعیانى که اعتقاد مذهبى ضعیفى دارند، از نظر سیاسى به سکولاریسم متمایلند، اما بسیارى از آن‏ها به ضرورت تعیین اسلام به عنوان دین حکومت (که ضرورتا با «حکومت اسلامى» هم معنا نیست) و تصدیق ارزش احکام اخلاقى آن در زندگى عمومى، اذعان دارند. به همین صورت، همه شیعیانى که با شور و شوق به مذهب گرایش دارند، اسلام‏گرایان سیاسى نیستند؛ به این معنا که در برخورد با مسائل عمومى، بر پاى‏بندى راسخ به شریعت اصرار داشته باشند. برخى از شیعیان مؤمن بر مبناى سنّت تقدیرگرا، تشیّع خود را موضوع ایمان شخصى مى‏دانند که باید از...

هویّت شیعه (قسمت پنجم)/ گراهام اى. فولر و رند رحیم فرانک / مترجم: خدیجه تبریزى

مبارزه براى به رسمیت شناخته شدن سیاسى، سرخوردگى شیعیان از کنار گذارده شدن و جایگاه درجه دومى (آنان در جامعه) را تجسّم مى‏بخشد و جایگزینى نسبت به جریان مخالف با ایدئولوژى‏هاى سیاسى را فراهم مى‏آورد. پیدایش اعتماد به نفس شیعى به یک شکل نبوده، بلکه طبق شرایط داخلى و خارجى، از کشورى به کشور دیگر متفاوت است. على‏رغم برداشت عمومى غربى، فعالیت سیاسى و اجتماعى شیعى در کشورهاى عرب، پیامد جانبى انقلاب ایران در 1979 نیست و علل آن پیچیده و عمدتا داخلى‏اند. بى‏تردید، شورش سال 1920 عراق، که به رهبرى چهره‏هاى سرشناس و علماى شیعى صورت گرفت، از جنبه اعتقادى، به عنوان ایستادگى در مقابل حکومت غیرمسلمان (بریتانیا) بر مردم مسلمان...

هویّت شیعه (قسمت دوم) / گراهام اى. فولر و رند رحیم فرانک / مترجم: خدیجه تبریزى

شیعیان علاوه بر عناصر درونى هویّت، که طبیعتا از عقاید و اعمال مشترک به دست آمده‏اند، یک هویّت انتسابى نیز دارند؛ یعنى عناصرى از هویّت که دیگران به شیعیان نسبت داده‏اند. در اوایل قرن نهم، جریان غالب مسلمانان سنّى به شیعیان برچسب «رافضى» یا «رد کننده» زدند، با این استدلال که آن‏ها پس از وفات پیامبر، روند مرسوم جانشینى را نپذیرفتند و از این‏رو، مبناى کلى مشروعیت سلسله حکومت‏هاى مسلمانان را رد کردند. (اگرچه مشروعیتِ بیشتر این سلسله‏ها بر پایه حقایق قدرت استوار بود، نه دلایل الهیّاتى یا اخلاقى). علاوه بر این، تردیدى نیست که این برچسب به صراحت، لحن ...

هویّت شیعه (قسمت اول)/ گراهام اى. فولر و رند رحیم فرانک / خدیجه تبریزى

«مسئله شیعیان» صرفا موضوع معمول اقلّیت یک جامعه نیست. در واقع، شیعیان حتى از حیث عددى در چند کشور منطقه، در اقلّیت نیستند؛ در عراق و بحرین، به وضوح در اکثریتند. اما با این‏همه، هنوز وضعیت اقلّیت‏ها را دارند. در لبنان، شیعیان اکثریت نسبى دارند و تنها در سال‏هاى اخیر، تا حدّى به قدرت سیاسى متناسب با جمعیتشان دست یافته‏اند. معضل شیعیان بدون توجه به جمعیتشان و به طرق مختلف، از یک مسئله اقلّیت پیچیده‏تر است؛ چرا که به مراتب ظریف‏تر، ناگفته‏تر و تقریبا غیرقابل بیان است. براى مثال، در عراق، مسیحیان یک اقلّیت مذهبى به رسمیت شناخته شده و کردها یک اقلّیت قومى شناخته شده هستند. هر دوى آن‏ها جایگاه مورد قبولى در جامعه دارند، هرچند ممکن است گاهى ...

بسترهای گسترش تشیع درایران/ رسول جعفریان

باید دانست که در زمان سلطه آل بویه بر بغداد، علمای شیعی موجود در آن سرزمین همگی عرب بوده و کسانی از آنها در شمار ادبای برجسته عرب بوده اند. نکته مهم برای این قبیل دیدگاهها آن است که مساله شباهت ، آن هم به صورتی که در این نمونه ها به آن اشاره شده ، از جهات مختلفی قابل ...

امام صادق(علیه السلام) و چیستى تشیع/ جواد محدثی

شاگردان امام صادق(علیه السلام) از سخنان و تعالیم ایشان مکتوباتى را تالیف کردند که اصول نامیده مى شود و به تعبیر میرداماد «حدود چهارهزار شاگرد در محضر امام صادق(علیه السلام) بودند که کتب و تالیفاتشان فراوان بوده اما تعدادى که اعتبار آنها مقبول قرار گرفت و مورد اعتماد واقع شد، اصول چهارصدگانه نامیده شده است.» (الذریعه۲/۱۳۰) در مورد اعتبار این مجموعه هاى روایى، دانشمندان علم حدیث سخنان فراوان گفته اند. میراث حدیثى امام صادق(علیه السلام) در فاصله زمانى پس از ایشان تا حدود دو قرن بعد که تالیف کتب جامع روایى آغاز شد، از سوى امامان بعدى نیز تقویت شد و البته طبعاً این میراث در معرض...